Uncategorized Archives - Page 4 of 5 - Estyn

Category: Uncategorized

Category: Uncategorized

Rhannu'r dudalen hon
Four different children participating in online learning or using computers.

Cynllunio ar gyfer cynyddu niferoedd disgyblion

Dywedodd un pennaeth, pan ddaw’r amser i gynyddu nifer y disgyblion sy’n mynychu ysgol, y bydd arweinwyr yn ceisio cynyddu capasiti yn ddiogel, trwy:

  • ddefnyddio ystafelloedd dosbarth nad ydynt yn cael eu defnyddio fel ystafelloedd sylfaen ar gyfer grwpiau blwyddyn ar hyn o bryd

  • parhau i drefnu amseroedd dechrau, amseroedd gorffen, amseroedd cinio ac amseroedd egwyl ysgol am yn ail i sicrhau nad yw disgyblion yn ymgasglu mewn grwpiau yn ddiangen

Mae’r pennaeth hwn yn cydnabod ei bod yn debygol y bydd dychwelyd i gapasiti llawn yn golygu lleihau canllawiau cadw pellter cymdeithasol.

Mae ysgol arall yn cynllunio i addasu neuadd yr ysgol pan fydd yr holl ddisgyblion yn dychwelyd ym mis Medi, yn ogystal â defnyddio gofodau addysgu nad ydynt yn cael eu defnyddio. Mae’n gosod llenni yn y neuadd, i’w rhannu. Mae hyn yn golygu, hyd yn oed wrth lacio mesurau pellter cymdeithasol, y bydd gan ddisgyblion fwy o le, a bydd modd creu grwpiau addysgu llai.

Mae trydedd ysgol yn cynllunio dull am yn ail ar gyfer cynyddu niferoedd disgyblion yn ystod pythefnos cyntaf mis Medi. Er enghraifft, mae’n bwriadu adeiladu yn radddol nifer y diwrnodau y mae disgyblion meithrin a derbyn yn mynychu. Yn ychwanegol, mae’n bwriadu gwahodd holl ddisgyblion Blwyddyn 2 a Blwyddyn 6 i mewn fel carfanau llawn yn y lle cyntaf. Erbyn diwedd yr ail wythnos, mae’r pennaeth yn disgwyl i’r ysgol weithredu ar sail capasiti llawn, ac edrych fel yr oedd cyn cyfnod addasu’r ysgol. Er gwaethaf hyn, bydd yn parhau i gyfyngu ar gymysgu rhwng grwpiau, a bydd staff yn parhau i gadw at fesurau cadw pellter cymdeithasol.

Delio ag achos o COVID-19

Disgrifiodd un pennaeth y modd y llwyddodd yr ysgol i gau un swigen i lawr yn dilyn achos o COVID-19 yn yr ysgol. Dilynodd ganllawiau Llywodraeth Cymru a’i gweithdrefnau ei hun a gynlluniwyd ymlaen llaw i sicrhau bod disgyblion o deuluoedd lle canfuwyd bod achosion o COVID-19 yn ynysu ac yn dychwelyd adref. Galluogodd hyn y disgyblion eraill i barhau â’u dysgu.

Grwpiau bach, perthnasoedd dyfnach

Trwy ddefnyddio ‘swigod’ bach ar gyfer addysgu, mae gan staff fwy o gyfle i wrando ar bob disgybl. Mae athrawon yn teimlo eu bod yn adnabod eu disgyblion yn well, a gall disgyblion rannu eu storïau gyda staff gan fod mwy o amser i siarad. Mae hyn wedi newid y ffordd y mae’r ysgol yn meddwl am ei hymagwedd at addysgu. Yn ystod y pedair wythnos gyntaf yn ôl ym mis Medi, bydd pob dosbarth yn cael hanner awr neilltuedig o amser siarad, gyda phob athro yn canolbwyntio ar grŵp bach o chwech neu saith o ddisgyblion. Yn ystod y cyfnod hwn, bydd cynorthwywyr addysgu yn cyflwyno’r hyn y mae’r athro wedi’i gynllunio, i weddill y dosbarth.

Symud ymlaen gyda’r Cwricwlwm i Gymru

Mae llawer o ysgolion yn awyddus i barhau â’u paratoadau ar gyfer y Cwricwlwm i Gymru, er gwaethaf rhwystrau diweddar. Mae arweinwyr mewn un ysgol wedi cynllunio dau ddiwrnod hyfforddiant mewn swydd ar gyfer dechrau’r tymor lle bydd staff yn cwblhau cynllunio ar y cyd, yn seiliedig ar egwyddorion y Cwricwlwm i Gymru. Un ffocws fydd arweinydd y cwricwlwm yn gweithio gydag athrawon cyfnod allweddol 2 i wneud defnydd ehangach o fethodolegau’r cyfnod sylfaen ym Mlynyddoedd 3 i 6. Mae’r ysgol wedi penderfynu rhoi’r gorau i roi disgyblion mewn setiau yn ôl eu gallu ar gyfer llythrennedd a rhifedd o fis Medi. Yn hytrach, bydd yn rhoi’r holl ddisgyblion mewn grwpiau gallu cymysg, dosbarth cyfan sy’n canolbwyntio’n well ar ddarparu profiadau mwy cyfannol ac integredig ar eu cyfer. 

Cyfyngu ar effaith cyfnodau clo yn y dyfodol

Mae un ysgol mewn ardal sydd dan anfantais yn gymdeithasol yn cydnabod bod ymgysylltu â rhieni yn allweddol i lwyddiant dysgu cyfunol. Mae staff wedi gwahodd rhieni i ddysgu ochr yn ochr â’u plentyn. Mae hyn yn eu hannog i gynorthwyo eu plentyn gartref. Mae staff yn treulio amser gyda disgyblion i sicrhau eu bod yn hyderus yn defnyddio platfformau dysgu digidol mor annibynnol ag y bo modd, gan mai’r weledigaeth yw bod disgyblion yn gallu symud trwy gamau dysgu cyfunol yn ddi-dor, pe bai’r angen yn codi.

Mewn ysgol arall, mae disgyblion wedi defnyddio platfformau digidol ac apiau eraill yn llwyddiannus trwy Hwb. Mae dysgu cyfunol rhwng yr ystafell ddosbarth a’r cartref bellach yn ddi-dor. Yn ystod amser addysgu wyneb yn wyneb, mae staff yn cyflwyno ac yn esbonio gwaith cartref, a oedd wedi cael ei ddosbarthu’n flaenorol ar ddalen wedi’i llungopïo, a bydd yn awr yn trosglwyddo i blatfformau ar-lein.

I gryfhau’r dull hwn a lleihau’r effaith ar y rhai sy’n llai hyderus yn eu medrau digidol, mae’r pennaeth wedi cynllunio digwyddiadau hyfforddi ar gyfer rhieni. Yn ystod y digwyddiadau hyn, mae rhieni’n mewngofnodi ar blatfformau cymdeithasol ac yn cael teithiau o’r apiau a’r cyfleusterau, gan gynnwys amddiffyniadau pwysig y bydd eu plant yn eu defnyddio. Bydd hyn yn helpu’r ysgol os bydd mwy o gyfnodau clo. 

Adborth rhieni

Mae rhieni wedi parchu gweithdrefnau gollwng a chasglu ffurfiol, bob yn ail yr ysgol ac mae popeth wedi mynd yn esmwyth. Mae rhieni’n hoffi’r arferion, y trefniadau trosglwyddo trefnus a phresenoldeb gweladwy’r staff, er bod hynny o bellter addas. Mae’r ysgol yn hyderus i barhau â’r systemau hyn ar gyfer mis Medi gan ei bod yn ymddangos bod yr holl rieni yn eu deall, ac maent yn gweithio’n llwyddiannus.

Rheoli disgwyliadau

Mae arweinwyr a staff mewn un ysgol gynradd yn gweithio gyda’i gilydd i ddyfeisio model dysgu cyfunol ar gyfer mis Medi. Bydd cynllunio ar gyfer dysgu bob wythnos yn cael eu seilio ar osod ‘disgwyliadau ar gyfer yr athro’, ‘disgwyliadau ar gyfer y plentyn’ a ‘disgwyliadau ar gyfer y rhiant’. Mae’r pennaeth yn teimlo ei bod yn hanfodol bod yn onest â rhieni am yr hyn y bydd yr ysgol yn ei ddisgwyl ganddynt, a sicrhau ‘cytundeb’ ar gyfer hyn yn ystod y cam paratoadol hwn. Nid eu bwriad yw gostwng eu disgwyliadau o’r hyn y gall plant ei gyflawni yn eu dysgu. Byddant yn ‘disgwyl yr hyn rydym yn arfer ei wneud, ond gyda llawer o les yn gysylltiedig â’r disgwyliadau hyn’. Mae arweinwyr yn meddwl y gallant lwyddo i ddarparu’r cwricwlwm cyfan, ond byddant yn adolygu hyn dros gyfnod. Maent yn teimlo, gyda llai o ddisgyblion mewn dosbarth ar unrhyw adeg benodol, y bydd athrawon yn gallu ymdrin â llawer o destunau gyda grwpiau bach a dulliau dysgu unigoledig. Bydd yr wythnos y mae disgyblion gartref yn gyfle iddynt atgyfnerthu ac ymestyn y dysgu hwn.

Annog ymgysylltu â dysgu o bell

Mae adnabod eich disgyblion, eu teuluoedd a’r cymunedau yn dda wedi bod yn allweddol i ymgysylltu’n effeithiol â dysgu o bell. Er enghraifft, mae un ysgol gynradd yn darparu cymorth trwy fideo gynadledda ar gyfer ychydig o ddisgyblion y mae angen cymorth ychwanegol arnynt. Mae’r pennaeth wedi dosbarthu llyfrau i gartrefi lle mae hi’n amau bod ganddynt ychydig iawn o lyfrau. Mae’r ysgol wedi buddsoddi mewn offer a dulliau ar-lein sy’n eu galluogi i olrhain a monitro’r amser y mae disgyblion yn ei dreulio yn eu defnyddio. Mae’r un ysgol yn cynnal cystadlaethau hwyliog ac yn darparu llawer o weithgareddau ymarferol i gynorthwyo rhieni. Yn dilyn ceisiadau gan rieni, mae’n cynnal gweithgareddau amserlenedig ar gyfer y diwrnod. Er nad oes rhaid i ddisgyblion eu gwneud ar adeg benodol, mae rhieni’n hoffi’r math hwn o gymorth gan ei fod yn helpu darparu ffocws a rhai paramedrau i weithio oddi mewn iddynt. Mae disgyblion yn cadw siart o’r gweithgareddau y maent wedi’u cwblhau ar HWB. Er enghraifft, os ydyn nhw wedi gwneud 30 munud o ymarfer corff ar ryw blatfform, maent yn ei nodi i’w rannu â’u hathrawon.

Cefnogi addysg cyfrwng Cymraeg

Mewn llawer o ysgolion cyfrwng Cymraeg, daw’r rhan fwyaf o ddisgyblion o gartrefi
di-Gymraeg. Mae’r staff mewn un ysgol gynradd o’r fath wedi ceisio goresgyn hyn trwy ddarparu gweithgareddau dysgu ar gyfer disgyblion sy’n eu hannog i ddefnyddio eu Cymraeg mor naturiol ag y bo modd. Mae’r ffocws ar ddarllen, deall, ac yn bwysicaf, siarad Cymraeg. Mae cyfleoedd i ddisgyblion ddatblygu cyflwyniadau a chreu eu fersiynau eu hunain o ganeuon a rhigymau Cymraeg wedi bod yn llwyddiannus iawn. Mae disgyblion yn rhannu eu gwaith â’u hathrawon, sydd wedyn yn darparu adborth yn canolbwyntio ar yr elfennau cadarnhaol, ac mae hyn wedi annog nifer gymharol uchel o ddisgyblion i gymryd rhan.

Defnyddio apiau darllen

Gall disgyblion mewn un ysgol gynradd fanteisio ar ap y mae’r ysgol yn tanysgrifio iddo, sy’n galluogi disgyblion i ddarllen llyfrau a chwblhau cwisiau ar lyfrau y maent wedi eu darllen. Mae hyn yn golygu y gall athrawon fonitro’r hyn y mae disgyblion yn ei ddarllen i raddau, a chael rhyw syniad o’u dealltwriaeth a’u cynnydd â’u darllen.

Annog dysgu o bell

Mae un ysgol gynradd wedi llwyddo i annog y rhan fwyaf o’i disgyblion i ymgysylltu â dysgu i ryw raddau, naill ai ar-lein neu drwy gael pecynnau gwaith papur. Yn fuan wedi i’r ysgolion gau, rhoddodd yr ysgol fenthyg 60 o liniaduron i deuluoedd nad oedd ganddynt offer addas i ymgymryd â dysgu ar-lein. Hefyd, aeth y staff ati i drefnu desg gymorth dechnegol, a rhoi staff i weithio yno, i gynorthwyo rhieni i helpu eu plant i fynd at ddysgu ar-lein ar blatfformau amrywiol. Mae’r pennaeth yn dadansoddi lefelau ymgysylltu â disgyblion, ac mae staff yn gweithio i gyrraedd teuluoedd lle mae lefelau ymgysylltu yn isel, yn enwedig trwy gynorthwyo rhieni sy’n ei chael yn anodd neu’n teimlo’n bryderus.

Cynllunio dysgu cyfunol

Mae pennaeth un ysgol gynradd wedi llunio cynllun adfer drafft cynhwysfawr iawn sy’n amlinellu’n glir yr holl agweddau ar sut bydd yr ysgol yn esblygu tuag at ddull newydd o ran dysgu cyfunol. Mae’n cynnwys agweddau logistaidd a threfniadau’r cwricwlwm, ac yn amlinellu cyfrifoldebau pob aelod staff, gan gynnwys sut byddant yn cefnogi dysgu yn y cartref, er enghraifft “pan rwyf ar y safle, beth fyddaf i’n ei wneud?”. Mae’n cynnwys yr hyn y gall staff ei ddisgwyl gan arweinwyr i’w cefnogi yn eu gwaith a’u lles. Y cam nesaf fydd datblygu strategaeth gyfathrebu ar gyfer rhieni. Mae cynlluniau presennol yr ysgol ar gyfer mis Medi yn cynnwys rhannu dosbarthiadau’n grwpiau o wyth gydag adnoddau dysgu yn y cartref wedi eu cynllunio ar sail y medrau a ffocws eu diwrnodau yn yr ysgol. Mae cynorthwywyr addysgu ac athrawon sy’n gwarchod eu hunain wedi cael eu dyrannu i gefnogi’r dysgu hwn yn y cartref. Mae’r ysgol yn cynllunio’i chwricwlwm adfer gan ddefnyddio meysydd dysgu a phrofiad. Bydd athrawon yn canolbwyntio ar les, ieithoedd, llythrennedd a chyfathrebu, mathemateg a rhifedd a TGCh, gyda phocedi o ddysgu a phrofiad cyd-destunol yn seiliedig ar y meysydd dysgu eraill. Bwriad y dull yw sicrhau bod athrawon yn blaenoriaethu datblygu gwybodaeth a medrau sydd eu hangen ar blant i fod yn wydn a pherfformio’n dda yn y dyfodol, yn hytrach nag ymdriniaeth.

Ffocws ysgol gyfan

Cydnabu un ysgol gynradd fod rhieni â phlant o wahanol oedrannau yn ei chael yn heriol delio â thestunau amrywiol ar yr un pryd. I geisio goresgyn hyn, mae’r ysgol gyfan yn canolbwyntio ar un thema’r tymor hwn, gyda gweithgareddau y gellir eu gwahaniaethu ar gyfer oedran a gallu’r disgyblion. Bonws ychwanegol hyn yw ei fod yn annog cydweithio rhwng athrawon, a allai arwain at werthfawrogi dilyniant ar gyfer disgyblion yn well.

Podiau dysgu ar-lein

Mae un ysgol gynradd wedi datblygu ei dysgu ar-lein yn sylweddol.  Mae’r ysgol wedi’i threfnu yn bedwar pod dysgu. Gall disgyblion ym mhob pod fynd at gyfres o ddeunydd dysgu cynlluniedig a rennir ar wefan yr ysgol.  Mae athrawon yn lansio’r gweithgareddau a awgrymir ar gyfer yr wythnos ar ddydd Llun, fel arfer gyda fideo. Gwnaeth y pennaeth arolwg o feddyliau rhieni ac ymateb i’w barn fod y plant eisiau gweld mwy o’u hathrawon, trwy ddatblygu lansiadau fideo ar gyfer gweithgareddau pob wythnos, a thrwy newid o set o dasgau yr oedd yn rhaid eu cwblhau i weithgareddau awgrymedig. Mae’n syml mynd at wefan yr ysgol a’r gweithgareddau dysgu, felly mae’r rhan fwyaf o ddisgyblion yn ymgymryd â dysgu gartref. Caiff y plant eu haddysgu yn eu podiau. Mae’r ysgol wedi darparu gliniaduron ar gyfer yr ychydig iawn o ddisgyblion o deuluoedd difreintiedig i sicrhau eu bod yn gallu cymryd rhan mewn dysgu ar-lein.

Dathlu cyflawniad yn rhithwir

Mae rhieni a phlant un ysgol gynradd yn gwerthfawrogi’r ffaith fod y pennaeth yn cynnal gwasanaeth dathlu rhithwir bob wythnos ar gyfer disgyblion. Mae’n rhan gyfarwydd o wythnos y disgyblion yn yr ysgol ers cyn y cyfnod clo, ac yn helpu cynnal rhyw fath o gysylltiad â bywyd cyn y cyfnod clo. Wedyn, mae’r pennaeth yn cyflwyno gwobr y dystysgrif a phensil i ddisgyblion yn bersonol.

Darparu adborth mewn amser real

Ysgol fach wledig yn sir Conwy yw Ysgol Llanefydd. Yn ystod yr ail gyfnod clo cenedlaethol, dilynodd plant gweithwyr allweddol, a oedd yn mynychu ysgol, a disgyblion a oedd yn dysgu gartref, yr un amserlen strwythuredig. Defnyddiodd yr ysgol blatfform fideo gynadledda ar gyfer sesiynau dal i fyny anffurfiol gyda phlant ddwywaith yr wythnos. Yn ystod gwersi eraill, ymatebodd staff i’r tasgau a ryddhawyd mewn dogfennau a rannwyd ar-lein ar adegau penodol yn ystod y dydd, yn unol â’r gwersi amserlenedig. Er enghraifft, ar ôl dysgu am Neil Armstrong, creodd disgyblion hysbyseb swydd ar gyfer swydd gofodwr. Dilynodd yr athro gynnydd disgyblion mewn amser real ar ei sgrin, gan fynd yn ôl ac ymlaen rhwng gwaith pob disgybl, ac awgrymodd welliannau i’w gwaith wrth iddynt fynd yn eu blaenau.  

Addysgeg ffrydio byw

Yn Ysgol Waunfawr, Gwynedd, ymgysylltodd bron pob un o’r disgyblion yng nghyfnod allweddol 2 yn dda â thasgau dysgu o bell. Roedd hyn yn cynnwys tair sesiwn fyw bob wythnos ar gyfer pob dosbarth. Wrth ymateb i holiadur, roedd rhieni’n hynod ddiolchgar i allu gweld yr athro yn modelu sut i ymdrin â thasgau. Er enghraifft, defnyddiodd athrawes fwrdd gwyn rhithwir wedi’i rannu ar ei sgrin i esbonio cysyniadau arwynebedd a pherimedr. Tynnodd luniau siapiau ar gefndir siâp sgwâr mewn amser real, a dangosodd i’r disgyblion sut i ddod o hyd i swm y perimedr, gan amlygu pob ochr wrth iddi fynd yn ei blaen. Wedyn, gallai disgyblion wylio’r athrawes yn lliwio’r blychau i ddarganfod arwynebedd y siâp. Wedyn, gofynnodd i’r disgyblion ddarganfod arwynebedd a pherimedr siapiau eraill a ddarparwyd mewn dogfen wedi’i rhannu.

Diwallu anghenion pob un o’r disgyblion wrth ddysgu o gartref

Yn Ysgol Plascrug, Aberystwyth, ymatebodd bron pob un o’r disgyblion yn dda i dasgau a osodwyd ar-lein. Roedd athrawon o’r farn fod cyflwyno sesiynau ffrydio byw yn cyfrannu’n dda at ymgysylltu â disgyblion sy’n hoffi dysgu’n weledol. 

Yn y cyfnod sylfaen, gwahoddwyd disgyblion i fynychu sesiynau grŵp bach ar-lein bob dydd. O Flwyddyn 2 i fyny at Flwyddyn 6, roedd sesiwn dosbarth cyfan ddyddiol hefyd cyn rhannu’r disgyblion yn grwpiau llai. Roedd y grwpiau hyn wedi’u seilio ar anghenion disgyblion er mwyn iddynt allu trafod gwaith wedi’i osod ar lefel yn addas i’w hanghenion. Roedd y pennaeth o’r farn fod hyn yn helpu cynnal ymgysylltiad disgyblion. Postiodd athrawon fideos ar-lein ohonyn nhw eu hunain yn cyflwyno tasgau hefyd. Ar draws yr ysgol, cafodd disgyblion ddwy dasg y dydd, yn ogystal â darpariaeth barhaus a deunyddiau cymorth.

Arweiniodd y pennaeth wasanaeth ar-lein bob wythnos i gynnal ethos yr ysgol. Hefyd, cynhaliodd yr ysgol sesiwn ‘galw i mewn’ dechnolegol ar y we ar gyfer rhieni i helpu â defnyddio Teams. Cynigiodd yr ysgol sesiwn debyg yn benodol ar gyfer teuluoedd ffoaduriaid a gynhaliwyd mewn Arabeg. 
 

Cynyddu ymgysylltiad â dysgu o bell

Datblygodd arweinwyr yn Ysgol Gynradd Hywel Dda yng Nghaerdydd ffordd gynhwysfawr ond syml o ddadansoddi pa mor dda y mae eu disgyblion yn ymgysylltu â’r dysgu ar-lein a ddarperir gan yr ysgol. Yn ystod y cyfnod clo cyntaf, fe wnaethant nodi pwy a gymerodd ran mewn dysgu ar-lein, a phwy na chymerodd ran ynddo, ond ni roddodd hyn wybodaeth ddigon defnyddiol i athrawon dargedu cymorth ar gyfer y rhai y gallai fod angen ychydig o ymyrraeth ychwanegol arnynt. Yn ystod y cyfnod roedd yr ysgol ar gau am yr eilwaith, mireiniodd arweinwyr y system i ystyried canran y tasgau a gwblhawyd, gan amlygu pum lefel ymgysylltu, o’r rhai nad ymgysylltodd o gwbl i’r rhai a gwblhaodd dros 80% o dasgau. Hefyd, fe wnaeth y system olrhain y disgyblion hynny a oedd dim ond yn cwblhau tasgau dysgu pan oeddent yn mynychu darpariaeth hyb yr ysgol. Galluogodd y wybodaeth fanylach hon yr ysgol i nodi a blaenoriaethu’r disgyblion a’r teuluoedd oedd angen y mwyaf o gymorth i ymgymryd â dysgu gartref. 

Mathemateg a rhifedd yn yr awyr agored

Yn ystod y pandemig, parhaodd staff yn Ysgol Gynradd Gymunedol Johnston yn Sir Benfro i baratoi ar gyfer gweithredu’r Cwricwlwm i Gymru ym mis Medi 2022. Defnyddiodd yr ysgol yr amser i werthuso sut roedd y 4 diben yn gydnaws â’u hymagwedd at addysgu mathemateg a datblygu medrau rhifedd. Fe wnaethant nodi ffyrdd o ymestyn eu defnydd o ofod awyr agored i gynnig profiadau dysgu dilys, gwneud dysgu’n gyffrous a’u herio eu hunain o ran sut i gyflwyno rhai cysyniadau. Y nod oedd cynllunio mwy o gyfleoedd i ddisgyblion greu, archwilio a thrafod syniadau mewn cyd-destunau a oedd yn cynnwys problemau bywyd go iawn. Gweithion nhw gyda Pharc Cenedlaethol i ddatblygu safle gerllaw’r ysgol. Fe wnaethant greu ardaloedd ar gyfer tyfu llysiau, cylch pwll tân, adeiladu pont dros nant a chreu perllan. Darparodd hyn lawer o weithgareddau rhifedd cyfoethog. Er enghraifft, gweithiodd disgyblion mewn grwpiau i dorri pilen ffabrig i atal glaswellt rhag mygu’r coed afalau newydd a blannwyd, gan ystyried y radiws gofynnol a chyfrifo’r cylchedd.  

Teuluoedd yn helpu i ddylanwadu ar gynllunio athrawon

Yn Ysgol Foel Gron yng Ngwynedd, roedd staff y cyfnod sylfaen eisiau gwneud eu darpariaeth ar-lein mor effeithiol a llwyddiannus i gynifer o ddisgyblion ag y bo modd. Anfonodd y staff arolwg at rieni yn gofyn iddynt am yr adnoddau oedd ganddynt gartref i helpu eu plant. Defnyddiodd athrawon ganfyddiadau’r arolwg i archwilio pa adnoddau ymarferol oedd gan deuluoedd gartref, er enghraifft paent, pensiliau lliwio, papur, blociau adeiladu, glud ac adnoddau eraill. Defnyddiodd athrawon y wybodaeth hon i addasu’r tasgau yn unol â hynny. Mae’r ysgol yn hapus iawn â lefel yr ymgysylltu. Er enghraifft, gwnaeth bron pob disgybl ‘galonnau’ o flociau adeiladu tegan yn ystod gweithgaredd gwyddoniaeth a thechnoleg. Hefyd, holodd staff y rhieni am eu dyfeisiau electronig i weld sut orau i osod gwaith ar gyfer y dosbarth. Darparodd yr ysgol gyfrifiaduron ar gyfer y rhai a oedd yn ei chael yn anodd cael mynediad at y rhyngrwyd, ac anfonodd becynnau papur at y rhai heb beiriannau argraffu.  

Mae ‘Celf ar ddydd Gwener’ (‘Art Friday Focus’) yn annog allbwn creadigol yn ystod y cyfnod clo

Datblygodd Ysgol Gynradd Sirol Bigyn, Sir Gaerfyrddin, sesiynau ‘Art Friday Focus’ fel rhan o’i chynnig dysgu o bell. Galluogodd hyn y disgyblion i barhau i gyfrannu at brosiect rhyngwladol roeddent wedi dechrau gweithio arno yn y dosbarth, a oedd yn cynnwys disgyblion mewn sawl gwlad arall. Cynhaliodd y pennaeth y sesiynau hyn, a oedd yn canolbwyntio ar drafod gwaith arlunydd enwog mewn amgylchedd hamddenol. Rhoddodd y pennaeth enghreifftiau o waith gan yr arlunwyr i’r disgyblion, ac yn ystod y sesiynau ar ddydd Gwener, roedd disgyblion yn rhannu ac yn trafod yr hyn roeddent wedi’i greu. Llwythodd llawer o rieni enghreifftiau o’r gwaith ar dudalen cyfryngau cymdeithasol yr ysgol, a oedd yn annog ymgysylltu ac yn cyfrannu at greu ymdeimlad o gymuned. Hefyd, galluogodd y sesiwn hon i’r athrawon gymryd amser cynllunio, paratoi ac asesu gwerthfawr yn ystod y cyfnod clo. 

Mapio darpariaeth dysgu o bell ysgol gyfan

O’r cyfnod clo cyntaf, cydnabu arweinwyr a staff yn Ysgol Gynradd Ynyshir yn Rhondda Cynon Taf y byddai darparu fideos tiwtorial ar gyfer disgyblion a rhieni, recordio gwersi a darparu gwersi byw yn helpu â datblygu medrau a dealltwriaeth dysgwyr, yn enwedig ar gyfer y cysyniadau hynny y mae’n anodd i rieni eu hesbonio. O fis Ionawr, mapiodd arweinwyr ddarpariaeth dysgu o bell ar ‘gynllunydd gwersi byw a fideo’ ysgol gyfan wythnosol. Rhoddodd hyn fanylion ynghylch pryd roedd gwersi byw yn cael eu cynnal ar gyfer dosbarthiadau unigol, a phryd roedd sesiynau lles ‘ailgydio’ byw gyda disgyblion wedi eu trefnu. Cawsant eu mapio fel nad oedd unrhyw ddau athro na dosbarth ar-lein ar yr un pryd. Helpodd hyn i leihau’r heriau i deuluoedd. Roedd protocolau cytûn ar waith ar gyfer disgyblion a’u rhieni wrth ymgysylltu â dysgu ar-lein. 

Datblygu medrau darllen yn ystod y cyfnod clo

Sefydlwyd rhaglen yn Ysgol Gymunedol Doc Penfro yn Sir Benfro i gynorthwyo disgyblion â darllen, gan ei bod eisiau osgoi disgyblion yn llithro’n ôl tra oedd yr ysgol ar agor i blant gweithwyr allweddol a phlant sy’n agored i niwed yn unig. Symudodd grŵp o staff cymorth fel ‘Llysgenhadon Darllen’ i gynnal y rhaglen gyda thua 200 o ddisgyblion. Dewiswyd y disgyblion hyn gan nad oeddent yn ymgysylltu’n llawn â dysgu gartref nac yn darllen yn rheolaidd gartref. Cafodd pob plentyn slot awr bob wythnos i ddod i’r ysgol i weithio gyda chynorthwyydd addysgu mewn amgylchedd diogel. Trwy’r rhaglen hon, roedd pob un o’r disgyblion yn gallu cael benthyg llyfrau darllen yr ysgol a rhoddwyd cymorth i rieni a disgyblion fynd at ddeunydd darllen ar-lein. Rhoddwyd cinio a brecwast i lawer o’r disgyblion hefyd pan ddaethant i’r ysgol. Pan oedd yn briodol, darparodd yr ysgol becyn brecwast hefyd i’r plant fynd adref gyda nhw ar gyfer y diwrnod canlynol. 

Cefnogi dysgu disgyblion cyfrwng Cymraeg gartref

Roedd Ysgol Gymraeg Melin Gruffydd, Caerdydd, yn gwneud defnydd helaeth o ffrydio byw a chlipiau fideo i rannu arweiniad a chyfarwyddiadau gyda disgyblion. Roedd athrawon yn rhydd i addasu sut a phryd i gynnal y sesiynau hyn, gan amrywio’r dull yn dibynnu ar gyd-destun y dosbarth a’r dasg. Dechreuodd rhai athrawon gynnal sesiynau byw gyda grŵp dosbarth cyfan, cyn parhau i weithio gyda grwpiau bach, yn cefnogi eu dysgu. Roedd athrawon eraill, yn aml yn y cyfnod sylfaen, yn tueddu i ddechrau gyda grwpiau bach, ac wedyn yn dod â’r disgyblion at ei gilydd ar gyfer sesiwn ddosbarth. Roedd hyn yn gyfle defnyddiol i adolygu’r dysgu, ac yn rhoi cyfle i ddisgyblion siarad â’u ffrindiau. Recordiodd staff gyfarwyddiadau yn ddwyieithog hefyd, a rhannu’r rhain gyda’r disgyblion mewn clipiau fideo. Galluogodd hyn i rieni di-Gymraeg gefnogi dysgu eu plentyn gartref. I sicrhau nad oedd disgyblion yn cael eu hynysu’n llwyr oddi wrth eu ffrindiau, trefnodd staff sesiynau rhithwir rheolaidd iddynt sgwrsio gyda’i gilydd yn anffurfiol neu weithio gyda’i gilydd ar dasgau penodol, fel creu cyflwyniadau ar thema benodol. 

Category: Uncategorized

Rhannu'r dudalen hon
A grid of 4 photos showing a person teaching an adult learner in a classroom, a desk with pens and a calculator, a close-up of someone's hand while writing with a yellow pen, and a close-up of an open book being read by someone

Ymrwymiad staff i ymgysylltu â dysgwyr

Trwy gydol y cyfnod clo, mae tiwtoriaid dysgu oedolion yn y gymuned wedi rhoi lles y dysgwyr yn gyntaf, ac maent wedi ymrwymo i barhau i gynnal dosbarthiadau trwy ddefnyddio ystod eang o wahanol strategaethau i ymgysylltu â dysgwyr. Mae tiwtoriaid wedi archwilio ac wedi dysgu sut i ddefnyddio ystod o offer digidol sy’n addas i’w maes pwnc i gysylltu â’r dysgwyr hynny sy’n gallu gweithio ar-lein. Fodd bynnag, nid yw llawer o ddysgwyr sy’n fwy agored i niwed ac yn anodd eu cyrraedd wedi gallu defnyddio caledwedd neu feddalwedd ddigidol bob amser, naill ai oherwydd diffyg offer neu broblemau cysylltu. Mae tiwtoriaid wedi gwneud ymdrech arbennig i gadw golwg ar y dysgwyr hyn, a’u cefnogi. Mewn llawer o achosion, mae tiwtoriaid wedi postio neu ddosbarthu deunyddiau copi caled i gartrefi dysgwyr, weithiau gyda pharseli bwyd. Mae hyn wedi eu helpu i gael sicrwydd am amgylchiadau’r dysgwyr, a chyfeirio dysgwr at unrhyw un o’r cyfleusterau cymorth y gallai fod eu hangen arnynt. Mewn ychydig o achosion, y tiwtor yw’r unig berson y mae dysgwyr wedi siarad ag ef yn ystod yr wythnos. Mae dysgwyr yn gwerthfawrogi’n fawr fod tiwtoriaid wedi cymryd y camau ychwanegol hyn i’w cynorthwyo mewn sefyllfa anodd.

Cefnogi’r dysgwyr hynny heb gysylltiad digidol

Gweithredodd cadeiryddion partneriaethau dysgu oedolion yn y gymuned yn gyflym ar ddechrau’r cyfnod clo i sicrhau y gallai dysgu oedolion yn y gymuned barhau. Mae llawer o gadeiryddion partneriaethau yn gyflogeion yr awdurdod lleol sydd â sawl rôl i’w cyflawni yn yr awdurdod lleol mewn amgylchiadau arferol yn aml. Fodd bynnag, yn ystod y cyfnod hwn, bu’n rhaid i lawer ohonynt ymgymryd â rolau ychwanegol yn yr awdurdod lleol, fel goruchwylio trefniadau ‘monitro ac olrhain’, goruchwylio recriwtio a lleoli gwirfoddolwyr neu gydlynu gwaith gweithwyr ieuenctid a gwirfoddolwyr ieuenctid i gynnal cysylltiad, a darparu cymorth i bobl sy’n ynysu’n gymdeithasol. Mewn llawer o achosion, mae hyn wedi hwyluso dull cysylltiedig ag adrannau eraill yr awdurdod lleol a gyda phartneriaid dysgu oedolion yn y gymuned i gael ffocws clir ar gefnogi’r dysgwyr sy’n oedolion mwyaf difreintiedig ac ynysig yn gymdeithasol yn y gymuned, o ran lles a dysgu, fel ei gilydd. Mae dysgwyr wedi cael caledwedd technolegol ychwanegol o ffynonellau amrywiol, gan gynnwys yr awdurdod lleol, i sefydlu cyfleusterau benthyca ar gyfer y dysgwyr hynny nad oes ganddynt offer o’r fath. Pan mae awdurdodau lleol wedi benthyca offer digidol i ddisgyblion, mae hyn wedi helpu ychydig o ddysgwyr sy’n oedolion, gan eu bod yn gallu rhannu’r offer gyda’u plant.

Cymru heb ffiniau

Un o ganlyniadau annisgwyl darparu cyrsiau dysgu oedolion yn y gymuned ar-lein yw bod niferoedd y dysgwyr sy’n cofrestru ar gyfer dosbarthiadau, ac yn mynychu dosbarthiadau, wedi cynyddu mewn llawer o achosion. I lawer o ddysgwyr, mae hyn oherwydd eu bod yn ei chael yn haws trefnu’r amser o gwmpas eu hymrwymiadau ac maent yn rhyddhau amser i wneud pethau eraill, am nad oes rhaid iddyn nhw deithio i’r dosbarth. Mewn llawer o achosion, mae dysgwyr SSIE wedi cymryd rhan mewn dosbarthiadau a chwisiau ar-lein gydag aelodau o’u teuluoedd i ddysgu iaith gyda’i gilydd. Mae sawl partneriaeth wedi arbrofi â rhoi cyrsiau ‘diddordeb’ ar-lein gan ddefnyddio amrywiaeth o strategaethau, fel ffrydio ar-lein neu fideos wedi’u recordio gan y tiwtor. Mae’r cyrsiau hyn wedi recriwtio dysgwyr yn llwyddiannus. Mae clybiau ‘coffi’ a ‘the prynhawn’ yn galluogi dysgwyr i aros mewn cysylltiad cymdeithasol hefyd. Yn ychwanegol, mae rhoi cyrsiau ar-lein wedi denu nifer gynyddol o ddysgwyr o wledydd eraill y DU, ac mor bell i ffwrdd â Sydney a Moscow, i gofrestru ar gyfer cyrsiau. O ganlyniad, mae gwasanaeth cyhoeddus yn Lloegr wedi gofyn i un bartneriaeth ddarparu cwrs Iaith Arwyddion Prydain ar-lein ar gyfer ei gyflogeion. Mae cynnwys dysgwyr o bob cwr o’r byd wedi ehangu’r safbwyntiau a fynegir mewn sesiynau, ac wedi bywiogi trafodaethau.  Mae hygyrchedd cyrsiau dysgu oedolion yn y gymuned yn helpu uchafu proffil Cymru o gwmpas y byd.

Sicrhau ansawdd dysgu cyfunol achrededig

Ar yr adeg pan orfodwyd y cyfnod clo gan y llywodraeth, roedd llawer o ddysgwyr wrthi’n cwblhau cyrsiau achrededig. Cysylltodd arweinwyr dysgu oedolion yn y gymuned â’r cyrff dyfarnu, a gyda’i gilydd, fe wnaethant gytuno ar ffyrdd y gallai arweinwyr fonitro, safoni a gwirio gwaith dysgwyr o bell, gan ganiatáu i ddysgwyr ennill eu cymwysterau yn hyderus a symud ymlaen i ddilyn cyrsiau gwahanol yn ystod y flwyddyn academaidd nesaf. I fonitro addysgu a dysgu, cytunodd arweinwyr â thiwtoriaid ac arweinwyr y byddent yn ‘mynychu’r’ dosbarth, er mwyn iddyn nhw allu cael profiad uniongyrchol o’r addysgu a’r dysgu. Sefydlodd arweinwyr drefn  briodol fel bod pawb yn ymwybodol o sut byddai arweinwyr yn monitro. Trwy wneud hyn, roedd arweinwyr hefyd yn gallu ymgysylltu â dysgwyr a gofyn iddyn nhw yn uniongyrchol am eu profiadau o’r cwrs yn gyffredinol, ac o ddysgu ar-lein yn benodol. Bydd y wybodaeth hon yn helpu arweinwyr a thiwtoriaid i fireinio darpariaeth dysgu cyfunol yn y dyfodol. I gynnal cyfarfodydd safoni, trefnodd arweinwyr gyfarfodydd ar-lein gyda thiwtoriaid gydag agendâu a phrotocolau clir gan ddefnyddio technoleg ddigidol, a oedd yn eu galluogi i rannu eitemau perthnasol ar y sgrin.

Category: Uncategorized

Rhannu'r dudalen hon
A collage showing a woman using a tablet, a man on a phone holding a product, a man working with machinery, and a woman operating a drill press.

Cefnogi lles ac iechyd meddwl

Mae cymorth ar gyfer lles ac iechyd meddwl dysgwyr yn barhaus, yn enwedig ar gyfer y dysgwyr hynny sy’n dilyn rhaglenni hyfforddeiaeth. Mae un darparwr wedi gweld ymchwydd mewn atgyfeiriadau diogelu a cheisiadau am sesiynau cwnsela. Yn aml, mae’r rhain o ganlyniad i heriau teuluol a dylanwadau allanol eraill.  Mae staff y darparwr yn cysylltu’n rheolaidd â’u dysgwyr ac yn parhau i gynnig gwasanaethau cwnsela, pan fydd angen. Mae gan lawer o ddysgwyr fynediad cyfyngedig, os o gwbl, i offer TG neu’r rhyngrwyd. Yn yr achosion hyn, mae darparwyr wedi rhoi benthyg gliniaduron neu gyfrifiaduron llechen i ddysgwyr, ac maent yn cynnal sesiynau dysgu un i un dros y ffôn.

Defnyddio portffolios electronig

Mae darparwyr sydd wedi bod yn defnyddio portffolios electronig am gyfnod sylweddol wedi gallu defnyddio’r adnoddau i gynnal ymgysylltu a gweithgareddau gyda’u dysgwyr. Mae’r darparwyr a’r dysgwyr hyn wedi elwa ar fod yn gymwys ac yn hyderus yn defnyddio’r adnoddau sydd ar gael, ac felly ni wnaethant golli amser yn ymgymryd â hyfforddiant cyn eu defnyddio. O ganlyniad, mae dysgwyr wedi gallu cwblhau gwaith lle bo’n briodol, wedi ei farcio a’i ddychwelyd, ac yn cwblhau gweithgareddau atodol a fydd yn helpu datblygu eu gwybodaeth a’u medrau.

Egwyl goffi ddyddiol

Mae un darparwr yn trefnu cyfarfodydd ‘egwyl goffi’ anffurfiol â staff dros fideo sy’n galluogi staff ar bob lefel i gael ‘sgyrsiau hamddenol’. Mae rheolwyr a staff wedi croesawu a gwerthfawrogi’r dull sy’n ceisio rhoi math o normalrwydd i’r diwrnod gwaith. Mae’r rhyngweithio hwn yn rhoi hyblygrwydd i staff drafod materion yn gysylltiedig â gwaith a materion nad ydynt yn gysylltiedig â gwaith mewn amgylchedd cefnogol.

Arweiniad ar gyfer staff

Mae un darparwr wedi datblygu protocolau ac arweiniad ar gyfer dychwelyd i gyflwyno wyneb yn wyneb ar y safle. Cynlluniwyd y llyfryn hwn i hysbysu a chynorthwyo pob un o’r staff, gan gynnwys staff is-gontractwyr sy’n gysylltiedig â recriwtio a chyflwyno i’r holl ddysgwyr prentisiaeth a hyfforddeiaeth. Mae’n amlinellu blaenoriaethau’r darparwr ar gyfer model cyflwyno cwbl ddigidol, ac addysgu, hyfforddiant a dysgu o ansawdd uchel i gefnogi dull dysgu cyfunol. Hefyd, mae’r arweiniad yn amlinellu gwybodaeth glir i sicrhau bod gan staff gynlluniau priodol ar waith i sicrhau cyfleoedd parhaus o ran dysgu a dilyniant.

Adolygu arfer ar draws partneriaid

Mae un darparwr yn cynnal cysylltiad rheolaidd â’i is-gontractwyr trwy adolygu’r cymorth y maent yn ei roi i ddysgwyr. Maent yn defnyddio’r ymgysylltu hwn hefyd i nodi ble gallai arfer fod yn cael effaith hynod gadarnhaol ar eu dysgwyr. Mae’r darparwr wedi nodi gwahaniaethau yn y ffordd y mae is-gontractwyr yn cyflwyno ac yn cynnal asesiadau o bell, lle bo modd. Maent yn bwriadu sefydlu grŵp datblygu sy’n edrych ar rannu’r defnydd o ddeunyddiau addysgu a dysgu ar-lein ar draws maes dysgu.

Yn ôl i’r arfer

Mae un darparwr wedi datblygu cyfres o gyfarfodydd rhithwir “Yn ôl i’r arfer” (“Back to Business”) ar gyfer ei gyflogwyr. Mae pob cyfarfod wedi gwahodd siaradwyr gwadd, fel y Cyngor Gwallt a Barbwyr, i roi diweddariadau am y diwydiant i gyflogwyr, i siarad am fesurau diogelwch yn y salon, ac esbonio sut i lanhau salonau yn drylwyr cyn ailagor.  Mae llawer o gyflogwyr o fewn y diwydiant wedi mynychu’r cyfarfodydd hyn.

Cefnogi dysgu proffesiynol

Mewn un darparwr, cyflwynwyd rhaglen gynhwysfawr o weithgareddau dysgu proffesiynol i bob un o’r staff, gyda’r ffocws ar hyfforddiant dysgu cyfunol. Mae’r darparwr wedi cefnogi’r hyfforddiant hwn trwy ddefnyddio set o egwyddorion arweiniol ar gyfer cynllunio a chyflwyno addysgu, hyfforddi, ac asesu. Mae pob un o’r staff un cael eu hyfforddi, ac yn cael y wybodaeth ddiweddaraf am ddefnyddio technoleg ddigidol a’r platfform ar-lein. Mae adnoddau dysgu cyfunol yn cael eu datblygu, a threfnwyd eu bod ar gael ar fewnrwyd y darparwr.

Cyfarfodydd rhithwir y consortiwm

Mae un darparwr yn parhau i reoli a chefnogi ei bartneriaid consortiwm trwy ystod o gyfarfodydd rhithwir. Cynhelir cyfarfodydd yn rheolaidd, ac maent yn cwmpasu ystod o destunau, gan gynnwys materion lles, iechyd a diogelwch, cynlluniau asesu risg ar gyfer ailagor a gofynion hyfforddi staff ar gyfer byd digidol. Mae aelodau’r consortiwm yn rhannu eu harfer orau, gwahanol ddulliau a phryderon ar gyfer y dyfodol. Mae’r darparwr wedi datblygu dull cyffredin o gyflwyno dysgu proffesiynol ar gyfer pob un o’r staff, gan gynnwys hyfforddiant technegol ac addysgegol gorfodol. 

Category: Uncategorized

Rhannu'r dudalen hon
4 photos showing a person in a yellow top reading a book in front of a blackboard that has mathematical formulae written ont it, a laptop, another laptop with someone typing, and an open book in front of someone writing

Hysbysu pawb

Mewn un coleg, mae arweinwyr yn cyhoeddi diweddariadau rheolaidd ar gyfer unrhyw un sydd â chwestiynau neu bryderon am COVID-19 mewn ardal wedi’i dynodi’n glir ar wefan y coleg. Mae’r wybodaeth hon yn cynnwys dolenni cyfleus â chanllawiau’r llywodraeth, yn ogystal ag esbonio sut mae’r coleg yn parhau i weithredu yn ystod y cyfnod clo. Mae’r coleg wedi postio arweiniad ychwanegol ar ei safle i gefnogi ei bolisi diogelu a’i god dinasyddiaeth i adlewyrchu’r amgylchiadau eithriadol a’r ffyrdd diwygiedig o weithio.  Mae’n cynnwys manylion clir yn ymwneud ag ailagor ei gampysau yn raddol o 15 Mehefin 2020 i ymateb i ganllawiau diweddaraf y llywodraeth. Mae’r holl wybodaeth ar gael yn ddwyieithog, ac mae cyfleuster sgwrsio byw yn weithredol yn ystod oriau coleg arferol i helpu ateb unrhyw ymholiadau neu bryderon.

Darpariaeth ddigidol arloesol

Mae athrawon mewn un coleg yn parhau i ddarparu gweithgareddau dysgu a chymorth i ddysgwyr trwy ddefnyddio dulliau arloesol a gyflwynir trwy amrywiaeth o blatfformau ar-lein a chymwysiadau symudol. Mae enghreifftiau’n cynnwys athrawon yn creu eu fideos a’u podlediadau eu hunain, postio adnoddau fideo ar flogiau, sefydlu ystafelloedd dosbarth rhithwir i alluogi cydweithio a rhyngweithio â dysgwyr, a defnyddio blogiau i rannu enghreifftiau diddorol o waith dysgwyr. Crëwyd ardal gymunedol ar-lein hefyd i athrawon rannu enghreifftiau o arfer arloesol ac effeithiol gyda’u cydweithwyr.

Tîm cefnogi lles

Mae staff mewn un coleg yn cynnal cymorth ar gyfer lles ac iechyd meddwl myfyrwyr trwy ddefnyddio amrywiaeth o fecanweithiau ymgysylltu yn ystod y cyfnod pan na fydd cyfleusterau ar y campws ar gael. Mae dulliau cysylltu a chymorth yn cynnwys galwadau ffôn a fideo, negeseuon testun, e-bost, negeseuon ar-lein trwy blatfformau dysgu amrywiol, a sgwrsio byw rhithwir sydd ar gael trwy’r wefan a chymwysiadau symudol. Mae tîm o 20 swyddog lles yn ymweld â chartrefi dysgwyr hefyd i wirio ar eu lles, pan na fu ffurfiau eraill o gysylltu yn llwyddiannus nac yn briodol. Maen nhw hefyd wedi dosbarthu parseli bwyd ac offer TG i’r rhai sydd fwyaf angen cymorth ychwanegol. Mae’r coleg yn dosbarthu tua 300 o barseli bwyd yr wythnos, ac wedi rhoi benthyg dros fil o ddarnau o offer hyd yma. Mae ardal lles newydd ar-lein sy’n cynnwys dolenni i weithgareddau fel ioga a thechnegau myfyrio wedi cael ei chreu yn ystod y cyfnod clo hefyd i helpu hyrwyddo a chefnogi lles dysgwyr a staff.

Cefnogi anghenion unigol

Mewn un coleg, mae staff cymorth wedi llunio a diweddaru cynlluniau cymorth unigol ar gyfer yr holl ddysgwyr sydd ag anghenion dysgu ychwanegol (ADY), yn ôl asesiad, i adlewyrchu ffyrdd newydd o weithio yn ystod y cyfnod clo. Caiff gweithredu a gwerthuso’r cynlluniau hyn ei oruchwylio gan gydlynydd ADY y coleg. Rhoddwyd cymorth un i un i ddysgwyr trwy alwad ffôn neu fideo i’w cynorthwyo â chwblhau eu gwaith.  Mae anogwyr dysgu yn rhoi arweiniad a chymorth ychwanegol i ddysgwyr a staff yn ôl yr angen. Mae defnyddio galwadau fideo wedi bod yn hynod fuddiol ar gyfer y dysgwyr hynny sydd angen cymorth gweledol â’u dysgu.

Annog adborth gan ddysgwyr

Cyflwynodd un coleg arolwg i ddysgwyr ychydig cyn cyhoeddi’r cyfnod clo, a chyflwynodd ddysgu o bell yn lle darpariaeth ar y campws. Er gwaethaf y tarfu sydyn hwn ar weithgareddau dysgu, roedd y gyfradd ymateb i’r arolwg yn agos at ddisgwyliadau arferol. Er mwyn cael adborth ar effaith y trefniadau newydd ar gyfer cyflwyno’r cwricwlwm ac effeithiolrwydd mecanweithiau cymorth parhaus, mae’r coleg wedi penderfynu parhau â chyfarfodydd rheolaidd cyngor y campws a chynrychiolwyr dysgwyr, ac mae bellach yn cynnal y rhain o bell trwy ddefnyddio platfformau rhithwir tra bydd campysau’r coleg ar gau. Mae’r cyfarfodydd hyn yn darparu cyfleoedd pwysig i ddysgwyr roi adborth a chodi unrhyw bryderon am effeithiolrwydd y trefniadau newydd, a gwneud awgrymiadau ar gyfer gwella, yn ogystal. Mae gweithdrefnau presennol ar gyfer adborth a chwynion unigol yn cael eu cynnal yn ystod y cyfnod hwn hefyd, ac mae tiwtoriaid personol yn defnyddio galwadau ‘gwirio’ rheolaidd i gasglu adborth ychwanegol.

Gwneud dilyniant yn hawdd

Gall dysgwyr presennol mewn un coleg fanteisio’n hawdd ar gyngor a chyfleoedd dilyniant yn ystod y cyfnod clo. Yn hytrach na gorfod gwneud cais ar gyfer lefel nesaf eu cwrs, anfonir gwahoddiad at ddysgwyr trwy’r e-bost a neges destun i ddod i’r coleg am gyfweliad dilyniant. Gall dysgwyr sydd eisiau symud ymlaen i ddilyn cwrs gwahanol yn y coleg gwblhau cais ar-lein er mwyn sicrhau lle amodol ar y cwrs cyn cyfweliad yn ddiweddarach yn yr haf. Agorwyd hyb cyflogaeth y coleg o ganol mis Gorffennaf hefyd i ddarparu cymorth wyneb yn wyneb, a chyngor ar ddilyniant.

Cefnogi pontio i’r coleg

Mae un coleg wedi gweithio i gefnogi pontio ar gyfer disgyblion Blwyddyn 11 o’i ysgolion uwchradd partner. Mae wedi cysylltu â’r ysgolion ac wedi ymateb i geisiadau i helpu darparu ffocws ar ddilyniant i ddisgyblion Blwyddyn 11 ar gyfer parhau â’u hastudiaethau. Mae’r gweithgareddau a ddarperir wedi eu teilwra i hwyluso dilyniant ar bynciau lefel UG unigol fel economeg, y gyfraith, Addysg Grefyddol a chemeg. Mae’r coleg wedi darparu mynediad i’w amgylchedd dysgu rhithwir i alluogi dysgwyr i elwa ar yr adnoddau hyn.

Cynghorion ar gyfer athrawon

Mae un coleg wedi creu canllaw ar gyfer athrawon, yn amlinellu ei ddeg prif brotocol ar gyfer dysgu o bell. Mae’r llyfryn wedi’i gynllunio i helpu athrawon i weithio’n dda, gweithio’n ddiogel a chreu cymuned ddysgu gadarnhaol.  Mae cynghorion ar gyfer athrawon yn cynnwys datblygu cod ymddygiad dosbarth, sefydlu amseroedd yn ystod yr wythnos pan fydd athrawon ar gael i ateb cwestiynau, a syniadau ar sut i annog dysgu ar y cyd ar-lein. Hefyd, mae’r canllaw yn cynnig cyngor i staff ar sut i ddatblygu gweithgareddau i ymestyn a herio dysgwyr ar sut i ddelio ag iaith amhriodol neu ymddygiad gwael yn ystod sesiynau ar-lein.

Cryfhau cyfathrebu mewnol

Fe wnaeth un coleg adolygu a chryfhau ei weithdrefnau cyfathrebu yn dilyn gosod cyfyngiadau’r cyfnod clo. Mae uwch arweinwyr yn darparu diweddariadau rheolaidd i staff ar bolisi, iechyd a lles trwy gylchlythyr wythnosol. Erbyn hyn, cynhelir cyfarfodydd staff a chyfarfodydd tîm ar-lein, ac mae rheolwyr yn ymgysylltu â staff dros y ffôn neu drwy blatfformau ar-lein. Defnyddiwyd flogiau hefyd i rannu diweddariadau fideo defnyddiol, a chynhaliwyd arolwg lles staff i wirio sut mae staff yn teimlo yn ystod y cyfnod clo, a rhoi cyfle iddyn nhw awgrymu camau ar gyfer gwella lles staff a dysgwyr.

Gwneud campysau’n ddiogel

Mae uwch arweinwyr mewn un coleg wedi ymweld â phob un o gampysau’r coleg i wneud yn siŵr fod yr holl drefniadau cadw pellter cymdeithasol a diogelwch angenrheidiol wedi cael eu rhoi ar waith drwyddi draw. Mae trefniadau’n cynnwys marciau ar lawr ar gyfer cadw pellter cymdeithasol, a seiliwyd i ddechrau ar yr arweiniad dau fetr, ac a gynlluniwyd fel bod modd eu haddasu’n hawdd i adlewyrchu unrhyw newidiadau dilynol mewn arweiniad; systemau unffordd ar gyfer cyrraedd, gadael a symud o gwmpas campysau ble bynnag y bo modd; ac ardaloedd wedi’u hynysu ar gyfer gollwng a chasglu dysgwyr ar ddechrau a diwedd y diwrnod coleg. Mae’r coleg wedi trefnu bod mygydau, menyg, gel diheintio dwylo ac unrhyw offer amddiffynnol personol angenrheidiol arall ar gael, lle bo’n briodol. Rhoddwyd sylw penodol hefyd i wneud yn siŵr bod rheolau cadw pellter cymdeithasol digonol yn cael eu cynnal ar gyfer staff, a bod ardaloedd ymarferol fel gweithdai, labordai a salonau yn ddiogel rhag COVID-19.

Croesawu dysgwyr yn ôl

Yn dilyn y trefniadau cychwynnol i lacio’r cyfnod clo o ddiwedd mis Mai 2020, mae un coleg wedi ailddechrau gwaith adeiladu ar ddau gampws, ac mae staff wedi dychwelyd yn raddol i gampysau’r coleg. Mae arweinwyr wedi defnyddio protocolau cenedlaethol i sicrhau trefniadau gweithio diogel o ran COVID-19 mewn colegau i roi’r trefniadau angenrheidiol ar waith, sydd wedi galluogi’r rhan fwyaf o staff i ddychwelyd i gampysau’r coleg yn ystod mis Mehefin 2020. Maent wedi diweddaru’r holl asesiadau risg i gynnwys materion yn gysylltiedig â COVID-19, ac mae’r coleg wedi croesawu dros 250 o ddysgwyr, ar draws sawl maes galwedigaethol, yn ôl i’r coleg yn ystod tair wythnos gyntaf ailagor cyfleusterau’r coleg yn raddol i gwblhau eu cymwysterau trwy gynnal asesiadau ymarferol hanfodol. 

Cynllunio ar gyfer y dyfodol

Mewn un coleg, cynhaliwyd arolwg o ddysgwyr a staff i gael adborth ar eu profiadau yn ystod y cyfnod clo, a helpu llywio cynllunio ar gyfer cyflwyno dysgu yn y dyfodol a threfniadau gweithio staff wrth i gyfyngiadau gael eu llacio’n raddol. Y negeseuon allweddol gan ddysgwyr yw eu bod yn gweld eisiau eu ffrindiau, eu tiwtoriaid ac amgylchedd y coleg. Er bod llawer o ddysgwyr yn dweud eu bod yn ymdopi’n dda â chyflwyno o bell, mae lleiafrif ohonynt yn cyfaddef eu bod weithiau yn ei chael yn anodd cynnal cymhelliant a chynnal ymgysylltiad mewn gweithgareddau dysgu o bell. Mae ychydig o staff yn awgrymu yr hoffent barhau i weithio o gartref.  Mae arweinwyr y coleg yn defnyddio’r adborth i greu cynlluniau manwl, a fyddai’n cwmpasu ystod o senarios cenedlaethol a lleol a allai ddigwydd pan fydd y flwyddyn addysgu newydd yn dechrau ym mis Medi 2020, ac y gellir eu haddasu yn unol â nhw.

Category: Uncategorized

Rhannu'r dudalen hon

A ydyn nhw’n gywir?

Mae canfyddiadau arolygu yn dangos bod ganddi bwynt da mewn llawer o achosion. Mae plant yn gallu adnabod lluniau o wragedd Harri VIII ac yn gwybod am Dân Mawr Llundain, ond ychydig iawn a wyddant am Derfysgoedd Rebecca neu’r ymgais olaf i oresgyn Prydain a ddigwyddodd yn Abergwaun. Yn aml, mae disgyblion hŷn yn gwybod mwy am hanes gwledydd eraill, megis yr Almaen Natsïaidd neu Unol Daleithiau America, nac y gwyddant am eu gwlad eu hunain.

Mae gwledydd eraill fel Canada a Seland Newydd yn rhoi pwyslais cryf ar addysgu am hanes eu gwlad eu hunain mewn ysgolion.

Ond a fydd pethau’n newid?

Mae rhai arbenigwyr yn parhau i fod yn amheus ynghylch yr effaith y bydd hyn yn ei chael. Mae’r Athro Martin Johnes o Brifysgol Abertawe yn teimlo y gallai’r ongl Gymreig genedlaethol gael ei cholli wrth fynd ar drywydd hanes lleol neu enghreifftiau Prydeinig neu fyd-eang adnabyddus, ac o ganlyniad, nid oes unrhyw sicrwydd y bydd diwygio’r cwricwlwm yn arwain at addysgu mwy am hanes Cymru nag a geir ar hyn o bryd.

Felly, ysgolion unigol fydd yn gyfrifol am sicrhau bod athrawon yn rhoi lle amlwg i hanes Cymru pan fyddant yn dechrau cynllunio ar gyfer newid. Bydd hyn yn helpu i sicrhau bod gan y genhedlaeth nesaf o blant sy’n byw yng Nghymru wybodaeth a dealltwriaeth gadarn o hanes a diwylliant cyfoethog ein cenedl.

Camau nesaf                                   

Yn haf 2020, byddwn yn cyhoeddi adroddiad thematig sy’n gwerthuso pa mor dda y mae ysgolion yn addysgu disgyblion ar hyn o bryd am hanes a diwylliant Cymru. Bydd hyn yn cynnwys asesiad cywir o arferion presennol mewn ysgolion a gynhelir ledled Cymru. Bydd yr adroddiad yn cynnwys enghreifftiau o arferion rhagorol, a fydd yn helpu ysgolion eraill i gynllunio’r agwedd hon ar Faes Dysgu a Phrofiad newydd y dyniaethau.

Os ydych eisiau derbyn yr adroddiad hwn y flwyddyn nesaf, ac adroddiadau thematig eraill, cofrestrwch yn www.estyn.llyw.cymru/cofrestru neu gallwch ein dilyn ar gyfryngau cymdeithasol.

I gael rhagor o wybodaeth am y pwnc hwn, dyma rai adnoddau ychwanegol:

  •  

Category: Uncategorized

Rhannu'r dudalen hon

Cyngor ac arweiniad ar gyfer y llywodraeth

Ein nod yn Estyn yw cefnogi addysg a hyfforddiant Cymru yn gyffredinol – ysgolion, lleoliadau nas cynhelir, athrawon, uwch arweinwyr, arweinwyr, dysgwyr, rhieni, darparwyr ôl-16 a sefydliadau eraill – trwy gynnig tystiolaeth a’n cyngor annibynnol a gwrthrychol i’r llywodraeth.

Fel y gwyddoch, fe wnaethom atal ein holl ymweliadau arolygu craidd ac ymweliadau eraill cyn gynted ag y gallem.  Ar hyn o bryd, rydym ni’n cadw mewn cysylltiad â darparwyr addysg a hyfforddiant trwy alwadau ffôn a fideo, a byddwn yn parhau i wneud hyn am y tro.  Mae wedi bod yn fuddiol iawn clywed gan ysgolion a sefydliadau eraill am y modd y maen nhw’n cefnogi lles dysgwyr a staff a sut maen nhw’n delio â’r heriau presennol.

Hefyd, rydym ni wedi adleoli staff i Lywodraeth Cymru, ac wedi cefnogi prosiect parhad dysgu’r llywodraeth ar gyfer plant a phobl ifanc.

Dysgu oddi wrth yr hyn sy’n gweithio’n dda

Ni fyddwn yn arolygu ysgolion a gynhelir yn ystod y flwyddyn academaidd nesaf (Medi 2020 – Gorffennaf 2021).  Wedi cyfnod o ail-addasu i’r sefyllfa newydd, bydd ein harolygwyr yn ymweld er mwyn gwrando ar bryderon ac i nodi’r hyn sy’n gweithio’n dda.

Bwriad ein sgyrsiau ag ysgolion ar hyn o bryd a’r ymweliadau ymgysylltu yn y dyfodol bydd cael darlun cenedlaethol. Ni fydd hyn er mwyn barnu dulliau ysgolion unigol, ond i gasglu gwybodaeth am y system addysg yn gyffredinol, a dirnad effaith uniongyrchol a thymor hir yr argyfwng coronafeirws ar ddysgu ac ar les disgyblion a staff.

Hefyd, byddant yn gyfle i gofnodi a rhannu arfer arloesol ac effeithiol.

Gweithgarwch dilynol

Ni fyddwn yn parhau ag ymweliadau monitro ffurfiol ar gyfer ysgolion a darparwyr eraill sydd mewn categori gweithgarwch dilynol. Er y byddai rhai yn hoffi i ni wneud hynny, nid ydym yn credu bod hyn yn briodol o dan yr amgylchiadau presennol.

Rydym eisoes wedi cysylltu â darparwyr sy’n peri pryder ar hyn o bryd i esbonio beth fydd yn digwydd nesaf ac i gynnig cymorth gan AEM unigol.

Gwrando ac addasu

Mae hwn yn gyfnod ansicr, ac rydym wedi ymrwymo i fod yn gefnogol ac yn hyblyg yn y ffordd yr ydym yn ymgymryd â’n rôl ar hyn o bryd.

Byddwn yn gweithio gyda rhanddeiliaid o sectorau heblaw am ysgolion a gynhelir ar sut y byddwn yn addasu ein trefniadau ar eu cyfer am y flwyddyn sydd i ddod.

Byddwn yn addasu ein gwaith wrth i’r sefyllfa ddatblygu a sicrhau eich bod yn cael gwybodaeth lawn am ein bwriadau.

Cadwch yn ddiogel, a daliwch ati i ddysgu.

Darllenwch y datganiad llawn

Category: Uncategorized

Rhannu'r dudalen hon

Rhan bwysig o’n dysgu proffesiynol yw dod ynghyd fel tîm o arolygwyr, ond nid yw gwneud hynny bob amser yn hawdd nac yn ymarferol. Gyda chynifer o arolygwyr yn byw ac yn gweithio ar hyd a lled Cymru, rhaid i ni fod yn weddol greadigol gyda’r cyfleoedd i gyfarfod heb wastraffu eiliad.

Dros y blynyddoedd diwethaf, bydd llawer ohonoch yn gwybod ein bod wedi gweithio’n agos gyda Llywodraeth Cymru, awdurdod lleol, consortia rhanbarthol ac ysgolion wrth i bawb baratoi ar gyfer newidiadau helaeth i fyd addysg. Mae’n bwysig bod ein holl arolygwyr yn deall y daith y mae darparwyr yn mynd arni wrth iddynt baratoi ar gyfer y diwygiadau hyn. Rydym wedi bod yn defnyddio’r wythnosau datblygiad proffesiynol hyn at yr union ddiben hwnnw.

Er enghraifft, mae arolygwyr sydd wedi gweithio’n agos gydag ysgolion arloesi i ddatblygu meysydd dysgu a phrofiad y cwricwlwm newydd yn rhoi’r newyddion diweddaraf i ni’n rheolaidd. Maent yn ein hannog ni i siarad am y pethau newydd a chyffrous yr ydym yn dechrau’u gweld yn digwydd mewn ysgolion, fel ein bod ni’n gwybod pa fath o bethau y gallem ddisgwyl eu gweld pan fyddwn wrthi’n arolygu ysgolion ledled Cymru.

Mae cydweithwyr eraill wedi cymryd rhan mewn ffyrdd newydd neu wahanol o weithio, gan gynnwys cynnal rhai ymweliadau ymgysylltu peilot. Maent yn rhannu’u profiadau gyda grwpiau ehangach o arolygwyr ac rydym yn ystyried manteision ac anfanteision unrhyw newidiadau, gyda’n gilydd. Fel y gallech ddychmygu, mae pobl sy’n treulio’u bywyd gwaith yn gwerthuso yn casglu amrywiaeth fawr o syniadau a safbwyntiau. Mae hyn yn annog trafodaeth fywiog, sy’n helpu i lywio penderfyniadau ar sut rydym yn arolygu a sut y gallem weithio yn y dyfodol. Mae uwch arweinwyr yma yn disgwyl ac yn croesawu cyfraniadau gan bob arolygydd at benderfyniadau ac mae hyn yn cynnal ein diddordeb ni oll yn ein gwaith.

Mae dysgu proffesiynol yn mynd y tu hwnt i’r amseroedd pan fyddwn yn cyfarfod fel grŵp cyfan. Trwy gydol y flwyddyn, rydym yn cysgodi arolygiadau mewn sectorau yr ydym yn llai cyfarwydd â nhw ac yn mynd ar ymweliadau â ffocws arbennig, mewn parau. Er enghraifft, ymwelodd grŵp o gydweithwyr cynradd ac uwchradd ag ysgol uwchradd yn Lloegr sy’n ymdrin â’r cwricwlwm mewn modd ddychmygus a blaengar. Roedd yn agoriad llygaid go iawn, gan beri i ni feddwl yn ofalus am sut y gallwn annog ysgolion i feddwl yn wahanol a bod yn ddewrach ynghylch y cwricwlwm. Ar ôl i ni ddychwelwyd, rhannom ein profiadau, ac fe ysbrydolodd hyn eraill i ddarllen ac ymchwilio ymhellach i athroniaeth a llwyddiant yr ysgol. Ond does dim yn gallu llwyr ailadrodd y ddealltwriaeth a gawsom o fod yno, yn cyfarfod â’r athrawon ac yn ymgysylltu â’r disgyblion.

Yn gynt yn y blog, soniais am ddysgu gan bobl eraill o’r tu allan i’r sefydliad. Mae diweddariadau rheolaidd gan amrywiaeth o bartneriaid a rhanddeiliaid, am ystod eang o bynciau, yn rhan reolaidd a hanfodol o’n dysgu proffesiynol. Bu sesiwn ddiweddar, lle cawsom gyfle i ddysgu mwy am Brofiadau Niweidiol yn ystod Plentyndod a’r hyfforddiant sy’n cael ei wneud gydag ysgolion ledled Cymru ar hyn o bryd, yn fodd i’n hatgoffa’n amserol fod angen i ddiwygio addysg wella profiadau a deilliannau pob dysgwr. Os nad yw’r diwygio’n gwneud hynny, pam rydym ni’n bwrw ymlaen ag ef?

Mae pob arolygydd yn cynnal ymholiad proffesiynol â ffocws, yn gysylltiedig â’r newid i’n dulliau ni a’u diddordebau eu hunain. Megis dechrau y mae hyn, ond mae cydweithwyr wedi croesawu a gwerthfawrogi’r cyfle i gymryd rhan yn y math hwn o weithgaredd dysgu proffesiynol. Yn bersonol, rwyf wedi dewis edrych yn fanylach ar y ffordd rydym yn gwerthuso’r ddarpariaeth ar gyfer datblygu cymhwysedd digidol disgyblion mewn ysgolion uwchradd. Rwyf wedi defnyddio’n hadroddiadau arolygu a chyhoeddiadau eraill i gasglu gwaelodlin o’r dystiolaeth sydd wedi’i gasglu a byddaf yn rhoi cynnig ar rai dulliau newydd dros y misoedd nesaf. Ar ôl gwneud fy ymchwil, byddaf yn rhannu fy nghanfyddiadau gyda’m cydweithwyr ac yn dechrau gwneud diwygiadau i’n pecynnau cymorth arolygu.

Mae’r newidiadau i system addysg Cymru yn uchelgeisiol ac mae pob arolygydd yn ymroi i fod yn rhan o lwyddiant hyn. Rydym yn cydnabod bod angen cadw i fyny â newidiadau ac addasu ein ffyrdd o weithio. Rydym yn croesawu’r cyfle i fyfyrio ar ein gwaith ac yn edrych ymlaen at drafod y newidiadau yn y sectorau a arolygwn. Dysgwch ragor am y ffordd rydym yn cynorthwyo â diwygio addysg trwy Twitter neu ein gwefan a rhowch i ni eich barn am hynny.

Category: Uncategorized

Rhannu'r dudalen hon

Iach a hapus

Ym Mehefin 2019, archwiliodd ein hadroddiad ‘Iach a hapus’ yr effaith mae ysgolion yng Nghymru yn ei chael ar iechyd a lles disgyblion. Canfuom fod ddwywaith yn fwy o ysgolion cynradd nag ysgolion uwchradd yn cefnogi disgyblion yn dda iawn.

Mae’r adroddiad yn edrych ar lawer o’r materion a grybwyllwyd ar ddechrau’r blog hwn sy’n effeithio ar iechyd a lles. Fodd bynnag, mae’r adroddiad yn cynnwys neges bwysig iawn na ddylai gael ei cholli ymysg trafodaethau am faterion unigol – mae angen i ysgolion fod â dull ‘ysgol gyfan’ i gefnogi iechyd a lles disgyblion.

Dull ysgol gyfan

Beth mae hyn yn ei olygu? Mae’n golygu bod angen i ysgolion wneud yn siŵr fod popeth yn ymwneud â’r ysgol yn rhoi negeseuon cadarnhaol i ddisgyblion yn gyson.

Gadewch i ni feddwl am yr hyn sy’n digwydd pan nad oes dull ysgol gyfan. Dyma rai enghreifftiau:

  • mae gwersi am fwlio yn colli eu gwerth os nad yw disgyblion yn fodlon â’r ffordd mae’r ysgol yn ymdrin â honiadau o fwlio
  • nid yw gweithgareddau dysgu am fwyta’n iach yn cael llawer o effaith os nad yw’r bwyd sy’n cael ei weini i ddisgyblion, a’r profiad bwyta, yn hyrwyddo bwyta’n iach
  • ni fydd posteri yn hyrwyddo ymarfer corff yn gwneud llawer o wahaniaeth os nad yw’r ysgol yn caniatáu digon o amser i ddisgyblion gadw’n heini.

Yn gryno, profiadau disgyblion yn yr ysgol o ddydd i ddydd sy’n cael yr effaith fwyaf – p’un a yw hynny’n gadarnhaol neu’n negyddol – ar eu hiechyd a lles. 

Category: Uncategorized

Rhannu'r dudalen hon

Nid arolygiad mohono

Byddwn yn cysylltu tua 10 diwrnod cyn i ni ymweld. Ond ni fydd cyfnod hysbysu ffurfiol gan nad arolygiad mohono.

Yn ystod ein hymweliadau, byddwn yn annog, yn rhoi sicrwydd, yn procio ac yn cynnig safbwynt o’r newydd i staff ar eu taith i gyflawni nodau’r cwricwlwm newydd.

Cynllunio’r ymweliad

Cyn i ni gyrraedd, bydd yr arolygydd yn ffonio’r pennaeth i gytuno ar amlinelliad bras ar gyfer y diwrnod. Bydd gweithgareddau’n cynnwys trafodaethau ag uwch arweinwyr, llywodraethwyr, staff a disgyblion, a byddwn yn ymweld â gwersi ac yn siarad â disgyblion am eu gwaith hefyd.

Ni fydd adroddiad ysgrifenedig ar ysgolion unigol – y canlyniad allweddol i ni yw ein bod yn casglu gwybodaeth bwysig am y modd y mae’r Cwricwlwm i Gymru yn cael ei roi ar waith mewn ysgolion ledled Cymru.

Gwneud y gorau o’r ymweliad

Mae’n gyfle gwerthfawr i ysgolion ac AEM gael sgwrs agored, ymddiriedus a phroffesiynol. Bydd modd i ysgolion drafod eu syniadau gyda’n harolygwyr profiadol i rannu eu cynlluniau cynnar a’u datblygiadau cychwynnol.

Gall yr ysgolion esbonio unrhyw rwystrau rhag gwneud cynnydd, ac archwilio dulliau posibl o oresgyn yr heriau hyn gyda ni. Bydd arolygwyr wedi arsylwi ysgolion eraill mewn amgylchiadau tebyg sy’n wynebu heriau tebyg, a byddant yn gallu cyfeirio’r ysgol at arfer ddiddorol mewn mannau eraill.

Mae sgyrsiau proffesiynol rhwng arolygwyr, arweinwyr a staff eraill ysgolion yn nodwedd allweddol o’r ymweliad.

Yn ystod yr ymweliad, mae’n bwysig fod ysgolion yn sôn wrthym am ddatblygiadau penodol sy’n dod yn eu blaen yn dda, ac amlygu arfer sy’n dod i’r amlwg ar draws yr ysgol. Mae ein sgyrsiau gyda’r ysgol ynglŷn â beth fydd cynnwys yr ymweliad yn bwysig, a byddant yn helpu gwneud yn siŵr ein bod i gyd yn cael y budd gorau posibl.

Ond nid ydym yn disgwyl i ysgolion baratoi’n benodol ar gyfer yr ymweliad; er enghraifft, ni fyddwn yn gofyn am gael gweld unrhyw ddogfennau oni bai bod yr ysgol eisiau rhannu’r rhain. Gall ysgolion gael y gorau o ymweliadau ymgysylltu trwy feddwl yn gyffredinol am eu heriau a’u llwyddiannau o ran diwygio’r cwricwlwm.

Yn ychwanegol, byddwn yn rhannu ein cynlluniau ar gyfer arolygiadau o 2021 gydag ysgolion, yn ogystal â gweithgareddau eraill sy’n digwydd yn ystod y flwyddyn bontio, tra bydd arolygiadau’n cael eu hatal yn rhannol. Bydd y rhain yn cynnwys cynadleddau a chyfleoedd hyfforddi lle byddwn yn rhannu arfer effeithiol i gefnogi ysgolion â diwygio’r cwricwlwm.

Ar ôl yr ymweliad

Byddwn yn rhannu’r darlun cenedlaethol gyda Llywodraeth Cymru yn rheolaidd ynglŷn â faint o gynnydd y mae ysgolion yn ei wneud yn eu gwaith o ran y Cwricwlwm i Gymru. Bydd hyn yn helpu’r llywodraeth i fod yn hyblyg os bydd angen cymorth neu adnoddau ychwanegol i helpu ysgolion â’r datblygiadau.

Byddwn yn cyhoeddi adroddiadau diweddaru ac yn archwilio ffyrdd o rannu arfer diddorol fel bod gan bawb ddealltwriaeth gyffredin o gynnydd.

Tan hynny…

Rhwng nawr a 2020, byddwn yn parhau i beilota ein hymweliadau ymgysylltu, gan gynyddu ein sampl a rhoi cynnig arnynt mewn gwahanol fathau o ysgolion, er enghraifft ysgolion pob oed ac ysgolion ffederal.

Mae ysgolion wedi rhoi adborth cadarnhaol iawn i ni yn dilyn yr ymweliadau peilot. Dywedodd Rhian James-Collins, Pennaeth Ysgol Gymraeg Bryn y Môr wrthym:

…fe wnaeth yr ymweliad ein sbarduno ni fel ysgol i werthuso ble rydym ni ar y daith o ran cyflwyno’r Cwricwlwm Newydd i Gymru, a myfyrio ar effaith y blaenoriaethau strategol wrth baratoi ar gyfer newid. Roedd hefyd yn gyfle i rannu’r hyn rydym wedi’i wneud hyd yma.”

Dyma oedd barn John Kendall, Pennaeth Ysgol Gyfun Rhisga:

… roedd yr ymweliad ymgysylltu yn ddefnyddiol iawn, ac roeddem ni’n falch o gael ein dewis i fod yn rhan o’r cynllun peilot. Nid oedd angen unrhyw baratoi gormodol, ond cawsom ni ddigonedd o rybudd i feddwl am yr hyn roeddem ni eisiau ei drafod. Er mai diwrnod yn unig ydoedd, roedd y gweithgareddau y buom ni’n gweithio arnyn nhw gyda’r AEM yn ystod y cyfnod hwnnw yn gynhyrchiol iawn. Ar ôl y teithiau dysgu, bwrw golwg ar lyfrau a chyfarfodydd gyda staff a disgyblion, cawsom ni adborth adeiladol a buddiol iawn. Cafodd y diwrnod ei gynnal mewn ffordd gefnogol a chydweithredol, gan ein gadael ni’n teimlo’n hyderus yn yr hyn rydym ni eisoes yn ei wneud, a gyda syniadau defnyddiol am ffyrdd eraill y gallwn ni helpu symud yr ysgol ymlaen.”

Byddwn yn gweithio’n agos gydag awdurdodau lleol a chonsortia rhanbarthol ar sut gallwn ni rannu’r canfyddiadau bras o’r ymweliadau ymgysylltu â nhw, fel eu bod hefyd yn gallu gweld a deall y cynnydd sy’n cael ei wneud gan ysgolion.

Oes gennych chi gwestiynau o hyd? Darllenwch ein Cwestiynau Cyffredin.

Category: Uncategorized

Rhannu'r dudalen hon

Beth yw ymweliad cyswllt?

Unwaith y flwyddyn, mae ein harolygwyr yn cynnal ymweliad anffurfiol â phob coleg neu ddarparwr hyfforddiant.  Mae gan bob coleg ei arolygydd cyswllt pwrpasol ei hun.  Dyma gyfle i ni feithrin perthynas â’r coleg, casglu tystiolaeth gyfredol am ei waith a chynorthwyo â gwella ansawdd.  Rydym ni’n cynnal ymweliadau tebyg â darparwyr hyfforddiant a darparwyr dysgu oedolion yn y gymuned hefyd.

Mae pob ymweliad yn cymryd dau neu dri diwrnod.  Rydym yn cyfarfod ag uwch arweinwyr a detholiad o staff allweddol eraill, yn dibynnu ar y ffocws penodol.  Hefyd, rydym yn edrych ar ddogfennau allweddol a gallem gyflawni rhai teithiau dysgu neu sgyrsiau â myfyrwyr.

Ar ddiwedd yr ymweliad, rydym yn trafod ar ein canfyddiadau gyda’r arweinwyr, i helpu gyda threfniadau gwelliant parhaus y coleg.

Beth yw’r ffocws?

Mae’r pynciau rydym yn canolbwyntio arnynt yn newid o flwyddyn i flwyddyn.  Ar hyn o bryd, rydym yn archwilio:

  • Hunanwerthuso a blaenoriaethau’r dyfodol ar gyfer gwella
  • Mesurau perfformiad cyson ôl-16
  • Dysgu proffesiynol a’r safonau newydd
  • Darpariaeth 14-16
  • Mynediad at y safle, ei ddiogelwch a gweithdrefnau mewn argyfwng
  • Ymgysylltu â dysgwyr – llais y dysgwr a chwynion gan ddysgwyr

Hefyd, mae cyfle i golegau rannu unrhyw broblemau cyfredol.  Yn yr un modd, rydym ni’n trafod datblygiadau mewn arolygu gydag arweinwyr colegau.

Os bydd coleg wedi cael ei arolygu’n ddiweddar, byddwn yn trafod ei gynnydd yn erbyn unrhyw argymhellion a wnaed yn yr adroddiad arolygu.

Sut mae’r ymweliadau’n cefnogi gwelliant?

Mae arweinwyr coleg yn gwerthfawrogi’r cyfle i siarad ag arolygydd y tu allan i arolygiad ffurfiol.  Gall yr arolygydd cyswllt helpu colegau i fyfyrio ar eu cryfderau a’u meysydd i’w gwella, a’u mireinio, a gallant amlygu arfer genedlaethol, effeithiol, a allai fod yn ddefnyddiol.

Mae’r dystiolaeth a gasglwn yn ystod yr ymweliadau hyn yn cael ei defnyddio i lywio’r cyngor a rown i Lywodraeth Cymru drwy adroddiad blynyddol PAEM, adroddiadau thematig a’n cyfraniadau at weithgorau cenedlaethol.

Hefyd, mae’r ymweliadau’n ein helpu i adnabod sut y gallwn gryfhau ein harweiniad arolygu ni.  Er enghraifft, mae ymweliadau cyswllt wedi amlygu sut mae colegau’n cyflawni eu dyletswydd newydd i helpu atal pobl rhag cael eu denu i derfysgaeth.  Helpodd hyn i ni ddatblygu ein harweiniad atodol ar arolygu diogelu mewn darpariaeth ôl-16.  Hefyd, mae’n helpu colegau i wella a rhannu’u harfer yn y maes hwn.

Gall y trafodaethau a gawn yn ystod ymweliadau cyswllt helpu i amlygu pynciau a allai elwa o arolygiad thematig manylach ledled Cymru.

Sut gall colegau wneud y mwyaf o’r ymweliad cyswllt?

Mae’n gyfle i fyfyrio ar arfer o fewn y coleg ac ystyried sut y gallai wella ymhellach.  Nid oes disgwyl i staff y coleg wneud unrhyw beth i baratoi ymlaen llaw.  Mae’r arolygydd cyswllt yn rhannu meysydd bras i’w trafod gydag arweinwyr y coleg ac yn gofyn am unrhyw ddogfennau perthnasol ac enwau staff i siarad â nhw.

Mae’r trafodaethau yn fwyaf buddiol pan fydd arweinwyr yn agored ac yn onest am ansawdd eu gwaith.  Os bydd coleg yn ceisio dangos y gorau oll o’i waith yn unig, bydd yn colli’r cyfle i gael trafodaeth fyfyriol gyda’i arolygydd cyswllt am ei heriau presennol.  Rydym yn rhoi safbwynt annibynnol a all helpu arweinwyr i fyfyrio ar brofiadau eu myfyrwyr.

Hefyd, mae’r ymweliad yn gyfle i adeiladu ar y berthynas rhwng yr arolygydd cyswllt ac arweinwyr y coleg, fel eu bod yn gwybod bod rhywun ar ben arall y ffôn yn Estyn os oes ganddynt gwestiynau.

Dylai arweinwyr coleg groesawu’r cyfleoedd y mae ymweliadau cyswllt yn eu cynnig a gwneud y mwyaf o drafodaethau gydag arolygwyr er mwyn darganfod arfer orau a herio’u coleg i ddal ati i fynd o nerth i nerth.