Arfer effeithiol Archives - Page 59 of 70 - Estyn

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol

Rhannu'r dudalen hon
 
 

Gwybodaeth am yr ysgol

Lleolir Ysgol Gymraeg y Fenni yn nhref Y Fenni yn Sir Fynwy.  Mae’r dalgylch yn gwasanaethu’r dref a’r pentrefi cyfagos.

Mae 252 o ddisgyblion rhwng 3 ac 11 mlwydd oed ar y gofrestr, ffigwr sy’n cynnwys 30 disgybl oed meithrin rhan-amser.  Fe’u rhennir nhw yn naw dosbarth, sy’n cynnwys tri sydd â disgyblion oed cymysg.

Mae 11% o’r disgyblion yn gymwys i dderbyn cinio ysgol am ddim ac mae gan 18% o ddisgyblion anghenion dysgu ychwanegol.  Ychydig iawn o’r disgyblion sy’n dod o gartrefi lle mae’r Gymraeg yn iaith yr aelwyd, neu sy’n dod o gefndir lleiafrif ethnig.

Cyd-destun a chefndir i’r arfer sy’n arwain y sector

‘Dysgwn fel teulu, tyfwn fel cymuned’ yw datganiad cenhadaeth yr ysgol.  Mae hyn wrth wraidd ei holl weithgarwch.  Mae’r rhan fwyaf o’r disgyblion yn cyrraedd yr ysgol o deuluoedd di-Gymraeg ac yn byw mewn cymuned lle nad yw’r Gymraeg yn rhan naturiol o fywyd y gymdeithas.  Mae’r ysgol yn annog ei disgyblion i werthfawrogi eu treftadaeth Gymreig, i fwynhau diwylliant Cymru ac i ymfalchïo wrth ddefnyddio’r Gymraeg yn hyderus. 

Dros y blynyddoedd diwethaf, mae’r ysgol, yn gyffredinol, wedi perfformio yn gryf ym meysydd darllen ac ysgrifennu ond ddim cystal ym maes llafar.  Roedd asesiadau diwedd blwyddyn yr athrawon ar draws yr ysgol y llynedd yn cadarnhau hyn.  Roedd yn bwysig holi pam nad oedd y disgyblion yn cyrraedd lefelau uwch mewn llafaredd.  Teimla’r ysgol efallai bod angen ail-edrych ar y gweithdrefnau asesu, strategaethau addysgu a’r cyfleoedd a ddarperir i ddisgyblion o fewn y cwricwlwm. 

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Roedd yr ysgol eisoes yn ymwybodol o bwysigrwydd asesu.  Yn sgîl hyn, datblygwyd cyfres o daflenni hunanasesu ar gyfer disgyblion y Cyfnod Sylfaen a chyfnod allweddol 2 i sicrhau eu bod yn datblygu dealltwriaeth dda o safonau a disgwyliadau ym maes llafaredd.  Wedi cyflwyno’r taflenni ym mis Medi 2016, maent bellach yn rhan greiddiol o waith yr ysgol ac mae’r disgyblion yn eu defnyddio yn hyderus i adnabod eu cryfderau eu hunain a’u cyfoedion wrth asesu safon eu gwaith llafar.  Mae hyn yn cynnig ffordd hawdd i gywain tystiolaeth o dasgau llafar o fewn portffolio disgyblion.  Yn ogystal, cyflwynwyd ffeiliau tystiolaeth llafar er mwyn cofnodi datblygiad unigol disgyblion a hefyd er mwyn magu hyder athrawon wrth asesu eu tasgau llafar. 

Mae’r ysgol wedi cyflwyno strategaeth lwyddiannus i godi safonau llafar ar draws yr ysgol trwy ddefnydd o ystumiau corfforol i atgyfnerthu patrymau ac ymadroddion iaith.  Mae’r ystumiau yn gweithredu fel ‘aide memoire’ i atgoffa’r disgyblion o ymadroddion a geirfa bwerus i’w defnyddio yn ystod cyflwyniadau llafar cyhoeddus.  Wrth ddefnyddio symudiadau i gyd-fynd â’r gweithgaredd drilio patrymau, mae gafael a defnydd y disgyblion o’r ymadroddion hyn yn fwy cadarn.  Gwelir effaith y gwaith hwn wrth wrando ar ddisgyblion yn trafod yn aeddfed o fewn grŵp ac wrth wneud cyflwyniadau celfydd o flaen gwahanol gynulleidfaoedd.  Y cam nesaf i’r ysgol yw creu recordiadau o’r ystumiau er mwyn eu defnyddio ynghyd â symudiadau newydd y flwyddyn nesaf i sicrhau bod y disgyblion yn datblygu’n gyfathrebwyr effeithiol a hyderus.  Mae’r arfer yn ymdebygu i ‘macaton’ llafar ar gyfer y Gymraeg. 

Yn ogystal, datblygwyd cynlluniau hir tymor yr ysgol ym maes iaith a llythrennedd ar draws ardaloedd dysgu a phynciau’r cwricwlwm i fapio cyfleoedd cadarn a chyd-destunau ysgogol i ddatblygu eu medrau llafar y disgyblion.  Defnyddir rhaglenni masnachol yn hyderus gan yr athrawon a’r disgyblion er mwyn tystiolaethu’r gweithgareddau hyn. 

Pa effaith y mae’r gwaith hwn wedi’i chael ar ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

Ers 2013, mae safonau llafar y disgyblion wedi codi’n gynyddol ac erbyn hyn, mae medrau llafar y rhan fwyaf o’r disgyblion ar ddiwedd cyfnod allweddol 2 yn gadarn gryf.

Yn y Cyfnod Sylfaen, ar y deilliannau uwch na’r disgwyl, dros bedair blynedd, o gymharu ag ysgolion tebyg, mae’r ysgol wedi codi o’r 25% isaf ym mhob maes i’r 25% uchaf yn eu medrau llythrennedd a chyfathrebu yn y Gymraeg. 

Yng nghyfnod allweddol 2, ar y lefelau uwch na’r disgwyl yn y Gymraeg, dros bedair blynedd, o gymharu ag ysgolion tebyg, mae’r ysgol wedi codi o’r 50% is i’r 25% uchaf ym mhob dangosydd. 

Mae gallu rhan fwyaf y disgyblion i gyfathrebu’n hyderus yn y Gymraeg, a hynny o fan cychwyn isel, yn gryfder yn yr ysgol.  Mae rhan fwyaf y disgyblion ar draws yr ysgol yn defnyddio geirfa ac ymadroddion cyfoethog a chywir. 

Sut ydych chi wedi mynd ati i rannu eich arfer dda?

Rhannwyd yr arfer hon, y gweithdrefnau a’r strategaethau gyda nifer o ysgolion lleol a’r clwstwr trwy eu gwahodd i arsylwi a darparu hyfforddiant priodol i gydlynwyr. 

Mae’r ysgol yn arwain Cymuned Ddysgu Broffesiynol ar ddatblygu llafaredd.

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol

Rhannu'r dudalen hon
 

Gwybodaeth am yr ysgol

Mae Ysgol Gynradd Blaengwawr wedi’i lleoli ym mhentref Aberaman ger Aberdâr.  Ar hyn o bryd, mae 193 o ddisgyblion rhwng tair ac un ar ddeg oed yn yr ysgol.  Mae dau ddosbarth blwyddyn unigol, gan gynnwys dosbarth meithrin amser llawn, a phum dosbarth blynyddoedd cymysg yno. 

Dros y tair blynedd diwethaf, mae nifer cyfartalog y disgyblion sy’n gymwys ar gyfer prydau ysgol am ddim wedi codi i oddeutu 31%, sydd uwchlaw’r cyfartaledd cenedlaethol, sef 19%.  Mae gan oddeutu 24% o ddisgyblion anghenion dysgu ychwanegol, sef tua’r cyfartaledd cenedlaethol.  Nid oes gan yr un disgybl ddatganiad o anghenion addysgol arbennig.  Nifer bach iawn ohonynt sydd yng ngofal yr awdurdod lleol neu o gefndir ethnig lleiafrifol.  Ar hyn o bryd, nid oes unrhyw ddisgyblion yn cael cymorth ar gyfer Saesneg fel iaith ychwanegol nac yn siarad Cymraeg mamiaith.  Ymgymerodd y pennaeth â’i swydd yn Ebrill 2011 ac roedd yr arolygiad diwethaf ym Mai 2010. 

Cyd-destun a chefndir yr arfer sy’n arwain y sector

Mae’r ysgol yn seilio’i gweithdrefnau a’i threfniadau’n gadarn ar athroniaeth ac egwyddorion y Cyfnod Sylfaen.  Mae darpariaeth wedi’i chynllunio’n gyson ar draws y Cyfnod Sylfaen yn sicrhau amgylchedd dysgu sy’n canolbwyntio ar y plentyn a her i bob disgybl.  Mae’r holl ystafelloedd dosbarth ac ardaloedd awyr agored yn hybu gweithgareddau dysgu annibynnol, sy’n canolbwyntio ar y plentyn, yn eithriadol o dda trwy dasgau effeithiol â ffocws, a darpariaeth estynedig a pharhaus.

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Mae athrawon a staff cymorth yn y Cyfnod Sylfaen yn cynnal cyfarfodydd cynllunio wythnosol.  Mae hyn yn sicrhau bod gan dasgau addysgu â ffocws nodau ac amcanion dysgu clir, a’u bod yn cwmpasu’r holl fedrau perthnasol mewn ffordd ddychmygus ac amrywiol.  Mae tasgau’n cynnwys defnyddio gwahanol “Wow Starters”.  Oherwydd bod Arweinydd y Cyfnod Sylfaen wedi mynychu hyfforddiant Arfer Addysgu Rhagorol, mae staff wedi ymestyn a gwreiddio’r syniadau hyn yn eu harfer yn effeithiol.  Mae’r ysgol wedi casglu a rhannu syniadau, a chreu cronfa o gychwynwyr addas a chreadigol i staff allu dewis o’u plith.  Mae staff yn defnyddio’r syniadau amrywiol hyn yn dda ar draws yr ysgol i roi gweithgareddau ysgogol a diddorol i ddisgyblion ym mhob grŵp dysgu.  Maent yn cyffroi ac yn ysbrydoli pob dysgwr i ddysgu ac yn cynnwys tasgau a chyfleoedd heriol ar gyfer strategaethau asesu wedi’u harwain gan y plentyn.

Mae tair enghraifft yn cynnwys:

Tasg â Ffocws 1 
I annog disgyblion i:
• fynegi eu barn, rhoi rhesymau a rhoi atebion priodol i gwestiynau
• ymateb i amrywiaeth eang o ysgogiadau
• defnyddio iaith ddarbwyllol, ymestyn eu dewisiadau o ran geirfa a defnyddio gwybodaeth flaenorol i gyfiawnhau eu barn

Tasg â Ffocws 2 – Ystafell ddosbarth awyr agored – ardal amgylcheddol fawr
I annog disgyblion i:
• amcangyfrif mesuriadau o ran hyd, uchder a chynhwysedd
• defnyddio unedau hyd safonol i gofnodi eu mesuriadau
• gweithio fel aelod o dîm
• gwerthfawrogi barn pobl eraill
• datblygu medrau datrys problemau

Mae disgyblion y Cyfnod Sylfaen yn defnyddio’r ystafelloedd dosbarth awyr agored bob dydd, gyda gweithgareddau wedi’u cynllunio yn llunio rhan o’r tasgau wythnosol â ffocws, parhaus ac estynedig.  Mae staff yn cynllunio gweithgareddau ‘I Can Explore’ (ICE) ar eu cyfer yn yr ystafelloedd dosbarth awyr agored.  Y disgyblion eu hunain sy’n arwain y gweithgareddau ‘ICE’ heriol hyn.

Tasg â Ffocws 3 – Llythrennedd yn yr ystafell ddosbarth awyr agored
Defnyddio cychwynnwr stori fel ‘When we were going on a bear hunt’….
 
Mae staff yn ymestyn y ddarpariaeth ym mhob dosbarth i dair ystafell ddosbarth arall yn yr awyr agored, dwy ohonynt yn yr ardaloedd chwarae ac wedi’u llunio i gynnig darpariaeth barhaus o ansawdd uchel.  Mae’r drydedd ardal yn gae mawr gwyrdd wrth ymyl pwll, gyda choed, perthi, blodau gwyllt, strwythurau dringo pren, meinciau a gwelyau plannu uwch lle y mae disgyblion yn tyfu’u llysiau eu hunain.  Hefyd, mae twnnel polythen ben draw’r ardal hon sy’n cael ei ddefnyddio gan aelodau clwb garddio’r ysgol a disgyblion o bob dosbarth i ategu eu medrau llythrennedd a rhifedd ar draws y cwricwlwm.
 
Mae’r ysgol wedi mabwysiadu a datblygu system ‘Llais y Disgybl’, sydd bellach wedi’i gwreiddio ar draws yr ysgol.  Mae’n agwedd hollbwysig ar amgylchedd yr ystafell ddosbarth ac mae’n cynnwys yr ardaloedd dysgu awyr agored.  Mae wedi effeithio’n fawr ar lefelau annibyniaeth disgyblion a dysgu sy’n canolbwyntio ar y plentyn. 

Mae’r disgyblion yn ymwybodol o’r gwahanol feysydd dysgu ac, o ganlyniad, gallant herio’u hunain ac ymestyn eu syniadau ymhellach yn gydweithredol.  Mae staff yn sicrhau bod cydbwysedd yn bodoli rhwng Llais y Disgybl a’r ddarpariaeth estynedig.

Mae rolau staff cymorth wedi’u diffinio’n glir ac mae gwaith tîm effeithiol yn nodwedd amlwg o waith yr ysgol.  Mae gwaith tîm cydweithredol yn sicrhau bod staff yn annog disgyblion i ddefnyddio’u setiau medrau unigol a phenodol yn effeithiol.  Mae’r drefn hon, sydd wedi’i sefydlu’n dda, yn sicrhau profiad dysgu cadarnhaol a phwrpasol i bob disgybl. 

Pa effaith y mae’r gwaith hwn wedi’i chael ar y ddarpariaeth ac ar safonau dysgwyr?

Mae arweinwyr yn cydnabod:
• Bod y rhan fwyaf o ddisgyblion yn gwneud cynnydd da yn eu medrau yn y chwe maes dysgu
• Bod y rhan fwyaf o ddisgyblion wedi datblygu’n effeithiol iawn i fod yn ddysgwyr annibynnol
• Bod bron pob un o’r disgyblion yn gwneud cynnydd da iawn o’u mannau cychwyn, trwy adalw dysgu blaenorol a chymhwyso’u medrau’n dda iawn mewn amrywiaeth o sefyllfaoedd yn llwyddiannus
• Bod medrau llythrennedd disgyblion, yn enwedig eu medrau llafar, yn gadarn iawn ac yn treiddio i’r lefelau ysgrifennu ym mhob dosbarth

Mae ansawdd llefaredd ac ysgrifennu disgyblion wedi gwella, gan arwain at duedd sy’n gwella a nifer uwch o ddisgyblion yn cyflawni’r deilliant uwch 6 (D6) nag yn y blynyddoedd blaenorol (cyflawnodd tua 40% o ddisgyblion D6 yn 2016).
 
Mae gan bron pob un o’r disgyblion agweddau cadarnhaol at ddysgu, dangosant ddiddordeb yn eu tasgau a gweithiant yn ddiwyd am gyfnodau priodol. 

Mae medrau cymdeithasol disgyblion yn rhagorol.

Mae staff yn trefnu’r amgylchedd dysgu a’r adnoddau yn effeithiol i greu cydbwysedd rhagorol rhwng dysgu dan arweiniad oedolion a dysgu wedi’i ysgogi gan y disgyblion.  Mae hyn yn sicrhau bod disgyblion yn ymddiddori’n dda yn eu gweithgareddau ac yn dod yn ddysgwyr annibynnol a chwilfrydig. 

Mae’r holl ddosbarthiadau’n gwneud defnydd cynhyrchiol iawn o’r ardaloedd dysgu awyr agored.

Mae pwyslais enfawr ar ddeall a defnyddio meini prawf llwyddiant ym mhob grŵp oedran.  Mae hyn wedi sicrhau system hunanasesu ac asesu gan gymheiriaid sy’n llawer mwy cywir.  Mae’r heriau ychwanegol wedi dangos cynnydd yn annibyniaeth disgyblion.

Sut ydych chi wedi rhannu’ch arfer dda?

Mae staff y Cyfnod Sylfaen wedi rhannu’u harfer gyda nifer o ysgolion lleol a grwpiau o athrawon.  Mae athrawon, uwch arweinwyr a staff cymorth wedi ymweld â’r ysgol i gysgodi staff ac arsylwi gweithgareddau a strategaethau ar waith, gan gynnwys sesiynau ‘Wow starter’.  Maent wedi arsylwi sut mae’r ysgol yn datblygu’i darpariaeth ar gyfer disgyblion yn yr ystafelloedd dosbarth dan do ac awyr agored.  Mae’r ysgol wedi cwblhau rhaglen cyd-anogaeth.  Mae hyn wedi caniatáu i’r holl athrawon addysgu grŵp blwyddyn penodol yn eu hysgol eu hunain a grŵp blwyddyn eu hathro partner yn eu hysgol hwythau.
 
Fe wnaeth staff rannu deilliannau hyfforddiant Arfer Addysgu Rhagorol gyda chydweithwyr a buont yn gweithio gyda’i gilydd i lunio rhestr o syniadau a fyddai’n estyn, yn ysgogi ac yn sicrhau dilyniant ac ansawdd gwaith ar gyfer disgyblion ym mhob dosbarth.

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol

Rhannu'r dudalen hon
 
 

Gwybodaeth gyd-destunol fer am y darparwr/y bartneriaeth

Mae Coleg Priory De Cymru yn goleg arbenigol annibynnol i oedolion ifanc 16 i 25 oed â syndrom Asperger, anhwylderau’r sbectrwm awtistig a chyflyrau cysylltiedig.  Mae wedi’i leoli ar gampws Coleg Gwent ym Mhont-y-pŵl ac mae’n gweithio mewn partneriaeth agos â’r sefydliad addysg bellach (SAB).  Mae mwyafrif y dysgwyr yn mynychu’r coleg prif ffrwd gyda chymorth gan Goleg Priory.  Mae’r gweddill yn cael addysg yn fewnol cyn pontio i addysg bellach, addysg uwch, byw â chymorth neu waith.

Nodwch sut mae’r maes arfer ragorol/arfer sy’n arwain y sector, a amlygwyd yn ystod yr arolygiad, yn ymwneud â chwestiwn allweddol, dangosydd ansawdd a/neu agwedd benodol

Agorodd Coleg Priory De Cymru yn 2010.  Mae partneriaeth gadarn â Choleg Gwent yn golygu bod dysgwyr yn gallu dilyn cyrsiau ar gampysau Pont-y-pŵl, Brynbuga, Casnewydd, Cross Keys a Glynebwy.  Caiff pob dysgwr gyfle i ddilyn unrhyw gwrs prif ffrwd a ddarperir gan y SAB gyda chymorth gan weithwyr cymorth dysgu sydd wedi’u hyfforddi i weithio gyda phobl ifanc ag anhwylderau’r sbectrwm awtistig. 

Cyd-destun a chefndir yr arfer ragorol/arfer sy’n arwain y sector

Mae gweithio’n gadarn mewn partneriaeth yn hanfodol i lwyddiant dysgwyr.  Mae Coleg Priory yn cyflogi ‘Arweinydd Sbectrwm Awtistig’, sy’n rhoi hyfforddiant i’r SAB.  Ar ddechrau’r flwyddyn academaidd, caiff cynllun manwl ei lunio a’i rannu, sy’n amlygu holl gyfarfodydd y bartneriaeth gydweithredol.  Cynhelir ‘Cyfarfodydd Adolygu a Phontio’ deirgwaith y flwyddyn.  Mae’r rhain yn cynnwys amrywiaeth eang o bartneriaid, gan gynnwys Gyrfa Cymru, tiwtoriaid coleg, y rheolwr anghenion dysgu ychwanegol a’r therapydd iaith a lleferydd, yn ogystal â rhieni.  Mae’r cyfarfodydd trylwyr hyn yn cyfrannu at bontio hwylus i ddysgwyr rhwng lleoliadau.

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd a nodwyd yn arfer ragorol/arfer sy’n arwain y sector

Mae gan weithwyr cymorth Coleg Priory wybodaeth a dealltwriaeth glir am anghenion y dysgwyr.  Wrth gefnogi dysgwyr yn y dosbarth, maent hefyd yn rhoi cymorth a chyngor i diwtoriaid SAB.  Os yw ymddygiadau yn rhwystro cynnydd dysgwyr, bydd tîm arbenigol Coleg Priory yn gweithio gyda staff y SAB i amlygu strategaethau priodol i alluogi’r dysgwyr i barhau â’u dysgu.  Oherwydd y berthynas waith agos â’r SAB, caiff strategaethau eu rhannu a’u trafod, gan sicrhau bod llai o amser astudio’n cael ei golli.  Pan na fydd dysgwr yn teimlo’i fod yn gallu gweithio yn y coleg prif ffrwd, bydd staff ar draws y ddau leoliad yn cytuno ar ffordd briodol ymlaen, gan ganiatáu i’r dysgwr barhau â’i astudiaethau yng nghanolfan y Priory. 

Mae rhannu gwybodaeth rhwng Coleg Priory a Choleg Gwent yn nodwedd gadarn.  Mae pob tiwtor personol yn cael copi o’r Canllaw Cymorth Myfyrwyr, sy’n darparu gwybodaeth am brif gryfderau a gwendidau’r dysgwr.  Mae Coleg Priory a staff yr SAB yn rhannu gwybodaeth am gynnydd dysgwyr yn rheolaidd.  Mae hyn yn cynnwys adroddiadau cynnydd gan diwtoriaid ac adroddiadau ACE (“Achieve, Celebrate and Excel”), sy’n cael eu diweddaru bob chwe wythnos. 

Yn ogystal, mae staff Coleg Priory yn cydweithio â staff trydyddol Coleg Gwent i sicrhau lleoliadau profiad gwaith i ddysgwyr yn y coleg prif ffrwd.  Yn ogystal ag astudiaethau academaidd, caiff dysgwyr Priory eu hannog i gymryd rhan yng ngweithgareddau’r coleg prif ffrwd.  Yn y blynyddoedd diwethaf, mae dysgwyr o Goleg Priory wedi ymgymryd â chyfrifoldebau pwysig yng Ngholeg Gwent, fel cynrychiolwyr undeb y myfyrwyr a llais y dysgwr.  Mae pob dysgwr, boed yn mynychu’n fewnol neu’n mynychu’r coleg prif ffrwd, yn gallu defnyddio’r ffreutur a chanolfan adnoddau’r dysgwyr.  Mae hyn yn helpu dysgwyr i ddatblygu eu medrau cymdeithasol a chyfathrebu, a chynyddu eu hyder a’u hunan-barch.

Pa effaith mae’r gwaith hwn wedi’i chael ar ansawdd y ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

Mae’r berthynas gadarn rhwng Coleg Priory a Choleg Gwent yn galluogi dysgwyr i bontio’n hwylus i addysg bellach neu uwch brif ffrwd ar ôl gadael Coleg Priory De Cymru.  Hefyd, mae’n sicrhau bod bron pob dysgwr yn ennill cymhwyster cydnabyddedig cyn symud ymlaen i’w dewis cyrchfan. 

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol

Rhannu'r dudalen hon
 
 

Gwybodaeth am yr ysgol

Mae Ysgol Gynradd Llanandras yn nhref sirol fach Llanandras, ar y ffin rhwng Cymru a Lloegr yn awdurdod lleol Powys.  Daw’r disgyblion sy’n mynychu’r ysgol o’r dref ei hun a’r ardaloedd gwledig o amgylch.  Mae 168 o ddisgyblion rhwng tair ac un ar ddeg oed ar gofrestr yr ysgol.  Ceir saith o ddosbarthiadau, ac mae’r dosbarthiadau yn y Cyfnod Sylfaen yn rhai oedrannau cymysg.  

Cyd-destun a chefndir i’r arfer sy’n arwain y sector

Mae Ysgol Gynradd Llanandras yn ysgol fyfyriol ag ynddi ddiwylliant o hunan-wella.  Mae’n ymdrechu i wella’r addysgu a’r dysgu, ac i roi’r cyfleoedd gorau i ddisgyblion gyflawni deilliannau cadarnhaol.  Fel ysgol gymunedol sy’n gwasanaethu tref wledig, mae wedi ymrwymo i ddatblygu partneriaethau gyda rhanddeiliaid a’r gymuned leol; mae ganddi ystod eang o bartneriaethau sy’n cefnogi dysgu a lles disgyblion yn llwyddiannus.  Mae’r ysgol yn flaenweithgar wrth chwilio am gyfleoedd datblygu proffesiynol i staff mewn ysgolion clwstwr lleol ac mewn ysgolion ymhellach i ffwrdd lle ceir tystiolaeth o arfer ragorol.  Mae gan yr ysgol aelod dynodedig o’r uwch dîm rheoli sydd â chyfrifoldeb am ddatblygu partneriaethau.

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Mae Ysgol Gynradd Llanandras wedi datblygu partneriaethau effeithiol iawn sydd wedi arwain at y disgyblion yn cyflawni safonau, deilliannau a lles da iawn.  Ceir grwpiau llais y disgybl gweithgar ac effeithiol yn yr ysgol, ac maent yn grymuso’r disgyblion ac yn eu galluogi i gyfrannu at ddatblygu’r ysgol.

Mae’r cyngor ysgol wedi ymestyn ei ddealltwriaeth o ddemocratiaeth trwy bresenoldeb dirprwy faer y dref yng nghyfarfodydd y cyngor ysgol.  Yn y cyfarfodydd, mae’r dirprwy faer yn arwain trafodaethau ynglŷn â phrosesau a phrotocolau cyfarfodydd cyngor y dref; yn sgil hyn, mae disgyblion yn datblygu dealltwriaeth ddyfnach o rôl swydd etholedig.  Mae hyn wedi cefnogi gweledigaeth yr ysgol o gael grwpiau llais y disgybl pwrpasol sy’n cael effaith amlwg ar ansawdd yr addysgu, y dysgu a lles y disgyblion.

Mae’r cyngor ysgol yn cynnal cyfarfodydd gyda chyngor myfyrwyr yr ysgol uwchradd leol hefyd, gan ddatblygu cyfleoedd ar y cyd felly.  Er enghraifft, mae pob un o aelodau’r cyngor ysol (y Cyfnod Sylfaen i gyfnod allweddol 4) wedi cwblhau arolygon ar y ddarpariaeth a chyfleusterau i blant a phobl ifanc yn y dref.  Fe wnaethant rannu’r wybodaeth hon gyda chyngor y dref gyda’r nod o sicrhau gwelliannau yn y dyfodol.

Mae’r cyngor ysgol yn arwain ‘teithiau dysgu’ a gweithgareddau ‘gwrando ar ddysgwyr’.  Mae staff a’r uwch dîm rheoli yn defnyddio’r wybodaeth a gasglwyd o wneud hyn i nodi blaenoriaethau i wella’r addysgu a’r dysgu.  Er enghraifft, nododd y disgyblion agweddau ar dechnoleg gwybodaeth a chyfathrebu (TGCh) y gallai’r ysgol eu defnyddio i gefnogi elfennau dysgu mewn gwersi.  O ganlyniad, mae athrawon bellach yn cynllunio ar gyfer defnyddio TGCh mewn ffordd fwyfwy creadigol a phwrpasol.  Fe wnaeth y teithiau dysgu nodi cryfderau a meysydd i’w datblygu hefyd yn ymwneud â medrau Cymraeg disgyblion a’r defnydd o Gymraeg bob dydd.

Mae’r ysgol yn ymwneud yn weithgar â phrosiect y Gymdeithas Alzheimer, ‘Ffrindiau Dementia’.  Mae pob un o’r staff a’r llywodraethwyr wedi cael hyfforddiant ‘Ymwybyddiaeth o Ddementia’ gan hwylusydd.  Roedd hyn yn golygu gweithio trwy dasgau bob dydd ac ystyried yr heriau y mae’r rhai sy’n dioddef o ddementia yn eu hwynebu.  Mae plant yng nghyfnod allweddol 2 uwch wedi derbyn hyfforddiant, ac erbyn hyn maent yn cyfranogi mewn ystod o weithgareddau yn yr ysgol a’r gymuned sy’n datblygu cymunedau cyfeillgar i ddementia, fel pentrefi, trefi a dinasoedd lle mae mwy o bobl yn deall dementia, gan leihau ofn ac osgoi felly.  Er enghraifft, mae un prosiect wedi canolbwyntio ar y modd y mae synhwyrau, fel sain, yn gallu gweithio fel sbardun i atgofion.  Mae disgyblion a dioddefwyr wedi bod yn dysgu caneuon o’r degawdau gwahanol.  O ganlyniad, mae dealltwriaeth ragorol gan ddisgyblion yn yr ysgol ynglŷn â sut y gall eu cyfraniadau gynorthwyo lles rhai eraill yn eu cymuned leol y mae eu profiadau yn wahanol i’w rhai hwythau.

Mae’r ysgol yn cynllunio cyfleoedd i ddatblygu ymgysylltiad â theuluoedd bob tymor.  Mae’n cynnal prynhawniau agored i rieni a gofalwyr i ymweld ac i weld yr ysgol gyfan ar waith.  Mae hefyd yn gwahodd rhieni a gofalwyr i gael cinio gyda’u plant.  Caiff rhieni a gofalwyr gyfleoedd i ymweld ag ystafelloedd dosbarth eu plant a gweithio ochr yn ochr â’u plant a meithrin cysylltiadau gyda’r athrawon a staff cymorth.  Mae staff yn gwahodd aelodau teulu i ymweld ag ystafelloedd dosbarth pan fyddant yn cyflwyno agwedd benodol ar y cwricwlwm, fel Cymraeg, darllen neu TGCh.  Mae hyn yn cryfhau cysylltiadau rhwng y teulu a’r ysgol ac yn rhoi gwybodaeth i rieni am arferion, safonau a’r ddarpariaeth yn yr ystafelloedd dosbarth.

Mae rhannu arfer dda yn eitem reolaidd ar agenda cyfarfodydd staff.  Hefyd, mae’r ysgol wedi datblygu rhwydwaith cymorth cyfoedion, sy’n galluogi staff i weithio ochr yn ochr â’i gilydd i arsylwi a datblygu arfer orau.  I ymestyn hyn, mae staff yn nodi cyfleoedd sydd ar gael mewn ysgolion eraill a fydd yn datblygu agweddau ar safonau, darpariaeth a lles.  Mae hyn wedi cynnwys staff ac aelodau’r uwch dîm rheoli yn ymweld ag ysgolion ar draws yr awdurdod lleol, y consortiwm rhanbarthol a Chymru. Mae enghreifftiau’n cynnwys ymweld ac arsylwi arfer orau mewn perthynas â TGCh a’r Fframwaith Cymhwysedd Digidol, marcio, rhoi adborth, ymateb i waith disgyblion, a datblygu rhifedd trwy ddefnyddio tasgau cyfoethog.  

Beth fu effaith y gwaith hwn ar y ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

• Mae lefel ymgysylltiad disgyblion a diddordeb disgyblion mewn dysgu yn uchel.  Dangosant agweddau cadarnhaol iawn at ddysgu ac maent yn ymgysylltu’n dda mewn gwersi ac wrth ddatblygu’r ysgol gyfan.  Mae’r disgyblion yn gweithio’n gadarnhaol wrth gyfrannu at brosiectau sy’n gysylltiedig â’r gymuned.  O ganlyniad, mae presenoldeb wedi bod yn dda iawn dros y 3 blynedd diwethaf, ac mae’r ysgol yn y 25% uchaf o gymharu ag ysgolion tebyg.
• Mae ymddygiad mewn gwersi ac o amgylch yr ysgol yn rhagorol.  Mae’r disgyblion yn gwrtais ac yn dangos parch at oedolion a’i gilydd.  Rhoddir pwyslais mawr gan yr ysgol ar werth syniadau disgyblion a’u cyfraniadau at ddatblygu’r ysgol gyfan.  Yn sgil yr ymdeimlad o berchenogaeth a chyfrifoldeb ar y cyd, mae bron pob disgybl wedi datblygu’n fwy hunanlywodraethol a myfyriol mewn perthynas â’u dysgu a’u lles.
• Mae rhieni a gofalwyr yn datblygu mwy o ddealltwriaeth o ddysgu eu plant.  Mae hyn wedi arwain at gynnydd yn hyder, medrau a chyfranogiad rhieni eu hunain.  Er enghraifft, mae 98% o rieni yn mynychu nosweithiau rhieni yn rheolaidd, ac mae dros 95% o rieni yn mynychu digwyddiadau ysgol fel yr Eisteddfod flynyddol, dathliadau Dydd Gŵyl Dewi a chynyrchiadau’r ysgol, yn rheolaidd.  

Sut ydych chi wedi rhannu eich arfer dda?

Mae Ysgol Gynradd Llanandras wedi rhannu ei harfer gyda’r partneriaid cysylltiedig.  Mae staff yn croesawu’r cyfle i rannu’u profiadau gydag ysgolion eraill, ac yn cyfrannu at ddatblygu gweithio mewn partneriaeth. 

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol

Rhannu'r dudalen hon
 

Gwybodaeth am yr ysgol

Sefydlwyd Ysgol Oakleigh House ym 1919 ac mae’r grŵp ysgolion rhyngwladol, Cognita, wedi bod yn berchen arni er 2007.  Mae Ysgol Oakleigh House wedi ei lleoli yn ardal Uplands yn Abertawe, ac mae’n cynnig addysg annibynnol i fechgyn a merched rhwng 2½ ac 11 oed.

Cyd-destun a chefndir i’r arfer sy’n arwain y sector

Fel ysgol annetholus, mae Oakleigh House yn cydnabod bod ganddynt blant o ystod gallu eang ond mae’r ysgol yn disgwyl i bob disgybl anelu’n uchel a chyflawni ei orau.  Mae’r ysgol yn credu y dylai pob plentyn anelu at gyflawni pethau nad oeddent yn disgwyl eu cyflawni erioed.  Beth bynnag yw eu man cychwyn, caiff plant eu hannog i gyrraedd eu targedau ac ‘ychydig bach mwy’.  Mae’r ysgol wedi mabwysiadu, ac addasu, meddylfryd o dwf, ar sail y gred y gall gwybodaeth dyfu a datblygu dros gyfnod.

Nod yr ysgol yw sicrhau bod y strategaethau y maent yn eu defnyddio i gefnogi dysgu eu disgyblion yn briodol ar gyfer pob plentyn, beth bynnag fo’i allu.  Mae’r strategaethau hyn wedi eu cynllunio i ddatblygu medrau dysgu plant, gan gynnwys rhesymu, mentro, gwydnwch a dyfalbarhad, yn ogystal ag ehangu eu defnydd a’u dealltwriaeth o eirfa a gwybodaeth gyffredinol am y byd o’u cwmpas.  Mae’r ysgol yn cynnig yr un cymorth ac anogaeth i bob disgybl, ac mae’n gweithio i sicrhau bod ‘ein harfer a’n darpariaeth yn addas i anghenion pawb’.

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Fel rhan o waith yr ysgol tuag at ennill ‘Gwobr Her NACE Cymru’, cyflwynwyd y staff i waith Carol Dweck (2012) a chysyniad meddylfryd twf.  Fe wnaethant archwilio’r gwahaniaeth rhwng meddylfryd sefydlog a meddylfryd twf ac fe gawsant eu hannog i ystyried sut y gallent ddylanwadu ar y ffordd yr oedd disgyblion yn meddwl amdanyn nhw eu hunain; yn benodol, i feddwl am sut i agor meddyliau disgyblion i gredu ynddyn nhw eu hunain a bod yn barod i ‘fentro’ bob amser.  Y nod oedd helpu staff i adnabod ffyrdd y gallent annog y disgyblion i fod yn fwy gwydn wrth wynebu her, i ddeall ein bod yn dysgu oddi wrth ein camgymeriadau, a bod yn fwy annibynnol ym mhob agwedd ar eu dysgu. 

Roedd yr ysgol am i ddisgyblion sylweddoli bod pob cam yn eu dysgu yn rhan o nod mwy ac nid y nod ei hun.  Yn hytrach na chanolbwyntio ar weithgareddau her tuag at y disgyblion mwy abl yn unig, newidiodd ethos yr ysgol i hyrwyddo ‘her i bawb’ – y gred y gall pob disgybl gyflawni mwy nag y mae’n ei ddisgwyl ohono ef ei hun, gyda meddylfryd twf.

Roedd y disgyblion yn cael eu haddysgu i fod yn hyblyg wrth ymdrin â thasg neu agwedd a oedd yn heriol, yn eu barn nhw, gyda staff yn eu hannog i ddod o hyd i ateb yn annibynnol cyn gofyn i’r athro am gymorth.  Yn aml, mae staff yn defnyddio’r dull ‘6B’a grëwyd mewn ffurfiau gwahanol, sy’n seiliedig ar waith Dweck, fel:
• Byddwch yn Ddewr: peidiwch â gadael i ddiffyg hyder eich dal yn ôl
• Byddwch yn Llonydd: arhoswch a meddwl; weithiau, byddwch yn meddwl am yr ateb
• Gofynnwch i Gyfaill: a yw cyfaill yn gallu ei esbonio i chi yn gliriach?
• Bwrw golwg yn ôl: edrychwch ar y bwriad dysgu neu’r meini prawf, neu edrychwch yn ôl ar waith blaenorol
• Amryw Bethau: cofiwch ddefnyddio’r adnoddau neu’r offer yn yr ystafell ddosbarth i’ch helpu
• Gofynnwch i’r Bos: os ydych chi wedi archwilio’r holl opsiynau eraill ac yn cael trafferth o hyd, yna mae’n bryd gofyn i oedolyn am gymorth’

Cafodd disgyblion eu hannog i ddefnyddio iaith gadarnhaol meddylfryd twf ym mhob gweithgaredd yn y dosbarth, o gwmpas yr ysgol ac mewn bywyd bob dydd, ac fe gafodd y disgyblion iau eu hannog i ddweud ‘Rydw i’n gallu ei wneud’ cyn gweithgaredd.  Roedd staff yn atgyfnerthu’r athroniaeth hon trwy’r iaith ddatblygiadol a oedd yn cael ei defnyddio ganddynt wrth farcio a rhoi adborth, gan ganmol disgyblion am ddangos blaengaredd, cwblhau tasg anodd a gweithredu yn unol â chyngor ac awgrymiadau ar sut y gallent wella.

Beth fu effaith y gwaith hwn ar y ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

Fel rhan o adborth rheolaidd gan ddisgyblion ar ansawdd yr addysgu, mae disgyblion wedi dweud bod eu hagweddau at yr ysgol ac atyn nhw eu hunain wedi newid.  Mae disgyblion wedi dweud eu bod wedi gallu cymryd rheolaeth o’u dysgu eu hunain a’u bod yn llai pryderus ynghylch gwneud camgymeriadau.  Maent yn mwynhau archwilio tasgau penagored ac wrth eu bodd pan fyddant yn dangos i’w cyfoedion a’r athro beth y maent yn gallu ei wneud, beth y maent yn ei wybod, a sut maent yn gwybod.  Yn ystod gwersi, mae disgyblion yn atgoffa ei gilydd am y 6B a strategaethau eraill y gallant eu defnyddio i helpu eu hunain i lwyddo.  Maent yn credu eu bod yn ymgymryd â heriau yn fwy, a’u bod yn fwy agored i ymgymryd â chyfrifoldebau a rolau arwain mewn gweithgareddau grŵp, nad ydynt o bosibl wedi eu hystyried o’r blaen.

Dywed staff eu bod wedi dod yn fwy ‘hyblyg a chraff’ yn eu haddysgu ac yn eu disgwyliadau o ddeilliannau disgyblion: ‘does dim terfyn ar yr hyn y gall unrhyw ddisgybl ei gyflawni’.  Mae staff wedi datblygu eu harfer eu hunain i roi cyfleoedd gwerthfawr i ddisgyblion gymhwyso a datblygu eu medrau dysgu annibynnol.  Er enghraifft, yn ogystal â gweithgareddau her yn y cwricwlwm, mae staff wedi mynd ati i chwilio am gyfleoedd eraill i ddisgyblion sy’n agor eu meddyliau i her, fel diwrnodau posau a gweithdy her torch Olympaidd.  Yn aml, yn y gweithgareddau hyn, mae disgyblion a oedd fel arfer yn dawedog neu’n amharod i gymryd rhan, bellach yn dangos yr hyder i gymryd rhan ac ymgymryd â rolau arwain.  Mae staff wedi gallu annog y disgyblion hyn i ddefnyddio’r un hyder wrth iddynt ddysgu yn yr ystafell ddosbarth.

Enillodd yr ysgol ei ‘Gwobr Her NACE Cymru’ ym Medi 2016.  Cydnabu adroddiad y Wobr fod yr ysgol yn darparu “profiadau dysgu sydd â ffocws cryf ar feddwl a datrys problemau”.  Cydnabu’r adroddiad fod yr athrawon yn defnyddio “technegau holi datblygedig a phenagored sy’n herio ac ysgogi meddwl a chwilfrydedd” a bod “dysgwyr yn cael eu gwerthfawrogi a’u bod yn teimlo’n ddiogel i fentro heb ofni methu”.

Sut ydych chi wedi rhannu eich arfer dda?

Mae’r ysgol wedi rhannu ei harfer ag ysgolion eraill yng ngrŵp Cognita yn genedlaethol ac yn Ewrop.

Dweck Carol (2012) Mindset: how you can fulfil your potential. London, Robinson

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol

Rhannu'r dudalen hon
 

Gwybodaeth am yr ysgol

Lleolir Ysgol Parcyrhun ar gyrion tref Rhydaman yn Sir Gaerfyrddin.  Mae gan yr ysgol ffrwd Gymraeg a ffrwd Saesneg a defnyddir y ddwy iaith ym mywyd yr ysgol o ddydd i ddydd.  Mae gan yr ysgol uned arbennig ar gyfer disgyblion sydd â nam ar eu clyw.  Ar hyn o bryd, mae 196 disgybl ar gofrestr yr ysgol.  Fe’u rhennir yn 8 dosbarth oed cymysg.

Mae ychydig dros 25% o’r disgyblion yn gymwys i dderbyn cinio ysgol am ddim.  Mae gan 42% o ddisgyblion anghenion dysgu ychwanegol sy’n cynnwys 12 disgybl sydd wedi’u cofrestru yn yr uned arbennig.  Daw 6% o’r disgyblion o gartrefi lle siaredir y Gymraeg ar yr aelwyd, ac mae 8% o gefndir lleiafrif ethnig.

Mae’r pennaeth yn ei swydd ers mis Ionawr 2009.

Cyd-destun a chefndir i’r arfer sy’n arwain y sector

Mae gan arweinwyr ddisgwyliadau uchel ar gyfer codi safonau trwy sicrhau bod athrawon yn darparu addysg o’r safon uchaf.  Nod yr ysgol yw datblygu ethos o addysgu rhagorol a fydd yn galluogi disgyblion i ddatblygu eu medrau llythrennedd yn llwyddiannus.  Trwy weithredu gweithdrefnau hunanarfarnu cadarn, nodwyd yr angen i ddatblygu’r medrau hyn trwy fanteisio ar bob cyfle i ddatblygu llythrennedd yn drawsgwricwlaidd.  Mae darparu addysgu rhagorol yn sail meddylfryd yr ysgol ac fe lwyddwyd i greu ethos agored o fonitro, gwerthuso ac adlewyrchu er mwyn gweithredu’r weledigaeth.

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Sefydlwyd gweithdrefnau effeithiol sy’n cynnwys cyd-gynllunio, gwerthuso ac adlewyrchu ar arfer dysgu ymhlith yr athrawon.  Wrth gynllunio ar gyfer cyflwyno’r Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd rhoddwyd pwyslais ar ddatblygu adnoddau pwrpasol trwy greu gemau ac adnoddau gwreiddiol i ddarparu cyfleoedd rheolaidd i ddatblygu medrau disgyblion. 

Y bwriad wrth lunio’r gemau hyn oedd i;

• godi safonau llythrennedd y disgyblion ar draws y cwricwlwm
• fanteisio ar bob cyfle i godi safonau llythrennedd
• danio chwilfrydedd a mwynhad disgyblion wrth ddysgu
• ddatblygu athrawon i fod yn ymarferwyr rhagorol

Llwyddwyd i greu gemau hwylus ac ysgogol sy’n plethu’n gelfydd gyfleoedd i ddisgyblion ymarfer eu medrau llafar, darllen ac ysgrifennu yn feunyddiol.  Mae’r gemau yn datblygu yn ôl oed a gallu’r disgyblion, o’r dosbarth meithrin hyd at flwyddyn 6 lle y defnyddir yr adnodd i dargedu uwch-fedrau darllen.  Erbyn hyn, mae’r gemau yn rhan arferol o ddysgu pob dydd ac wedi datblygu o ran ansawdd a ffurf.  Mae athrawon y ddwy ffrwd yn cyd-weithio ac yn rhannu adnoddau ac maen nhw’n mireinio’r gemau yn ôl gofynion y dasg, y medrau penodol i’w datblygu a lefel yr her. 

Yn ogystal â monitro gan aelodau’r uwch dîm rheoli, rhoddwyd cyfleoedd rheolaidd i’r athrawon fonitro dysgu a gwaith ei gilydd.  Trafodwyd canlyniadau’r monitro ffurfiol ac anffurfiol yng nghyfarfodydd staff a rhennir arferion da, adnoddau effeithiol a syniadau gwreiddiol gan bawb.  Llwyddwyd i greu banc o gemau gwahaniaethol dros amser, sy’n datblygu medrau llythrennedd y disgyblion yn effeithiol.

Pa effaith y mae’r gwaith hwn wedi’i chael ar ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

Trwy ddatblygu a defnyddio’r amryw gemau iaith dros gyfnod, gwelwyd effaith gadarnhaol ar nifer o agweddau.  Mae’r ysgol yn ystyried bod disgyblion wedi gwneud cynnydd rhagorol o ran eu deilliannau, gyda phob un yn meddu ar fedrau llythrennedd ardderchog sydd, o ganlyniad, yn sicrhau mynediad cyflawn iddynt i’r cwricwlwm.  Llwydda’r gemau i ennyn diddordeb disgyblion a chreu agwedd gadarnhaol at ddysgu ac ethos hapus a sbardunol ar lawr y dosbarth.  Cefnogir cyflwyniad y gemau yn aml gan staff cynorthwyol sy’n manteisio ar bob cyfle i ymestyn medrau’r disgyblion o fewn tasg benodol.  Erbyn hyn, mae disgyblion yr ysgol yn gwbl gyfarwydd â gofynion y gemau llythrennedd ac yn medru eu cynnal yn annibynnol.  Effaith ychwanegol yw’r datblygiad hynod gadarnhaol a welwyd ym medrau annibynnol, cydweithredol a chanolbwyntio’r disgyblion.

Sut ydych chi wedi mynd ati i rannu eich arfer dda?

Nodwyd Ysgol Parc-yr-hun yn Ysgol Ddysgu Proffesiynol a gwahoddwyd yr ysgol i rannu arfer rhagorol trwy ysgrifennu achos enghreifftiol ar gyfer rhwydwaith Ysgolion Dysgu Proffesiynol y consortiwm rhanbarthol, ERW.  Yn ogystal â hyn, nodwyd gan yr ymgynghorydd her, bod gan yr ysgol arfer ragorol o ran dysgu ac addysgu.  Crëwyd fideo enghreifftiol ar gyfer safwe ERW er mwyn rhannu dysgu rhagorol a hybu datblygiad staff ar draws y rhanbarth.  Bu sawl ysgol ar draws y rhanbarth yn ymweld â’r ysgol i’r perwyl hwn. 

Mae’r ysgol eisoes wedi rhannu ei gweledigaeth ynglŷn â chodi safonau llythrennedd a rhagoriaeth addysgu trwy annerch staff ar ddigwyddiad hyfforddiant i gydlynwyr y Cyfnod Sylfaen yn Sir Gaerfyrddin a drefnwyd gan swyddogion yr awdurdod lleol.  Disgwylir i’r ysgol barhau i ddatblygu a rhannu ei harfer dda gydag ysgolion eraill. 

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol

Rhannu'r dudalen hon
 

Cyd-destun a chefndir i’r arfer sy’n arwain y sector

Mae’r ysgol yn cydweithio â Llywodraeth Cymru ac ysgolion eraill i fwrw ymlaen â datblygiadau yn ymwneud â’r cwricwlwm a dysgu proffesiynol arloesol.  Hybir amgylchedd arbrofol lle nad oes ofn methu ymysg y staff a’r dysgwyr.  Mae cyfran y teuluoedd bregus sy’n gysylltiedig â’r ysgol wedi cynyddu yn ddiweddar.  Mae’r ysgol wedi eu hadnabod ac wedi ymateb i’w hanghenion yn effeithiol trwy gydweithio â nifer o bartneriaethau strategol gan gynnwys rhieni, ysgolion eraill a nifer o asiantaethau proffesiynol eraill.

Yn sgil gwaith ymchwil, bu’r ysgol yn ystyried “beth sydd angen ar blentyn i ffynnu?”  Nodwyd pum maes (medrau llythrennedd a rhifedd, gwybodaeth gyffredinol, grŵp eang o ffrindiau, cyfranogiad i fywyd ysgol ac agwedd tuag at ysgol) a chynhaliwyd asesiadau syml a oedd yn arddangos cryfderau a’r ffordd ymlaen.

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Yn deillio o’r asesiadau, amlygwyd gwahaniaeth nodedig rhwng cyfraniad dysgwyr sy’n gymwys i dderbyn prydau ysgol am ddim i fywyd ysgol a’u cyfoedion.  Penderfynodd yr ysgol fod angen gwneud y defnydd gorau o arbenigedd ei phartneriaethau strategol gan drefnu amrywiaeth o ymyraethau dychmygus i leihau’r bwlch.  Mae esiamplau da o’r rhain yn cynnwys: 

  • mabwysiadu egwyddorion cadarn a brofwyd yn ystod ymweliad â Chanolfan Ragoriaeth y Blynyddoedd Cynnar yn Lloegr wrth anwytho plant meithrin, gan eu gosod mewn teuluoedd o dan ofal ymarferydd cyson

  • newid yr amgylchedd dysgu ffisegol yn y dosbarth meithrin i adlewyrchu natur ofalgar y cartref

  • cynnal gŵyl chwaraeon clwstwr i blant cyfnod allweddol 2 nad oedd wedi cynrychioli eu hysgolion gyda ffocws ar chwarae’n deg a datblygu medrau llythrennedd a rhifedd

  • ymateb i lais y dysgwyr gan gynnig amrywiaeth o glybiau allgyrsiol yn ystod yr awr ginio, er enghraifft, clwb tenis bwrdd, cyfnewid sticeri, crosio a gwnïo

  • newid system gwobrwyo’r ysgol i ddathlu ymdrech yn ogystal â chyrhaeddiad

  • trefnu ymweliad â phrifysgol i deuluoedd er mwyn codi dyheadau

  • rhedeg Clwb Ieuenctid i deuluoedd mewn cydweithrediad ag asiantaethau proffesiynol allanol

  • gweithgareddau pontio penodol i ddysgwyr bregus i feithrin medrau bywyd ehangach

Pa effaith y mae’r gwaith hwn wedi’i chael ar ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

Mae’r prosiect wedi cyfrannu at les y disgyblion gan effeithio’n gadarnhaol ar hyder a chyflawniad y rhan fwyaf o ddysgwyr, yn enwedig y dysgwyr sy’n gymwys i dderbyn prydau ysgol am ddim.  Yn ôl yr ysgol, yn ddiweddar iawn, mae’r bwlch ar y deilliant a’r lefel ddisgwyliedig rhwng y disgyblion hyn a’u cyfoedion wedi lleihau.  Mae ymddygiad rhan fwyaf y disgyblion yn dda iawn trwy’r ysgol ac maent yn ymateb yn gadarnhaol iawn i weithgareddau i gyfoethogi eu profiadau.  Wrth ddod i adnabod y dysgwyr a’u teuluoedd yn gynnar iawn, mae’r ysgol yn sicrhau gofal a magwraeth o ansawdd uchel.  O ganlyniad, mae’r dysgwyr ifanc yn ymgartrefu’n hyderus ar ddechrau eu taith addysgiadol.  Mae rhannu profiadau ag eraill wedi cryfhau’r ddarpariaeth ar gychwyn yr ysgol i safon uchel iawn ac wedi cyfrannu at sicrhau bod ethos y Cyfnod Sylfaen yn parhau yn gadarn hyd at ddiwedd blwyddyn 2.  Wrth rannu’r gweithgareddau uchod trwy brosiect ‘Anelu at Ragoriaeth’, mae’r ysgol yn llwyddo i ledaenu arfer dda addysgeg a gwaith partneriaethau ar draws y consortiwm rhanbarthol ac ymhellach.  Mae hyn yn effeithio’n gadarnhaol ar safonau addysgu a dysgu o fewn yr ysgol. 

Sut ydych chi wedi mynd ati i rannu eich arfer dda?

  • Arwain prosiect “Anelu at Ragoriaeth” ar draws de-ddwyrain Cymru – cyfle i athrawon o amrywiaeth o ysgolion i rannu arfer dda trwy arsylwi gwersi, siarad â dysgwyr a theithiau dysgu.Ffocws yr ysgol yn ystod y rhaglen oedd ymgysylltu ac ysgogi dysgwyr

  • Cydweithio gydag ysgolion y clwstwr i drefnu amrywiaeth o weithgareddau gyda’r bwriad o gynyddu cyfranogiad i fywyd ysgol a chyfoethogi profiadau plant bregus

  • Dathlu gwaith y disgyblion a’u teuluoedd trwy ei arddangos ar wefannau cymdeithasol yr ysgol.

  • Cyflwyno’r arfer mewn Cynhadledd Penaethiaid de-ddwyrain Cymru.

  • Lledaenu’r arfer ofalgar ar draws sefydliad gofal plant Menter Iaith Caerffili 

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol

Rhannu'r dudalen hon
 
 

Gwybodaeth gyd-destunol fras am y darparwr/y bartneriaeth:

Coleg addysg bellach yw Coleg Pen-y-bont ar Ogwr sydd â thua 2,600 o ddysgwyr amser llawn.  Mae’n cyflogi tua 600 o staff.  O ran dysgwyr amser llawn, mae’r coleg yn un o’r colegau addysg bellach llai yng Nghymru.

Cyd-destun a chefndir i’r arfer ragorol/arfer sy’n arwain y sector:

Yn 2013, roedd y tîm arweinyddiaeth yn wynebu ystod eang o heriau, gan gynnwys toriadau ariannol, deilliannau dysgwyr, morâl staff ac adfer hyder gyda phartneriaid a’r gymuned ehangach.   

Dechreuodd y pennaeth presennol yng Ngholeg Pen-y-bont ar Ogwr yn 2013, ac roedd hyn yn gyfle i adolygu prosesau a strwythur i fodloni’r heriau roedd y coleg yn eu hwynebu.  Er 2012-2013, mae cyllid rheolaidd y coleg ar gyfer addysg bellach gan Lywodraeth Cymru wedi gostwng 15%, sydd, o ychwanegu gofynion chwyddiant a gofynion eraill, wedi dod yn doriad 24% mewn termau real.  Mae’r coleg wedi gwneud penderfyniadau anodd ond angenrheidiol i addasu costau cynyddol cyflogau a phensiynau staff a thoriad digynsail mewn cyllid.  Mae hyn wedi arwain at ddwy raglen ddiswyddo [gwirfoddol] fawr, sydd wedi cael eu rheoli’n dda iawn, gan osgoi diswyddiadau gorfodol tra’n cynnal cysylltiadau rhagorol â chyflogeion.

Ar ôl penodi’r pennaeth newydd yn 2013, dechreuodd y coleg ar raglen wella radical.  Roedd y corff llywodraethol a’r uwch dîm arweinyddiaeth (UDA) yn glir y byddai angen i staff a dysgwyr ymgysylltu’n llawn â’r broses newid. 

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd a nodwyd yn arfer ragorol/arfer sy’n arwain y sector:

Mae arweinyddiaeth yn un o’r blaenoriaethau allweddol yn y strategaeth dysgu a datblygu, ac mae’r coleg wedi buddsoddi’n sylweddol yn y rhaglen ddatblygu ar gyfer yr holl arweinwyr, gyda’r nod o wella medrau arweinwyr i ymgysylltu â dysgwyr a staff ar draws y coleg.  Mae hyn wedi cynnwys hyfforddiant pwrpasol gyda darparwyr allanol ac mae pob un o’r uwch reolwyr wedi mynychu cwrs preswyl heriol.  Mae siaradwyr gwadd yn mynychu cyfarfodydd rheoli’n rheolaidd i rannu arfer orau o’r sectorau cyhoeddus a phreifat.  Datblygwyd fframwaith cymhwysedd rheoli hefyd, sy’n ategu amcanion y cynllun strategol.

Sefydlwyd cenhadaeth a gwerthoedd newydd y coleg gan gyfres o weithdai staff.  Daeth datganiad cenhadaeth newydd y coleg, ‘Byddwch yn bopeth y gallwch’ yn uniongyrchol gan staff ac fe’i atgyfnerthir yn yr holl friffiau gan y pennaeth.  Dyma yw ein gwerthoedd allweddol:

  • Canolbwyntio ar Bobl
  • Ysbrydoledig
  • Brwdfrydig
  • Arloesol

Mae’r gweithdai wedi arwain at gynllun strategol symlach lle mae blaenoriaethau’n glir ac mae’r eglurder yn y cynllun strategol yn treiddio trwy’r sefydliad.  Mae’r cynllun strategol bellach yn canolbwyntio ar dri maes cyflawni allweddol – ‘y tair E’ – Mae’r tair E yn sefyll am fod yn Rhagorol (Excellent), yn Ddifyr (Engaging) ac yn Effeithlon (Efficient).  Tri amcan yn unig sydd ym mhob maes – cyfanswm o naw. 

Mae cyfathrebu ar draws y sefydliad yn hynod gryf, er bod hyn yn her ar draws coleg sydd â sawl safle.  Mae’r strwythur cyfarfodydd yn cefnogi diwylliant o lefel uchel o her a chymorth.  Mae’r pennaeth a rheolwyr eraill yn cynnal gweithdai rheolaidd gydag ystod o grwpiau dysgwyr ac mae eu hadborth yn atgyfnerthu’r negeseuon cadarnhaol yn Arolwg Llais y Dysgwr Llywodraeth Cymru.  Caiff y materion a godir gan ddysgwyr eu hystyried yn rheolaidd gan reolwyr a rhoddir blaenoriaeth allweddol i adborth.

Cynhelir gweithdai rheolaidd gan y pennaeth a’r uwch dîm arweinyddiaeth gyda staff o bob rhan o’r coleg i sicrhau bod pob un o’r staff yn cael eu cynnwys mewn gosod cyfeiriad y coleg.  Mae hyn hefyd yn sicrhau llif gwybodaeth ddwy ffordd rhwng y pennaeth, yr uwch dîm arweinyddiaeth a’r staff.  Mae llywodraethwyr yn mynychu gweithdai staff yn rheolaidd, ac mae hyn yn rhoi cyfle i staff gyfarfod â llywodraethwyr, ac i lywodraethwyr ddeall safbwyntiau staff mewn ffordd agored a thryloyw.  Mae cysylltiadau diwydiannol yn gryf iawn a threuliwyd llawer o amser yn datblygu perthynas weithio gref â’r undebau.

Beth fu effaith y gwaith hwn ar ansawdd y ddarpariaeth a safonau dysgwyr:

Mae cenhadaeth a gwerthoedd y sefydliad wedi helpu i greu diwylliant cadarnhaol yn y coleg ac mae’n sicrhau bod y penderfyniadau a wneir yn canolbwyntio ar les dysgwyr presennol a dysgwyr y dyfodol.  Mae diwylliant o “her uchel / cymorth uchel” yn treiddio ar draws y sefydliad.

Mae’r arweinyddiaeth wedi cael effaith sylweddol ar ansawdd y ddarpariaeth a safonau dysgwyr.  Mae’r coleg wedi gwella yn ôl ystod eang o ddangosyddion perfformiad allweddol.  Mae’r rhain yn cynnwys tueddiadau tair blynedd cadarnhaol mewn cyfraddau cwblhau llwyddiannus ar gyfer dysgwyr, o’r isaf yn y sector i fod ymhlith yr uchaf.  O ran perfformiad ariannol, mae’r coleg wedi symud o ddiffyg o £1.6 miliwn yn 2012-2013 i warged o £67,000 yn 2014-2015, er gwaethaf toriad cyllid termau real a chostau diswyddo.

Mae canlyniadau’r arolwg staff yn dystiolaeth o’r diwylliant cadarnhaol ac ethos sy’n canolbwyntio ar bobl.  Er gwaethaf cyfnod o doriadau difrifol mewn staffio, mae disgwyliadau yn y coleg yn parhau i fod yn uchel ac mae staff wedi ymgymryd â’r heriau newydd, fel sy’n amlwg yn y gwelliant mewn deilliannau a pherfformiad ariannol fel ei gilydd.

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol

Rhannu'r dudalen hon
 
 

Gwybodaeth am yr ysgol

Mae Ysgol Gynradd Palmerston yn Y Barri ym Mro Morgannwg.  Mae 227 o ddisgyblion ar y gofrestr rhwng tair ac un ar ddeg oed.  Mae wyth dosbarth yn yr ysgol, ac mae’r rhan fwyaf ohonynt yn ddosbarthiadau un oedran.  Yn ychwanegol, mae gan yr ysgol ganolfan adnoddau ar gyfer disgyblion ag anableddau corfforol a meddygol cymhleth a ariennir gan yr awdurdod lleol.  Mae’r disgyblion hyn yn integreiddio’n llawn i ddosbarthiadau prif ffrwd ac yn manteisio ar gwricwlwm wedi ei addasu. 

Cyd-destun a chefndir i’r arfer sy’n arwain y sector

O ganlyniad i hunanarfarnu trylwyr, penderfynodd yr ysgol flaenoriaethu ei dealltwriaeth ddyfnach o ran y rôl y gallai adborth effeithiol ei chael i wella safonau yng ngwaith disgyblion.  Fel rhan o’r daith hon, dewisodd yr ysgol ganolbwyntio ar wahanol elfennau ‘Asesu ar gyfer Dysgu’, ar ôl sylweddoli na ellir cynnal asesiad priodol oni bai fod disgyblion yn meddu ar ddealltwriaeth glir o’r elfennau hyn a’r modd y maent yn cyfuno â’i gilydd.  Mae hyn wedi arwain at gyfres o sesiynau llwyddiannus i hyfforddi staff.  Trwy gydweithio, datblygodd y staff ddull cyson ar gyfer marcio sy’n cynnwys camau nesaf clir.  Elfen hanfodol o lwyddo yw sicrhau bod y disgyblion yn gweithredu yn unol â’r cyngor y mae staff yn ei roi iddynt.  Cafodd targedau a luniwyd gan yr athrawon a’r disgyblion eu defnyddio’n uniongyrchol o feini prawf llwyddiant gwahaniaethol sy’n datblygu’n raddol o ran eu her.  Mae adolygiadau rheolaidd o’r elfennau hyn yn galluogi staff i fireinio a datblygu effeithiolrwydd y sylwadau hyn ac mae’r effaith yn amlwg yng ngwaith disgyblion ac yn eu dealltwriaeth o sut i wella. 

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Mynd â marcio ac adborth i’r lefel nesaf – gan sicrhau bod dysgu carlam yn digwydd trwy gynnwys y disgyblion. 

Am y ddwy flynedd ddiwethaf, mae’r ysgol wedi cyflwyno rhaglen hyfforddi staff sy’n canolbwyntio’n dda ar wahanol elfennau Asesu ar gyfer Dysgu bob mis.  Maent yn cynnwys: datblygu amcanion dysgu clir, ymglymiad disgyblion, meini prawf llwyddiant dilyniadol, asesu cyfoedion/hunanasesu a holi o ansawdd da.  Mae’r rhain i gyd yn elfennau allweddol i sicrhau adborth effeithiol sy’n cefnogi dysgu carlam.  Mae’r sesiynau hyn yn rhoi cyfleoedd rheolaidd i staff weithio gyda’i gilydd, trafod a chynllunio ar gyfer ffocws ar y cyd o fewn eu grŵp ymddiriedaeth.  Ar ôl y sesiynau hyn, mae arsylwadau cymheiriaid mewn grwpiau bach yn galluogi staff i ymarfer eu medrau, myfyrio ar eu harfer eu hunain a chymryd rhan mewn deialog onest trwy adborth ar ffurf arddull hyfforddi. 

Er mwyn datblygu ansawdd adborth ysgrifenedig, penderfynodd staff newid eu dull o graffu ar lyfrau.  Yn y gorffennol, roedd craffu ar lyfrau disgyblion yn cynnwys yr Uwch Dîm Arweinyddiaeth, wedi’i ddilyn gan adborth cyffredinol i staff.  Ddwy flynedd yn ôl, dechreuodd yr ysgol adolygu’r broses hon i alluogi ffordd fwy cynhwysol ac effeithiol o ymgorffori gwelliant.  Roedd y broses hon yn golygu bod staff yn rhannu eu llyfrau yn ystod cyfarfod staff ac yn cynnal archwiliad wedi’i seilio ar ganllawiau Estyn fel man cychwyn.  Fe wnaeth staff gydnabod elfennau yr oedd angen eu gwella, a thrwy ailedrych arnynt yn rheolaidd a chymryd rhan mewn deialog onest, fe wnaethant ddatblygu cynllun gweithredu priodol i wneud hynny.

Trwy gydol y daith hon, datblygodd  staff ddull adborth sy’n gadarnhaol, yn benodol ac yn dangos y camau nesaf yn glir i ddisgyblion.  Defnyddiant ddangosydd gweledol i amlygu agweddau ar waith da mewn un lliw, a ffyrdd ymlaen mewn lliw arall.  Ar ôl arbrofi â’r dull hwn, rhoddodd yr arweinwyr gyfle i staff rannu eu canfyddiadau â nhw.  Canfu staff fod eu hamser yn cael ei ddefnyddio’n well trwy amlygu llai a defnyddio iaith sy’n fwy cryno.  Dangosodd adolygiad diweddarach o lyfrau nad oedd rhai disgyblion yn gweithredu yn unol â sylwadau o hyd, felly cytunodd staff ddefnyddio un cwestiwn manwl gywir fel cam nesaf y byddai’n rhaid i ddisgyblion ei ddilyn.  Trwy ganiatáu amser i ddisgyblion ar ddechrau gwers a sesiwn benodol ar ddiwedd yr wythnos, o’r enw ‘Dydd Gwener Adrodd yn ôl’, roedd athrawon yn cael mwy o amser i adolygu dysgu ochr yn ochr â nhw, a oedd wedi bod yn faes pryder i rai staff.  Trwy roi mwy o berchnogaeth i ddisgyblion o’u dysgu trwy gyfeirio at y meini prawf llwyddiant, cawsant eu galluogi i lunio eu targedau eu hunain mewn ffordd ystyrlon mewn gwersi.  Gall athrawon a disgyblion ddathlu cyflawniad nawr, sy’n ymwneud yn fanwl â’r meini prawf llwyddiant ac yn creu ffordd effeithiol ymlaen.  Hyd yn oed yn fwy hanfodol, mae disgyblion bellach yn gweithredu yn unol â’r sylwadau hyn ac mae cynnydd yn amlwg. 

Beth fu effaith y gwaith hwn ar y ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

  • Mae bron pob un o’r disgyblion yn gwybod beth yw eu targedau personol yn dda ac maent yn deall beth mae angen iddynt ei wneud i’w cyflawni.
  • Mae pob un o’r athrawon yn monitro cynnydd disgyblion yn effeithiol ac yn defnyddio’r wybodaeth hon yn dda i gynllunio profiadau dysgu heriol sy’n arwain at welliannau yng ngwaith disgyblion. 
  • Mae bron pob un o’r disgyblion yn gwneud cynnydd, sydd o leiaf yn dda, ac mae lleiafrif ohonynt yn gwneud cynnydd eithriadol o dda yn ystod eu cyfnod yn yr ysgol.
  • Mae bron pob un o’r disgyblion ag Anghenion Dysgu Ychwanegol yn gwneud cynnydd da iawn mewn perthynas â’u targedau personol.
  • Mae’r addysgu yn dda o leiaf, ac yn aml yn rhagorol.
  • Mae defnyddio egwyddorion Asesu ar gyfer Dysgu ar bob cam o daith ddysgu’r disgyblion wedi annog disgyblion i arwain eu dysgu eu hunain ac felly ymgorffori gweledigaeth yr ysgol i greu dysgwyr hyderus, sicr ac annibynnol.

Sut ydych chi wedi rhannu eich arfer dda?

Mae Palmerston wedi rhannu’r arfer hon y tu hwnt i’r ysgol trwy gynadleddau a hyfforddiant arfer orau ar gyfer Gwasanaeth Addysg ar y Cyd Consortiwm Canolbarth y De.  Mae’r ysgol yn darparu hyfforddiant ar gyfer rhwydwaith Cynorthwywyr Cymorth Dysgu o fewn ysgolion y clwstwr lleol.  Mae hefyd wedi rhannu ei thaith trwy arwain sesiynau cyfnos ar gyfer ysgolion eraill yn y consortiwm rhanbarthol.

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol

Rhannu'r dudalen hon
 

Gwybodaeth am yr ysgol

Sefydlwyd Coleg Unedig y Byd, Coleg Iwerydd ym 1962.  Y coleg yw aelod sefydlu Colegau Unedig y Byd, sef grŵp o 17 o ysgolion a cholegau annibynnol rhyngwladol.  Mae’n goleg cydaddysgol preswyl ar gyfer myfyrwyr o bob cwr o’r byd sydd wedi’i leoli ar arfordir De Cymru yng Nghastell Sain Dunwyd. 

Cyd-destun a chefndir i’r arfer sy’n arwain y sector

Fel sefydliad addysgol rhyngwladol, sydd wedi’i seilio ar genhadaeth, mae Coleg Unedig y Byd, Coleg Iwerydd yn anelu at sicrhau bod cenhadaeth Coleg Unedig y Byd i “wneud addysg yn rym i uno pobl, cenhedloedd a diwylliannau ar gyfer heddwch a dyfodol cynaliadwy” wedi’i hymgorffori’n ddwfn yn yr amgylchedd dysgu ac ym mhrofiadau dysgu 370 o fyfyrwyr sy’n dod o dros 80 o wahanol wledydd.  I gyflawni’r amcan addysgol delfrydol hwn, sydd hefyd yn bragmataidd, mae’r coleg yn ceisio darparu ystod eang o brofiadau dysgu sy’n galluogi myfyrwyr i estyn allan, gweithio gyda phartneriaid, ac ymgysylltu â’r byd, yn fyd-eang ac yn lleol fel ei gilydd.

Mae Coleg Unedig y Byd, Coleg Iwerydd yn croesawu’n frwd y ddihareb i “feddwl yn fyd-eang a gweithredu’n lleol”.  Fodd bynnag, mae’n mireinio’r dull hwn i annog myfyrwyr i feddwl a gweithredu ar y pryd yn lleol ac yn fyd-eang fel ei gilydd.  Mae’r coleg yn meithrin myfyrwyr i fod yn ddinasyddion moesegol a gwybodus y byd.  Mae’n eu hannog i gyfrannu’n weithredol at y cyd-destun lleol y maent yn rhan ohono yn ystod eu dwy flynedd yn y coleg.  Mae profiadau myfyrwyr yn ystod eu cyfnod yng Ngholeg Unedig y Byd, Coleg Iwerydd, ac yng Nghymru, yn gyfnod tyngedfennol yn yr hyn y mae’r coleg yn disgwyl fydd yn daith gydol oes tuag at ddinasyddiaeth weithredol a dylanwadu ar newid cadarnhaol mewn cymdeithas.

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Mae dull allymestyn ac ymgysylltu â phartneriaethau Coleg Unedig y Byd, Coleg Iwerydd yn ceisio gweithio gyda sefydliadau o’r un anian, sefydliadau addysgol a sefydliadau anllywodraethol ledled y byd. Mae’r rhain yn cynnwys Oxfam, Gwasanaethau Gwirfoddol Dramor, Ysgolion Unedig y Byd, a Seeds of Peace.  Mae’r cysylltiadau a phartneriaethau hyn yn cael effaith fuddiol ar y ffordd y mae myfyrwyr yn gweld y byd.  Maent yn cyflwyno strwythurau i helpu myfyrwyr i ddatblygu dealltwriaeth ddyfnach ac wedyn manteisio ar y cyfleoedd i ‘wneud gwahaniaeth’ yn y byd o’u cwmpas.  Mae partneriaeth â’r sefydliad entrepreneuriaeth gymdeithasol ryngwladol Ashoka yn cynnig cyfleoedd i fyfyrwyr gyflwyno cynlluniau prosiect hunangynhyrchiol fel rhan o’r fenter ‘Entrepreneuriaid Cymdeithasol Ifanc’ gan y sefydliad.  Mae prosiectau tebyg sy’n gweithio gyda menter Colegau Unedig y Byd, GoMakeADifference (GOMAD) yn darparu cyllid ‘sbarduno’ i fyfyrwyr roi eu cynlluniau ‘creu newid’ ar waith, yn aml yn eu mamwledydd eu hunain.

Mae’r coleg hefyd yn cydnabod pwysigrwydd partneriaethau allymestyn lleol yng Nghymru.  Mae Coleg Iwerydd yn ymdrechu i ddatblygu cysylltiadau â sefydliadau yng Nghymru a sefydliadau gan gynnwys Swyddfa’r Comisiwn Ewropeaidd yng Nghymru, British Council Cymru, a Llywodraeth Cymru.  Mae cynrychiolwyr o’r grwpiau hyn yn darparu darlithoedd, gweithdai a chyfleoedd ymweliadau allanol perthnasol ar gyfer myfyrwyr.  Mae’r coleg wedi datblygu partneriaeth eithriadol o gryf gyda sefydliad anllywodraethol ym Mro Morgannwg, Vale for Africa, sy’n gweithio gyda chymuned ddifreintiedig yn Tororo, Wganda. http://www.valeforafrica.org.uk/ .

Ar y lefel leol ganolraddol, mae myfyrwyr Coleg Iwerydd yn gweithio gyda phlant ifanc o ysgolion cyfun ac ysgolion cynradd yn Llanilltud Fawr, y Bont-faen, Pen-y-bont ar Ogwr a’r Barri.  Mae’r cysylltiadau hyn yn cyfrannu at rannu profiadau a mewnwelediad buddiol ar draws diwylliannau.  Mae Coleg Iwerydd wedi sefydlu ‘Rhaglen Ysgolion Cysylltiedig’ hefyd gydag ysgolion partner ledled Cymru a gweddill y DU.  Mae’r bartneriaeth hon yn helpu i wella ymgysylltu rhyng-ddiwylliannol, ac i ddatblygu rhwydweithiau o bobl ifanc yn gweithio gyda’i gilydd i greu newid cadarnhaol.

Beth fu effaith y gwaith hwn ar ansawdd y ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

Mae dull addysgol allymestyn a phartneriaeth Coleg Unedig y Byd, Coleg Iwerydd wedi’i seilio ar y delfryd bod yn rhaid iddynt ddod i adnabod, deall a gweithio gyda phobl eraill y mae eu profiad yn wahanol i’w profiad nhw eu hunain, er mwyn i fyfyrwyr ymgysylltu â’r byd.  Mae’r amgylchedd dysgu yng Ngholeg Unedig y Byd, Coleg Iwerydd, â’i genedligrwydd niferus, yn ganolbwynt ar gyfer ymgysylltu rhyng-ddiwylliannol o’r fath.  Caiff y buddion i fyfyrwyr eu gwella gan yr ymdrechion penderfynol a strwythuredig a wna’r coleg i groesawu’n llawn y byd sydd ar garreg drws Coleg Iwerydd, ac ym ‘meddylfryd byd-eang’ y myfyrwyr eu hunain.

 
Yn yr arolygiad diweddar o’r coleg, nododd arolygwyr:

• Fod yr ethos teuluol rhyngwladol eithriadol o dda yn annog disgyblion yn hynod lwyddiannus i fyfyrio ar eu rôl mewn cymdeithas a’r modd y gall eu gweithredoedd effeithio ar fywydau pobl eraill, a’u trawsnewid
• Y caiff disgyblion gyfleoedd helaeth i ddechrau, arwain a chymryd rhan mewn prosiectau datblygu lleol a byd-eang sy’n ymgorffori gweledigaeth y coleg y dylai disgyblion ‘gael eu grymuso i wneud gwahaniaeth cadarnhaol yn ein byd’ 
• Bod cymryd rhan yn y gweithgareddau hyn yn paratoi disgyblion yn dda i effeithio ar newid ac yn ategu uchelgais y coleg y dylai addysg fod yn ‘drawsnewidiol’

Sut ydych chi wedi rhannu eich arfer dda?

Mae’r coleg wedi rhannu ei arfer â’r partneriaid dan sylw a gyda cholegau eraill o fewn grŵp Colegau Unedig y Byd.