Arfer effeithiol Archives - Page 45 of 70 - Estyn

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol


Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol


 

Cyd-destun a chefndir i’r arfer effeithiol neu arloesol:

Mae ysgol Cefn Coch wedi cynllunio cwricwlwm sy’n cwmpasu celfyddyd, drama, cerddoriaeth, ffilm a chyfryngau digidol er mwyn gwella deilliannau a lles disgyblion trwy ennyn eu diddordeb a’u galluogi i lwyddo.  Mae’r ysgol wedi sicrhau fod y gwaith yn berthnasol i anghenion heddiw ac yn datblygu cymwyseddau a fydd yn galluogi disgyblion i wynebu heriau’n hyderus yn eu bywydau yn y dyfodol.  Maent yn weithgar er mwyn sicrhau fod y gwaith yn uchelgeisiol a diddorol sy’n hybu mwynhad o ddysgu a boddhad wrth feistroli cynnwys ymestynnol.

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd;

Mewn ymateb i adroddiad Dyfodol Llwyddiannus mae athrawon yr ysgol wedi cydweithio i gynnig profiadau celfyddydol cyfoethog i ddatblygu sgiliau technoleg gwybodaeth disgyblion mewn ffordd greadigol er mwyn eu harfogi fel aelodau o weithlu technegol gymwys y dyfodol.

Darperir cyfleoedd rheolaidd i’r dysgwyr greu rhaglenni radio wythnosol ynghyd â rhaglenni teledu a ffilmiau ar sianel yr ysgol.  Mae llais y dysgwyr yn ganolog i’r holl weithgarwch ac mae’r disgyblion yn gyfrifol am gynllunio’r rhaglenni, cyfweld, sgriptio, recordio, actio, cyfarwyddo, ffilmio, creu effeithiau a golygu’r cynnyrch terfynol.  Mae’r gweithgarwch hwn wedi ei wreiddio yn yr ysgol ers nifer o flynyddoedd bellach a’r disgyblion wedi dod i’r brig mewn cystadlaethau digidol, er enghraifft drwy ennill Gwobr Ddigidol Cymru.

Yn y casgliad o ffilmiau y mae’r disgyblion wedi eu creu gwelir amrediad eang o ddisgyblaethau.  Mae’r disgyblion yn cydweithio fel tîm i rannu’r gwahanol gyfrifoldebau sy’n gysylltiedig â chreu ffilm.  Yn y cyd-destun hwn, mae’r celfyddydau mynegiannol yn cynnig cyfleoedd i’r disgyblion i ymchwilio, mireinio a chyfleu syniadau gan ddefnyddio’r meddwl, y dychymyg a’r synhwyrau mewn ffordd greadigol.  Yn ogystal, mae’r disgyblion yn arddangos eu gallu technolegol i gynllunio tasgau’n fanwl ar gyfer dibenion a chynulleidfa benodol.

Yn y rhaglen ‘Siot’ mae’r disgyblion wedi creu darn sy’n hyrwyddo meddylfryd twf ac yn canolbwyntio ar ddau bŵer dysgu, sef ymroddiad a dyfalbarhad.  O ganlyniad i oriau o ymarfer a dyfalbarhad, gwelir y disgyblion yma yn arddangos eu sgiliau celfydd yn effeithiol.   Wrth ddarlledu’r rhaglen hon i weddill yr ysgol mae’r disgyblion yn annog eu cyfoedion i weithredu egwyddorion meddylfryd twf yn eu bywyd bob dydd.

Pa effaith y mae’r gwaith hwn wedi’i chael ar ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

Cred yr ysgol wrth ymwneud â’r celfyddydau mynegiannol, rhaid wrth ymroddiad, dyfalbarhad a gofal am fanylion, ac mae’r rhain yn alluoedd sy’n fanteisiol ar gyfer dysgu’n gyffredinol.  Gwelir disgyblion yr ysgol yn datblygu’r agweddau yma yn llwyddiannus yn eu gwaith.  Yn ogystal, mae’r defnydd o dechnoleg yn datblygu medrau cyfathrebu’r disgyblion ynghyd â’r gallu i fynegi eu syniadau a’u hemosiynau trwy wahanol gyfryngau digidol.

Mae’r profiadau cyfoethog y mae’r cwricwlwm mynegiannol a chreadigol yr ysgol yn ei ddarparu yn annog y disgyblion i feithrin eu gwerthfawrogiad, eu doniau a’u sgiliau celfyddydol a pherfformio.  Maent hefyd yn cyfrannu at gyflawni bob un o bedwar diben y cwricwlwm newydd.  Mae’r disgyblion yn datblygu’n uchelgeisiol trwy gael eu hannog i ymchwilio i feysydd profiad newydd ac ymestynnol.  Trwy gyfrwng y gwaith, maent yn ymdrechu i fireinio eu sgiliau a gwella eu gwaith yn llwyddiannus.  Maent yn datblygu’n gyfranwyr mentrus a chreadigol gan eu bod yn meithrin eu creadigrwydd mewn amrywiaeth o ffurfiau.  Mae’r cyfrwng yma hefyd yn datblygu’r disgyblion yn ddinasyddion egwyddorol a gwybodus ac yn eu galluogi i ddeall eu hunaniaeth ddiwylliannol eu hunain.  Mae’r platfform creadigol a digidol a ddarperir gan yr ysgol yn helpu’r disgyblion fagu cadernid a theimlo’n fwy hyderus wrth gael boddhad personol o fynegiant creadigol.  Mae hyn yn cyfrannu’n uniongyrchol at wella eu hunan ddelwedd a’u cymhelliant a chyfoethogi ansawdd eu bywyd. Mae’r fideos ‘Sphero’  y mae’r disgyblion wedi eu paratoi ar gyfer addysgu a mentora eu cyd-ddisgyblion yn eu datblygu yn gyfranwyr mentrus.  Maent yn meithrin eu sgiliau a phriodoleddau ar gyfer llwyddo mewn gwaith â chymryd rhan mewn gwaith tîm a mentora a chynorthwyo eraill.  Gwnânt hyn yn hynod o lwyddiannus.

Effaith y gwaith hwn yw ei fod yn ysbrydoli ac ysgogi disgyblion gan ei fod yn dod â nhw i gysylltiad â phrosesau creadigol, perfformiadau a chynhyrchion pobl eraill ac yn eu symbylu i arbrofi a chreu eu hunain.  Mae’r celfyddydau mynegiannol yn yr ysgol yn fan cychwyn i gyfranogi trwy gydol oes ac mae hyn yn cyfrannu at les meddyliol y disgyblion trwy ddatblygu hyder, cadernid, gwydnwch ac empathi.  

Mae’r ysgol yn cydnabod arwyddocâd a photensial y celfyddydau mynegiannol a chreadigol ac yn grediniol eu bod wedi cael effaith gadarnhaol ar les a deilliannau disgyblion yn Ysgol Cefn Coch.

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol


 

Cyd-destun a chefndir i’r arfer effeithiol neu arloesol

Mae Ysgol Gynradd Rhydypenau yn ysgol arloesi lle y rhoddir blaenoriaeth uchel i gerddoriaeth.  Mae’r ysgol wedi nodi bod amser cynllunio, paratoi ac asesu athrawon yn fodd o gyflawni rhagoriaeth o ran darpariaeth cerdd.  O ran y gyllideb, mae cyllid yn cael ei ddyrannu i gyflogi athro profiadol sy’n arbenigo mewn cerddoriaeth.  Mae gan y pwnc ei ystafell ddosbarth ei hun, sydd â chyflenwad da o ystod eang o offerynnau.  Mae hyn yn galluogi cysondeb a dilyniant o un wythnos i’r llall ac yn galluogi disgyblion i feithrin cysylltiadau effeithiol rhwng cerddoriaeth, llythrennedd a rhifedd.  Mae corau a chlybiau cyfansoddi caneuon allgyrsiol yn ychwanegu at y cyfleoedd cerddorol sydd ar gael i bob disgybl.  Cerddorfa’r ysgol yw un o’r rhai mwyaf o unrhyw ysgol gynradd yng Nghymru.

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Mae’r ysgol o’r farn bod cerddoriaeth yn rhan hanfodol o ddatblygiad plentyn.  Mae cynllun gwaith manwl yn canolbwyntio ar y pedwar prif linyn (canu, chwarae, cyfansoddi ac arfarnu).  Mae disgyblion yn archwilio ystod o offerynnau yn rheolaidd, fel dysgu sut i chwarae’r iwcalili a’r gitâr, ac yn cysylltu eu gwaith cyfansoddi â’r fframwaith cymhwysedd digidol trwy feddalwedd cyfansoddi cerddoriaeth.  Mae disgyblion yn elwa o ran eu lles, gwaith tîm a’u gwydnwch a, thrwy gynllunio’n ofalus, caiff cerddoriaeth ei defnyddio yn Rhydypenau i gyflawni safonau uchel mewn llythrennedd hefyd.

Caiff disgyblion brofiad o ddefnyddio eu medrau ysgrifennu mewn cysylltiad â’r cwricwlwm cerddoriaeth, fel trwy greu ‘rapiau’ yn ymwneud â masnach deg a chyfansoddi fersiynau ‘canu’r felan’  o ganeuon gwreiddiol ar gyfer gwasanaethau.  Caiff cerddoriaeth ei defnyddio’n effeithiol i ddatblygu medrau llefaredd; mae disgyblion yn gwrando ar gyfansoddiadau ac yn siarad at ddiben penodol, yn arfarnu’r hyn y maent wedi’i glywed gan ddefnyddio geirfa gerddorol dechnegol.  Bob tymor, mae’r ysgol yn cynnal cyngerdd cymunedol ac yn mynd â disgyblion i berfformio mewn lleoliadau fel Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru.  Mae’r perfformiadau hyn yn darparu ffocws gwerthfawr ar gyfer gwersi a chlybiau.  Mae ymweliadau rheolaidd â’r cartref gofal lleol a’r llyfrgell yn rhoi rhagor o gyfleoedd i ddisgyblion rannu eu doniau, datblygu eu hyder a chryfhau cysylltiadau cymunedol.  Mae ymweliadau gan gyn-ddisgyblion ac aelodau ‘Goldies Cymru’ hefyd yn ysbrydoli dysgwyr yn eu gwaith.

Mae’r staff yn cydweithio’n agos fel tîm Celfyddydau Mynegiannol, a galluogodd cydweithio diweddar i grŵp o ddisgyblion Blwyddyn 6 greu cerdd am Martin Luther King.  Troswyd y gerdd hon yn gân.  Rhoddwyd y gân i gôr yr ysgol a recordiwyd ei berfformiad.  Yna, defnyddiwyd y recordiad gan y clwb dawns i gynllunio dawns – a datblygwyd y cwbl o’r darn cychwynnol o ysgrifennu creadigol, gyda’r athrawon a’r disgyblion yn cydweithio â’i gilydd.

Pa effaith y mae’r gwaith hwn wedi’i chael ar ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

Cydnabuwyd ansawdd ysgrifennu’r disgyblion trwy ennill gwobrau mewn cystadlaethau cenedlaethol, fel Dangos y Cerdyn Coch i Hiliaeth Cymru, a gwahoddiadau i berfformio mewn lleoliadau mawreddog, fel Y Senedd.  Mae’r ystod eang o brofiadau cerddorol yn caniatáu llawer o gyfleoedd i ddisgyblion ymgysylltu â’u dysgu.  Mae arddangos cyfansoddiadau gwreiddiol yn ystod cyngherddau cymunedol yn darparu her i ddysgwyr mwy abl, oherwydd eu bod yn gwybod y gall gwaith o ansawdd uchel sy’n cael ei greu yn y dosbarth gael ei berfformio ar lwyfan o flaen eu rhieni a’u cyfoedion.  Mae’r cysylltiad amlwg hwn hefyd yn gwthio cerddorion mwy abl mewn tasgau cyfansoddi, lle y cânt eu hannog i arwain a chynorthwyo disgyblion eraill, a chyrraedd eu potensial trwy greu darnau unigol soffistigedig o fewn gwaith ensemble.

Sut ydych chi wedi mynd ati i rannu eich arfer dda?

Mae’r athro cerdd yn ‘Hyrwyddwr y Celfyddydau’ ar gyfer y rhanbarth, ac mae’n mynd i ysgolion ar draws de Cymru yn rheolaidd i ddarparu gweithdai sy’n cysylltu llythrennedd a cherddoriaeth.  Caiff gwaith disgyblion ei rannu’n rheolaidd ar Twitter (#rpsmusic2018).  Sefydlwyd rhwydwaith o gydlynwyr cerdd cyfagos, sydd â’r nod o rannu adnoddau a syniadau, a chynorthwyo gweithwyr proffesiynol nad ydynt yn arbenigwyr.  Byddai’r ysgol yn croesawu diddordeb gan unrhyw un sy’n dymuno cymryd rhan.

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol


 

Cyd-destun a chefndir i’r arfer effeithiol neu arloesol

Mae darparu ymyrraeth gynnar sy’n bodloni anghenion y disgyblion yn flaenoriaeth i Ysgol Bro Gwydir.  Dros y blynyddoedd diweddar, mae’r ysgol wedi datblygu system olrhain cynnydd trwyadl, sy’n olrhain safonau cyflawniad a datblygiad emosiynol y disgyblion.  Mae’r uwch dîm rheoli, cydlynydd anghenion dysgu ychwanegol ac athrawon yn defnyddio’r asesiadau hyn i ddarparu ymyriadau i fynd i’r afael â’r amrywiaeth gynyddol o anghenion sydd gan y disgyblion.  Mae ystod eang o raglenni hynod effeithiol wedi’u hanelu at wella lles a safonau cyrhaeddiad y disgyblion, ac mae tîm medrus o gynorthwywyr addysgu yn cyflwyno llawer o’r ymyriadau hyn.  Mae’r ysgol hefyd yn croesawu rhieni a’r gymuned leol yn bartneriaid er mwyn cyfoethogi lles y disgyblion. 

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Mae’r ysgol wedi datblygu systemau cadarn er mwyn olrhain cynnydd disgyblion ac y mae’r rhain yn cael eu monitro yn drwyadl.  Mae amrywiaeth o fentrau ac ymyraethau wedi cael effaith sylweddol ar safonau lles a chyrhaeddiad disgyblion.  Cânt eu cyflwyno gan staff hynod fedrus ac ymroddedig.  Maent yn cynnwys:

  • clwb codi hyder sy’n cynnig profiadau cyfoethog i feithrin hunanddelwedd a hunanhyder disgyblion

  • clwb hanner awr sy’n cael ei gynnal gan gymhorthydd ar ôl ysgol er mwyn targedu safonau cyrhaeddiad disgyblion o fewn maes penodol

  • clwb antur fawr, sydd yn bartneriaeth â chanolfan awyr agored lleol ac yn cynnig cyfle i rieni a disgyblion gydweithio er mwyn trefnu antur fawr, gyda’r nod o fagu hyder a hunanddelwedd gadarnhaol ymhlith y disgyblion

  • gweithgareddau meddylfryd twf sy’n cael eu cynnal trwy’r ysgol er mwyn codi hyder a gwydnwch y disgyblion

  • grwpiau ffocws disgyblion a rhaglenni ymyrraeth niferus sy’n cael effaith sylweddol ar safonau lles a chyrhaeddiad y disgyblion

  • partneriaeth agos â Chanolfan Deulu Llanrwst, sy’n cynnig amrywiaeth o gyfleoedd i’r rhieni a’u plant gydweithio

  • boreau ymgysylltu sy’n meithrin dealltwriaeth rhieni o’r dulliau dysgu a ddefnyddir, er enghraifft ym maes rhifedd a darllen

Pa effaith y mae’r gwaith hwn wedi’i chael ar ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

  • Mae asesiadau athrawon, data profion cenedlaethol a data profion safonedig yn dangos fod y disgyblion dderbyniodd gymorth wedi gwneud cynnydd da iawn.

  • Mae’r disgyblion ag anghenion dysgu ychwanegol yn perfformio’n dda iawn, gyda’r rhan fwyaf yn cyflawni lefel 4 neu uwch erbyn diwedd cyfnod allweddol 2.

  • Dengys canlyniadau profion fod hunan ymwybyddiaeth, hunanddelwedd ac agwedd y disgyblion at eu gwaith wedi gwella.

  • Mae’r rhieni yn chwarae mwy o ran ac yn teimlo’n fwy cadarnhaol wrth gefnogi eu plant.

Sut ydych chi wedi mynd ati i rannu eich arfer dda?

Mae’r ysgol wedi rhannu arfer dda o fewn y dalgylch a’r rhanbarth, ac y mae’r ysgol wedi croesawu nifer helaeth o ymwelwyr i arsylwi arfer dda.  Mae’r ysgol wedi rhannu llwyddiant ym maes meddylfryd twf yng nghynhadledd arfer dda’r consortiwm lleol.  Mae’r ysgol wedi rhannu arferion cydweithio effeithiol yng nghynhadledd Canolfannau Teulu Sir Conwy.

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol


 

Cyd-destun a chefndir yr arfer effeithiol neu arloesol

Mae’r ysgol yn gymuned fywiog a chroesawgar, sy’n gwireddu’n llawn ei gweledigaeth i feithrin doniau pob un o’i disgyblion a’i staff.  Mae ansawdd uchel iawn y gofal a’r cymorth a ddarperir gan staff yn meithrin gwerthoedd cryf ar y cyd o oddefgarwch, parch a chynwysoldeb yn llwyddiannus ymhlith pob aelod o ‘Deulu Cleidda’.  Mae’r ethos hwn yn llywio agweddau cadarnhaol iawn disgyblion tuag at ddysgu yn uniongyrchol ac yn cefnogi eu datblygiad fel dinasyddion hyderus, galluog ac annibynnol.  Mae dathlu a pharchu gwahaniaeth yn ganolog i’r ysgol.  Mae’r ysgol wedi ceisio herio stereoteipiau o bob math ac mae wedi datblygu thema ‘amrywiaeth’ sy’n rhedeg o’r dosbarth meithrin i Flwyddyn 6.  Mae pob dosbarth yn defnyddio un o’r naw nodwedd warchodedig ac yn datblygu cyfleoedd dysgu arloesol ac amrywiol â materion, testunau cyfoethog a symbyliadau.  Mae’r ysgol wedi datblygu cysylltiadau hynod effeithiol â Stonewall Cymru, Paralympiaid, sefydliadau anabledd a Cymru dros Heddwch, i enwi dim ond rhai sy’n cefnogi datblygiad personol disgyblion.  Mae’r ysgol yn defnyddio ymwelwyr o’r gymuned a thu hwnt i ennyn diddordeb pob disgybl i fyfyrio ar eu gwerthoedd.  Er enghraifft, fe wnaeth ymweliad ysbrydoledig gan Baralympiad herio a llywio safbwyntiau disgyblion am anabledd a chyflawniad.

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Mae’r ysgol yn cynnig cyfle cyfartal i bob disgybl elwa ar y cwricwlwm.  Caiff disgyblion eu hannog i wneud penderfyniadau, bod yn ymholgar a meddwl yn annibynnol, a datblygu i fod yn ddinasyddion moesegol a gwybodus.  Mae’r ysgol yn herio stereoteipiau yn agweddau, dewisiadau, disgwyliadau a chyflawniadau disgyblion yn gyson.  Lluniodd pob grŵp blwyddyn gynllun gyda disgyblion i ddysgu am wahanol fath o amrywiaeth, er enghraifft ‘ffydd’ ym Mlwyddyn 5, gwahanol deuluoedd a rhianta un rhyw ym Mlwyddyn 3, stereoteipio ym Mlwyddyn 4, anableddau corfforol yn y dosbarth Derbyn a Blwyddyn 1 a rhywioldeb a ffydd yn heddwch y byd ym Mlwyddyn 6.  Ar ddiwedd y prosiect hwn, cafwyd dathliad ysgol gyfan.  Ym Mlwyddyn 5, cyfwelwyd â chynrychiolwyr o’r pum prif ffydd gyda’r un cwestiynau, gan y disgyblion.  Darganfuwyd elfennau tebyg, a rhannwyd llawenydd ffydd bersonol, gan gynnwys anffyddiaeth.  Roedd Malala Yousafsai yn thema ym Mlwyddyn  4 gyda ffocws ar gydraddoldeb o ran rhywedd ers adeg y ‘Swffragetiaid’, gan holi a yw bywyd wir yn gyfartal ar gyfer y ddau rywedd heddiw.  Dewiswyd y Bardd yn ein Heisteddfod eleni ar ôl ysgrifennu’r gerdd ‘Diversity’.  Dyfarnwyd gwobr ac acolâd arbennig i’r gerdd hon gan ‘Cymru dros Heddwch’ hefyd.  Ym Mlwyddyn 3, defnyddiwyd y gwaith llenyddol ‘And Tango Makes Three’ i ymdrin â rhianta un rhyw a gwahanol deuluoedd.  Datblygodd disgyblion ganllawiau ‘What we need to Thrive’ o ganlyniad i’r gwaith hwn.  Ar draws yr ysgol, caiff disgyblion eu hannog i herio syniadau, herio rhagdybiaethau a herio stereoteipiau, gan ddatblygu i fod yn ddysgwyr iach, moesegol, gwybodus, uchelgeisiol a medrus.

Beth fu effaith y gwaith hwn ar ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

Mae disgyblion Cleidda yn cyflawni ar y lefel uchaf mewn dysgu, yn gymdeithasol ac yn emosiynol.  ‘Mae bron pob un o’r disgyblion yn dangos agwedd wych at bob agwedd ar fywyd yr ysgol.  Maent yn ymdrochi yn eu dysgu gan barhau i ganolbwyntio a gyda brwdfrydedd mawr.  Mae bron pob un o’r disgyblion yn datblygu amgyffrediad moesol cryf iawn.  Mae ganddynt ymwybyddiaeth ragorol o’r angen am oddefgarwch mewn cymdeithas.  Mae bron pob un o’r disgyblion yn dangos gwerthfawrogiad brwd iawn o amrywiaethO ganlyniad i’r prosiect hwn, enillodd disgyblion ddealltwriaeth anarferol o soffistigedig o’r materion hyn.  Mae hyn yn grymuso disgyblion i ddatblygu fel dinasyddion gwybodus, cyfrifol a goddefgar yn llwyddiannus iawn.’ Estyn, Rhagfyr, 2017.

Sut ydych chi wedi rhannu eich arfer dda?

Mae’r ysgol wedi rhannu ei harfer arloesol ac effeithiol gyda’i chlwstwr uwchradd o ysgolion a gyda’i ‘Grŵp yr Ysgol ar gyfer Adolygu Cymheiriaid’. 

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol


 

Cyd-destun a chefndir yr arfer sy’n arwain y sector

Penododd y llywodraethwyr bennaeth a thîm arwain newydd yn 2015.  Rhoddodd y pennaeth flaenoriaeth i sefydlu trefniadau arwain cadarn a sicr ar bob lefel, a rhoddodd strategaeth ar waith i greu tîm staff uchel eu perfformiad, sy’n rhannu ymrwymiad i weledigaeth glir wedi’i thanategu gan werthoedd a rennir.  

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd y nodwyd ei bod yn arfer sy’n arwain y sector

Rhoddodd uwch arweinwyr strategaeth ar waith i gynnwys staff ym mhob agwedd ar wneud penderfyniadau ar draws yr ysgol.  Sefydlont gyfres glir o werthoedd a rennir i helpu staff i ennill gwell dealltwriaeth o’u harddull broffesiynol eu hunain er mwyn gweithio’n fwy effeithiol gyda’i gilydd.  

Datblygodd yr ysgol bartneriaeth gydag ymgynghoriaeth arweinyddiaeth a gynhaliodd gyfres o sesiynau hyfforddiant mewn swydd i’r holl staff, yn dechrau ar ddiwrnod cyntaf y pennaeth yn ei swydd.  Nod y sesiynau oedd helpu staff i ddeall eu harddull reoli broffesiynol eu hunain a’u deallusrwydd emosiynol.  Yn dilyn y sesiynau hyn, derbyniodd pob aelod staff broffil byr yn amlinellu eu dewisiadau o ran ymddygiad, eu harddulliau arwain, eu harddulliau personoliaeth a’u dallbwyntiau posibl.  Gan ddefnyddio’r wybodaeth hon, roedd aelodau staff yn gallu gwella’u dealltwriaeth o’u harddulliau arwain eu hunain ac roeddent mewn sefyllfa well i werthfawrogi ansawdd eu gwaith eu hunain.

Yn dilyn trafodaethau â staff, disgyblion, rhieni a llywodraethwyr, cytunodd yr ysgol ar ddatganiad gweledigaeth yn seiliedig ar werthoedd parch, disgwyliadau (uchel), her, uniondeb, angerdd a mwynhad (RECIPE).

Mae arweinwyr wedi datblygu’r model hwn ymhellach i sicrhau bod gan staff y medrau i gynnal sgyrsiau heriol a phwrpasol gyda’i gilydd, i sicrhau bod y ddarpariaeth i ddisgyblion yn eithriadol a bod perthnasoedd yn parhau’n gyflawn.  Trwy ddefnyddio’r model hwn, mae uwch arweinwyr wedi sefydlu ethos o her a chymorth mewn diwylliant sy’n hyrwyddo canlyniadau trwy berthnasoedd.

Mae uwch arweinwyr wedi defnyddio’r wybodaeth hon yn greadigol fel rhan o drefniadau rheoli perfformiad i annog staff ac i ddosbarth tasgau arwain i staff ar sail eu cryfderau, eu dyheadau a’u harddulliau arwain.  Ers hyn, mae’r uwch dîm arwain wedi cymryd rhan mewn anogaeth perfformiad lefel uchel, sy’n defnyddio’r un model.

Pa effaith y mae’r gwaith hwn wedi’i chael ar ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

Mae effaith y buddsoddiad hwn yn nhîm y staff wedi bod yn helaeth.  Mae holiaduron amgyffredion staff yn dangos gwelliannau amlwg o gymharu â holiaduron a lenwyd yn ystod y ddwy flynedd flaenorol.  Mae buddion penodol yn cynnwys gwell gwaith tîm, cydlyniant cymunedol, ymgynghori a chyfathrebu.  Hefyd, mae staff yn nodi bod mwy o eglurder am rolau, cyfrifoldebau a mesurau atebolrwydd.

Yn ogystal, fe wnaeth cyfraddau salwch ac absenoldeb staff ostwng dros y cyfnod dwy flynedd ar ôl gweithredu’r strategaeth.  Mae mwy o hyder ymhlith y staff a pharodrwydd i greu profiadau dysgu arloesol wedi cael effaith ar ddeilliannau disgyblion.

Yn gyffredinol, mae deilliannau a chyfraddau cynnydd disgyblion, yn enwedig mewn llythrennedd a rhifedd, ar eu huchaf ers pum mlynedd.  Mae canrannau cwblhau targedau disgyblion yn awgrymu cynnydd gwell ym mhob pwnc craidd.  Mae safonau lles disgyblion yn eithriadol.  Mae presenoldeb, sef 91%, uwchlaw cyfartaledd Cymru gyfan ar gyfer ysgolion arbennig.  Mae nifer yr enghreifftiau o ymddygiad heriol wedi gostwng yn sylweddol ac ni fu unrhyw waharddiadau cyfnod penodol yn y tair blynedd diwethaf.

Sut rydych chi wedi rhannu’ch arfer dda?

Mae staff yn ysgrifennu ac yn cyflwyno amrywiaeth o gyrsiau arweinyddiaeth yn seiliedig ar y strategaeth hon i ddatblygu gallu arwain mewn ysgolion eraill yn eu rhanbarth.  Er enghraifft, maent yn cyfrannu at y cyrsiau ‘Arweinwyr y Dyfodol’ ac ‘Arwain o’r Canol’ sy’n cefnogi datblygiad medrau arweinyddiaeth staff o ysgolion ar draws eu rhanbarth.  Yn ogystal, mae’r ysgol wedi defnyddio’r fethodoleg i gynorthwyo ysgolion tebyg eraill i ddatblygu’u gallu arwain, gan ddefnyddio anogaeth a mentora.

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol


 

Cyd-destun a chefndir i’r arfer effeithiol neu arloesol

Yn dilyn adborth gan ddysgwyr ynglŷn â diffyg cyfleoedd dysgu anffurfiol ar gyfer lefelau Mynediad a Sylfaen, penderfynwyd darparu cylch darllen / sgwrsio ym mhob ardal yn ystod misoedd haf 2016.

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Profodd hyn i fod yn llwyddiannus ac mae’r ddarpariaeth hon wedi parhau i gael ei chynnig dros yr haf. Penderfynwyd cynnig y cylchoedd darllen / sgwrsio gan fod gweithgareddau sy’n cael eu canolbwyntio ar siarad yn unig yn anodd ar gyfer lefelau Mynediad a Sylfaen oherwydd cyfyngder iaith.  Esblygodd yr elfen ddarllen i gael ei chynnwys mewn siop siarad mewn gwahanol ardaloedd er mwyn gallu cynnwys lefelau Mynediad a Sylfaen mewn gweithgareddau sy’n draddodiadol wedi cael eu targedu tuag at lefelau Canolradd ac Uwch.

Erbyn hyn, mae cyfres ddarllen o’r enw ‘ Amdani’ wedi cael ei chyhoeddi ar wahanol lefelau. Bydd hyn yn gyfle i annog dysgwyr i brynu’r llyfrau ar gyfer darllen yn gyffredinol ac i ategu at eu dysgu. Bydd modd eu defnyddio yn y cylchoedd darllen.

Pa effaith y mae’r gwaith hwn wedi’i chael ar ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

Mae’r dysgwyr yn mwynhau’r sesiynau ac mae’r ymateb wedi bod yn gadarnhaol o ran parhau i ddefnyddio a dysgu’r iaith yn ystod y gwyliau, yn enwedig y gwyliau haf gan fod cymaint o wagle dros y cyfnod hwn. Mae’r cylchoedd yn gyfle i gymdeithasu yn y Gymraeg ar bob lefel yn ystod y gwyliau gyda thiwtoriaid profiadol yn eu harwain.

Enghraifft dda iawn o’r effaith mae gweithgareddau dysgu anffurfiol yn gallu cael yw sefydlu Cymdeithas Hanes Pen-y-bont.  Sefydlwyd y gymdeithas gan aelodau lefel Uwch Siop Siarad Pen-y-bont.  Roedd yr aelodau wedi bod yn ei mynychu ers blynyddoedd ac yn teimlo y byddent yn hoffi sefydlu rhywbeth eu hunain yn yr iaith Gymraeg ac aethant ati i’w wneud hynny gyda chefnogaeth gan Dysgu Cymraeg Morgannwg a Menter Iaith Bro Ogwr.  Ers ei sefydlu, mae’r gymdeithas yn denu pobl sydd wedi dysgu Cymraeg a siaradwyr iaith gyntaf.  Maent yn cwrdd yn fisol ers rhai blynyddoedd ac mae niferoedd uchel yn ei mynychu.

Sut ydych chi wedi mynd ati i rannu eich arfer dda?

Mae’r dysgwyr a’r tiwtoriaid yn derbyn e-byst rheolaidd am yr hyn sydd ar gael iddynt. Defnyddir rhwydweithiau cymdeithasol y darparwr i gyhoeddi newyddion a hyrwyddo llwyddiant ymgyrchoedd newydd. Mae Dysgu Cymraeg Morgannwg yn cydweithio’n agos gyda’r Ganolfan Dysgu Cymraeg Genedlaethol, sy’n monitro ei dargedau yn dymhorol ac yn derbyn adroddiadau manwl gan y darparwr. Mae Dysgu Cymraeg Morgannwg hefyd yn gweithio mewn partneriaeth â nifer o sefydliadau fel Mudiad Meithrin, Cymraeg i Blant a Mentrau Iaith ar brosiectau newydd i gynyddu defnydd o’r Gymraeg, er enghraifft dosbarthiadau drwy gyfrwng y Gymraeg fel Myfyrdod, Tai Chi, Clocsio, Golwg ar Gymru a Gwerthfawrogi llenyddiaeth.

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol


 

Cyd-destun a chefndir i’r arfer effeithiol neu arloesol

O ganlyniad i brosesau hunanarfarnu’r ysgol, gwelwyd yr angen i ddatblygu egwyddorion y cyfnod sylfaen oddi fewn i gyfnod allweddol 2.  Penderfynwyd ei roi fel blaenoriaeth yn y cynllun gwella ysgol.  Yn y cyfamser rhoddwyd cyfleoedd i staff arsylwi a chydweithio am gyfnodau yn y cyfnod sylfaen gan benderfynu ar agweddau penodol i’w datblygu.  Er enghraifft, adnabyddwyd yr angen i datblygu cylchdroi tasgau o fewn ardaloedd, datblygu llais y dysgwyr er mwyn datblygu eu cymhelliant at ddysgu a magu annibyniaeth.

Cafwyd cyfle i fod ar lawr dosbarth yn holi’r dysgwyr am eu gwaith yn ogystal â chael cyfarfodydd i drafod dulliau cynllunio.  Hefyd, rhoddwyd cyfle i uwch gymhorthydd y cyfnod sylfaen ddod i rannu profiadau ac arferion gyda cymorthyddion cyfnod allweddol 2.  Penderfynwyd ar ardaloedd penodol i’w defnyddio i ddatblygu’r medrau ac annibyniaeth y disgyblion.

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Mewn dosbarth cymysg, pedwar oedran, penderfynwyd rhannu’r disgyblion i bum grŵp yn unol â’u gallu.  Rhoddwyd y grwpiau mewn ardaloedd penodol i weithio am y prynhawn.  Mae’r grwpiau yn  cylchdroi ar dasgau gwahanol am yr wythnos sydd yn atgyfnerthu’r cyd-destun, gydag un grŵp ffocws.  Ar ddiwedd bob wythnos mae’r grwpiau yn asesu eu dealltwriaeth ac yn cynnig syniadau am dasgau’r wythnos ganlynol.  Mae hyn yn ennyn eu diddordeb, yn datblygu eu medrau a’u chwilfrydedd tuag at ddysgu yn grefftus ac yn cryfhau eu hymrwymiad i’w gwaith.

Er mwyn cryfhau llais y dysgwyr ymhellach a chymhwyso eu medrau, mae’r disgyblion yn cael cyfleoedd i drefnu ac arwain prosiectau a’u ffilmio ar ffurf ‘vlog.’  Mae hyn yn atgyfnerthu’r dysgu a chreadigrwydd y disgyblion yn ogystal â’u hannibyniaeth.  Gwelir enghraifft o hyn wrth i ddisgyblion Blwyddyn 3 a 4 geisio ateb y cwestiwn, ‘Sut allwn ni ddysgu plant Cymru am y diwydiant copr yma ym Mynydd Parys?’

Pa effaith y mae’r gwaith hwn wedi’i chael ar ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

Mae perthynas aeddfed rhwng staff a disgyblion sydd yn creu awyrgylch dysgu brwdfrydig ymhob dosbarth i ddisgyblion o bob gallu.   Mae hyn wedi sicrhau bod bron bob disgybl yn ymroi yn llwyr i’r tasgau â chymhelliant, ac yn canolbwyntio am gyfnodau estynedig yn annibynnol.  Mae’r datblygiad hwn wedi sicrhau bod yr ysgol yn datblygu ac yn gweithio tuag at y cwricwlwm newydd i Gymru, a bod y pedwar diben yn greiddiol i’r holl ddarpariaeth. 

Sut ydych chi wedi mynd ati i rannu eich arfer dda?

Rhannwyd yr arferion gydag ysgolion cyfagos gan gydweithio a chynnal nosweithiau agored yn yr ysgol.  Mae’r ysgol eisoes yn rhan o brosiect datblygu cynllunio creadigol consortiwm GwE fydd yn cael ei rannu ac yn cydlynu cwricwlwm dyfodol llwyddiannus o fewn y dalgylch.  

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol


 

Cyd-destun a chefndir i’r arfer effeithiol neu arloesol

Sefydlwyd amrywiol grwpiau i’r dysgwyr arwain o fewn yr ysgol er mwyn iddynt leisio’u barn a chael y cyfle i newid trywyddion o fewn yr ysgol.  Er enghraifft drwy’r cyngor ysgol,  yr eco bwyllgor,  ‘Mêts-Grêt’, ‘Ffrindiau Ffreutur’,  ‘E-Cadets’,  ‘Dewiniaid Digidol’,  ‘Criw Heartstart’,  ‘Llysgenhadon Iaith’,  a ‘Chwaraewyr Da’.  Cysylltodd y cyngor ysgol gyda swyddfa’r Comisiynydd Plant er mwyn cydweithio gyda’r prosiect ‘Llysgenhadon Gwych’.  Gan fod y cyngor ysgol a’r ‘E-Cadets’ eisoes yn adolygu ambell bolisi allweddol ar gyfer y Corff Llywodraethol, teimlwyd bod angen ffurfio ‘cabinet llais y dysgwyr’ i gael cynrychiolaeth o’r holl grwpiau gyda’i gilydd bob hanner tymor.  Pwrpas hyn oedd i gael trefn well o rannu gwybodaeth ymysg y grwpiau a’r disgyblion o fewn yr ysgol.  Bu’r Cabinet yn llwyddiant mawr.  Mae’n cael ei redeg yn llwyr gan y disgyblion, gyda chofnodion pwrpasol a thargedau gweithredu effeithiol ar gyfer pob tymor.

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Mae’r amrywiol grwpiau o fewn Ysgol Gwenffrwd yn parhau i gyfarfod a thargedu eu meysydd cyfrifoldeb hwy, ond,  drwy weithgaredd y Cabinet, gellir cydgordio prosiectau yn well gan sicrhau nad oes gor-gyffwrdd ac nad oes cyfnodau sy’n rhy ‘drwm’ o ran gweithgareddau allgyrsiol-  drwy amseru effeithiol, a rhannu syniadau ac adnoddau.

Pa effaith y mae’r gwaith hwn wedi’i chael ar ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

Yr effaith mwyaf amlwg yw annibyniaeth y disgyblion.  Gallant baratoi a chofnodi cyfarfodydd yn hollol annibynnol, gan ‘wthio’ targedau a gytunwyd arnynt ac adrodd nôl i’w grwpiau cychwynnol.  Yn dilyn hynny, yn aml mae’r hyder hwn yn ymdreiddio i’w gwaith ar lawr y dosbarth, y tu allan i’r cwricwlwm arferol ac wrth gyfathrebu ac eraill, gan gynnwys ymwelwyr i’r ysgol.  O ganlyniad, mae  ‘llais y dysgwyr’ yn amlwg iawn yn holl lwyddiannau Gwenffrwd.

Sut ydych chi wedi mynd ati i rannu eich arfer dda?

Mae ymwelwyr i’r ysgol yn cael eu tywys gan y disgyblion, ac os oes trafodaeth ar bolisi, yn cynnal y drafodaeth gyda’r disgyblion.  Mae’r Cabinet yn cynnal cyfarfod bob hanner tymor, ac mae drws agored i unrhywun eistedd i arsylwi.  Ceir cynrychiolaeth o’r Cabinet (neu’r is-grwpiau) i weithio gyda’r llywodraethwyr, grwp rhieni ac athrawon, neu’r uwch dîm arwain i drafod, addasu neu greu polisi a gweithdrefnau.

Mae’r ysgol a’r disgyblion wedi cydweithio fel hyn ar greu y polisi cydraddoldeb, ac wrth greu ‘Dyddiadur Bwyd a Ffitrwydd ‘Byw yn Iach’ maent yn rhannu copiau gydag ysgolion eraill sydd â diddordeb.

Wedi i ddisgyblion Gwenffrwd weithio ar bolisiau a chyflwyniadau, er enghraifft pan yn gweithio ar y 7 Llinyn Marc Ansawdd Cenedlaethol Ysgolion Iach, byddant yn cael eu rhannu a swyddogion Sir y Fflint – i gymhell a chefnogi’r ysgolion a fydd yn barod i ymgeisio am y Marc Ansawdd yn y dyfodol.

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol


 

Cyd-destun a chefndir i’r arfer effeithiol neu arloesol

Yn 2014, wrth edrych yn wrthrychol ar y ddarpariaeth a safonau yn yr ysgol, roedd yn amlwg i’r arweinwyr, er bod safonau’r ysgol yn uchel, fod tuedd i feithrin disgyblion a oedd yn gweithio yn arbennig o dda o fewn ffiniau cyfyng y gwersi; gwersi a oedd i raddau yn disgwyl i ddisgyblion ymateb mewn un ffordd benodol.  Aeth yr ysgol ati i wrthdroi’r drefn gynllunio, drwy roi’r ffocws yn fwy ar y daith addysgol yn hytrach na’r gwaith gorffenedig ar brydiau.  Hefyd dangosodd profion cenedlaethol rhesymu nad oedd gan ddisgyblion y gwydnwch i ddyfalbarhau ar dasgau penodol.

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Mae datblygu disgyblion annibynnol yn yr ysgol yn dechrau yn y dosbarth meithrin.  Yno, mae cynllunio gofalus a bwriadus, yn ogystal ȃ disgwyliadau uchel, yn sicrhau bod disgyblion yn cael cyfleoedd i ddatblygu medrau ac ymarfer mewn ardaloedd penodol heb ymyrraeth oedolion.  Mae hyfforddi staff i ‘gamu nôl’ a gadael i ddisgyblion fwrw ymlaen wedi bod yn rhan annatod o ddatblygu’r annibyniaeth yn y blynyddoedd cynnar.

Mae’r annibyniaeth hwn yn datblygu ac yn dyfnhau yn y dosbarth derbyn, ble mae athrawon a chymorthyddion yn cynllunio gweithgareddau heriol ac ysgogol, gan sicrhau fod cyfleoedd i ddisgyblion weithio yn annibynnol yn flaenoriaeth gyson.  Mae’r ardal tu allan yn rhan greiddiol, ble mae darparu rhyddid ac ehangder yn creu awyrgylch sydd yn meithrin annibyniaeth y disgyblion.  Mae parodrwydd staff i annog a chymell yn hytrach na chymryd rôl rhy arweiniol yn datblygu disgyblion sy’n hyderus i fentro.

Ym Mlynyddoedd 1 a 2 datblygir y disgyblion fwyfwy drwy gynyddu’r her fel bod llwyddiant yn creu ymdeimlad o falchder, ond yn bwysicach yn codi’r cwestiwn o be nesaf.  Tra ar y llaw arall, mae methiant yn cael ei ystyried fel llwybr tuag at lwyddiant.  Drwy gynllunio gwaith ar wahanol lefelau o her a magu aeddfedrwydd y disgyblion i ddewis lefel priodol o her maent yn gosod sail gadarn i weddill yr ysgol.  Mae’r disgyblion yn datblygu’r parodrwydd i ddewis tasg heriol sydd yn greiddiol i ddatblygu eu hannibyniaeth.  Mae’r disgyblion mwy hyderus wrth lithro’n rhwydd o un lefel her i’r llall. Bydd disgyblion yn aml yn defnyddio un lefel her i ymarfer medrau ac i’w hatgoffa o sgiliau angenrheidiol i’r dasg cyn iddynt ymgeisio am lefel anoddach o her, er mwyn adeiladu tuag at lwyddiant.

Yng nghyfnod allweddol 2, mae gweithdrefnau fel ‘fi bia’r dewis’ a ‘dewis doeth’ yn ymestyn annibyniaeth y disgyblion.  Mewn tasg ‘dewis doeth’ mae disgyblion yn cael y rhyddid i ddewis sut i ymateb i bwnc, sylwad neu nod penodol.  Mae’r dull o ymateb yn gwbl benagored gan roi rhyddid i’r disgyblion ymateb mewn unrhyw ffordd o’u dewis.  Caiff disgyblion yn aml y dewis i ymateb mewn parau, grŵp neu yn unigol.  Mae’r athrawon yn monitro’n ofalus, yn enwedig ym mlynyddoedd cyntaf cyfnod allweddol 2, er mwyn sicrhau bod disgyblion yn amrywio eu dulliau ymateb.  Rhoddai sesiynau ‘fi bia’r dewis’ gyfnodau i ddisgyblion ymarfer sgiliau a medrau penodol mewn amrywiaeth o dasgau. Ceir cyfoeth o dasgau ble bydd disgwyl i ddisgybl herio ei hun ac maent yn sylweddoli yn gyflym mai dyfalbarhau yw un o brif amcanion y tasgau.

Erbyn brig yr ysgol, mae sesiynau ‘Awr Athrylith’ yn rhoi amser rhydd wythnosol i ddisgyblion weithio ar brosiect personol.  Seilir hyn ar weithdrefnau cwmni enwog sydd yn rhoi 10% o amser i’w gweithwyr i weithio ar eu prosiectau eu hunain, ac o’r 10% mae nifer fawr o ddatblygiadau mwyaf adnabyddus y cwmni wedi gwreiddio.  Rheol aur yr ‘Awr Athrylith’ yw eu bod yn gweithio ar brosiect ar gyfer cynulleidfa.  Mae gwaith o safon uchel iawn wedi ei greu yn ystod y cyfnodau yma, fel llawlyfr dysgu nofio a phrosiect i ddysgu disgyblion y cyfnod sylfaen i animeiddio.

Mae’r magu annibyniaeth yn dwyn ffrwyth ar ei fwyaf amlwg wrth weld disgyblion ar frig yr ysgol yn dilyn eu llwybrau dysgu eu hunain.  Ar ddechrau uned o waith mae’r athro yn cyflwyno uchafbwynt yr uned i’r disgyblion, sef beth fydd y dasg ysgrifennu estynedig ac mae’r disgyblion yn mynd ati i gynllunio eu llwybr tuag at y dasg honno, gyda nifer fawr o’r disgyblion yn llwyddo i nodi pa fedrau a thargedau personol y byddant yn eu targedu yn ystod yr uned.  Mae hyn yn rhoi perchnogaeth lawn i’r disgyblion dros unedau cyfan o waith.

Pa effaith y mae’r gwaith hwn wedi’i chael ar ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

Mae effaith amlwg ar y dysgwyr yn yr ysgol.  Mae’r safonau wedi parhau yn uchel, ond mae dygnwch a dyfalbarhad y disgyblion i weithio ar dasg ac i wirio eu gwaith a gwaith eu cyfoedion tra yn eu harfogi i ymateb yn bositif i bob her a wynebant yn dangos effaith y ddarpariaeth yn glir.  Mae hefyd wedi cael effaith gadarnhaol ar greadigrwydd y disgyblion gan greu ethos o ddathlu a pharchu gwreiddioldeb.

Sut ydych chi wedi mynd ati i rannu eich arfer dda?

Mae ymgynghorwyr cefnogi GwE wedi nodi cryfder yr agwedd hon yn yr ysgol.  Mae’r arfer wedi ei ledaenu yn eang ymysg ysgolion Gwynedd a Môn, ac mae nifer o ysgolion wedi dod i weld gwahanol agweddau o’r cynllunio a threfniadaeth yr ysgol.

Math o Adnodd Gwella: Arfer effeithiol


 

Cyd-destun a chefndir yr arfer effeithiol neu arloesol

Gweledigaeth yr ysgol, yn enwedig oherwydd ei chyd-destun, yw creu ysgol sydd wir wrth galon ei chymuned, lle y gall pob plentyn serennu, a lle mae teuluoedd yn teimlo bod croeso iddynt a bod ganddynt gyfleoedd i wella’u profiadau bywyd eu hunain.  I gyflawni hyn, roedd angen i’r ysgol ddatblygu diwylliant o gydweithredu, ymholi, archwilio ac arloesi.  Byddai medrau entrepreneuraidd yn cael eu trwytho drwy’r cwricwlwm a dulliau addysgegol.  Byddai disgwyliadau’n cael eu codi ac, o ganlyniad, byddai safonau’n gwella.

Yn sgil cyhoeddi dogfen Dyfodol Llwyddiannus ynghylch y cwricwlwm newydd i Gymru, mae’r ysgol wedi parhau â’i thaith er mwyn sicrhau bod y pedwar diben a’r 12 egwyddor addysgegol yn ganolog i’w chynlluniau ar gyfer datblygu’r cwricwlwm.

Disgrifiad o natur y strategaeth neu’r gweithgaredd

Mae datblygiad medrau entrepreneuraidd wedi bod yn rhan o ddatblygu cwricwlwm yr ysgol am y chwe blynedd diwethaf, ond oherwydd llwyddiant mentrau fel caffi Graigos (sef caffi cymunedol dan arweiniad disgyblion:  http://www.itv.com/news/wales/update/2013-02-15/craigfelen-primary-school-pupils-open-cafe-in-swansea/) Banc Money Spiders a chyhoeddi dogfen Dyfodol Llwyddiannus, mae’r maes hwn wedi datblygu’n agwedd allweddol ar y cynnig addysgol i ddisgyblion. 

Mae nifer o staff wedi cynnig syniadau ac awgrymiadau i’w rhannu ac mae cysylltiadau’r ysgol hirsefydledig â Llywodraeth Cymru, Coleg Gŵyr a Phrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant wedi cynnig cyfleoedd i ymholi, arloesi ac archwilio trwy brosiectau gydag amrywiaeth o bartneriaid.  Yn fwy diweddar, mae’r ysgol wedi arwain prosiect ‘Symud Tuag at Ddyfodol Llwyddiannus’, sydd wedi cynnwys 32 o ysgolion cynradd ar draws Abertawe yn datblygu medrau cynnwys creadigrwydd yn y cwricwlwm.  Mae gweithdai i athrawon, dan arweiniad yr Athro Penaluna o’r Drindod Dewi Sant, wedi cynnig cyfleoedd rhagorol i arbrofi a bod yn fwy arloesol yn eu hymarfer.  Mae diwrnodau datblygu staff yr ysgol gyfan wedi sicrhau bod y medrau’n cael eu deall yn glir a’u hymgorffori’n effeithiol yn y cwricwlwm.  Mae’r ysgol wedi datblygu ‘Portffolio Menter’, sy’n dangos ystod y cyfleoedd sydd wedi cael eu datblygu.  Caiff hwn ei rannu gyda theuluoedd a’r gymuned i ddatblygu’r medrau hyn a meithrin hyder a medrau entrepreneuraidd gyda phob cenhedlaeth, dan arweiniad y disgyblion.

Mae’r ysgol wedi datblygu dull o sicrhau bod disgyblion yn cael llawer o gyfleoedd i gysylltu medrau rhifedd, mathemategol, cyfathrebu a medrau digidol â sefyllfaoedd go iawn.  Mae datblygiad medrau ariannol ac entrepreneuraidd wedi arwain at ganlyniadau rhagorol yn aml ar ddiwedd cyfnod allweddol 2.

http://mylocalschool.wales.gov.uk/School/6702215?lang=cy

Pa effaith y mae’r gwaith hwn wedi’i chael ar ddarpariaeth a safonau dysgwyr?

Mae tystiolaeth o asesu crynodol a ffurfiannol yn dangos bod y rhan fwyaf o ddisgyblion yn gwneud cynnydd da neu dda iawn mewn sawl maes, gan gynnwys llythrennedd, TGCh ac, yn benodol, mathemateg a rhifedd, sy’n cysylltu’n uniongyrchol â’r dull hwn.  Bellach, mae disgyblion o bob oedran wedi cael y cyfle i greu, datblygu, cyflwyno ac arfarnu prosiect menter, sydd wedi cynnwys sefydlu siop ‘naid’ yn y pentref lleol, sydd wedi cael effaith gadarnhaol tu hwnt ar y gymuned ehangach.

 Mae tystiolaeth o gyfarfodydd asesu cynnydd disgyblion a chanlyniadau profion cenedlaethol yn dangos yr effaith gadarnhaol y mae’r dull hwn wedi’i chael ar yr holl ddisgyblion sydd wedi cymryd rhan.  Mae disgyblion ym Mlwyddyn 6 wedi cyflawni lefel 6 mewn mathemateg am y tro cyntaf.  Mae’r amrywiaeth fawr o grwpiau llais y disgybl yn yr ysgol, sy’n cynnwys ‘enterprise troopers’, wedi sicrhau bod disgyblion yn cael cyfle i ddatblygu doniau mewn amrywiaeth fawr o feysydd, gan ddatblygu hunanhyder a hunan-barch.  Mae’r ddolen hon, a grewyd gan y disgyblion, yn dangos sut mae Ysgol Gynradd Craigfelen yn clywed lleisiau disgyblion ac yn gweithredu arnynt.

Sut ydych chi wedi rhannu’ch arfer dda?

Mae’r ysgol yn ymwneud ar lefelau lleol, rhanbarthol, cenedlaethol a rhyngwladol â’r gwaith y mae wedi’i ddatblygu ar ddatblygiad medrau entrepreneuraidd.  Mae’r pennaeth a’r dirprwy bennaeth wedi cyflwyno’r gwaith i gynulleidfaoedd ar bob un o’r lefelau hyn.  Ar hyn o bryd, mae’r dirprwy bennaeth yn gweithio gyda saith o bartneriaid ar draws Ewrop fel mentor cymheiriaid i ddatblygu addysg entrepreneuraidd.  Wrth edrych tua’r dyfodol, bydd hyn yn effeithio ar greadigrwydd trwy’r continwwm medrau creadigrwydd sy’n cael ei ddatblygu gan yr Athro Penalua a’r OECD.  Mae prosiect ‘Symud Tuag At Ddyfodol Llwyddiannus’ yr ysgol wedi cael effaith sylweddol ar yr ysgolion lleol sy’n gysylltiedig, fel y mae arfarniadau’n ei ddangos.  Hefyd, cyflwynodd yr ysgolion hyn eu gwaith i gydlynwyr rhifedd ar draws y rhanbarth.  Mae hyn wedi arwain at ysgolion yn gwneud newidiadau arwyddocaol i ddulliau addysgegol.  Bydd adroddiad a fideo yn arfarnu’r prosiect yn llawn ar gael yn ystod hydref 2018.  Hefyd, mae’r ysgol wedi myfyrio ar ei harfer ei hun a, thrwy’r gwaith cydweithredol hwn, mae arferion ysgolion eraill wedi dylanwadu ar wella’r ysgol.  Yn ogystal, dewiswyd yr ysgol fel astudiaeth achos gan yr OECD a Llywodraeth Cymru fel rhan o’i gwaith yn datblygu ‘Ysgolion fel Sefydliadau sy’n Dysgu’, rhoddodd gyflwyniad yn y gynhadledd genedlaethol a bydd yn ymddangos yn yr adroddiad a gyhoeddir yn ystod tymor yr hydref 2018.