Prosiect hunanarfarnu a gwella ysgolion


Rydym yn gweithio gyda’r OECD, ysgolion a’r consortia rhanbarthol i edrych ar ddatblygu rhaglen genedlaethol ar gyfer gwelliant.


Ynglŷn â’r prosiect

 
Fel rhan o’r genhadaeth genedlaethol ar gyfer diwygio addysg, mae Llywodraeth Cymru wedi gofyn i Estyn gyd-lunio darn o waith arloesol gyda chydweithwyr o’r OECD a gweithwyr addysg proffesiynol yng Nghymru. Y gorchwyl yw creu pecyn cymorth cenedlaethol ar gyfer hunanarfarnu a gwella ysgolion i gefnogi lefelau cyson o waith gwella ysgolion o ansawdd uchel. Mae hwn yn ymateb i’r pedwerydd amcan galluogi yn Addysg yng Nghymru: Cenhadaeth ein Cenedl i ddatblygu trefniadau asesu, arfarnu ac atebolrwydd cadarn i gefnogi system hunanwella.

Ein rôl

Byddwn yn manteisio ar y cryfderau o’n safle fel arolygiaeth addysg i ymgymryd â’r gwaith hwn, gan ddefnyddio ein sylfaen dystiolaeth eang o waith arolygu a gwaith thematig sydd yn nodi beth sy’n gwneud prosesau hunanarfarnu a gwella yn effeithiol. Yn hanesyddol, hunanarfarnu fu’r maes gwannaf mewn arolygiadau ysgolion.
 
Dylai prosesau hunanarfarnu a gwella wedi’u tanategu gan ddiwylliant agored a gonest o gydweithio fod yn nodwedd anhepgor a pharhaus o’r gwaith ym mhob ysgol, beth bynnag fo’u perfformiad/sefyllfa bresennol.
Nod y gwaith hwn yw cefnogi’r system i fynd i’r afael â’r materion hyn er mwyn gwella deilliannau ar gyfer dysgwyr.

Gweithio mewn partneriaeth

Mae’r OECD yn cyfrannu arbenigedd a phrofiad helaeth, ynghyd â safbwynt rhyngwladol o waith tebyg mewn gwledydd eraill. Mae tystiolaeth gan yr OECD yn dangos, er mwyn i fentrau fod yn llwyddiannus a chynaliadwy, bod egwyddor o gyd-lunio yn hanfodol. Bydd Estyn a’r OECD yn darparu arweiniad strategol wrth weithio law yn llaw â gweithwyr addysg proffesiynol i ddatblygu diffiniad cenedlaethol ar gyfer prosesau gwella ysgolion, cytuno ar ddiben cenedlaethol ar gyfer y gwaith hwn a diffinio set o egwyddorion i gefnogi prosesau effeithiol i wella ysgolion.

Strwythur y prosiect

 
Rydym yn cyd-lunio’r pecyn cymorth gyda chynrychiolaeth gynhwysfawr o ysgolion a rhanddeiliaid allweddol eraill er mwyn sicrhau bod yr hyn a gynhyrchwn gyda’n gilydd yn bodloni anghenion pawb.
Mae grŵp llywio gyda chynrychiolwyr o Estyn, yr OECD, Llywodraeth Cymru, CCAC a chydweithwyr o’r consortia rhanbarthol yn darparu cyfeiriad strategol, er enghraifft drwy bennu’r llinell amser, trefnu digwyddiadau, coladu a chydosod barnau cynrychiolwyr dros gyfnod er mwyn cynhyrchu pecyn cymorth ac i gydlynu hyfforddiant effeithiol i gefnogi rhoi’r pecyn cymorth ar waith yn llwyddiannus.
 
Bydd gweithgor gyda chynrychiolwyr o blith ystod o ysgolion yn cynnwys ysgolion cynradd, uwchradd, ysgolion arbennig ac unedau cyfeirio disgyblion, cyfrwng Cymraeg a Saesneg, mawr a bach ac ati, yn ogystal â chynrychiolwyr o CCAC a’r consortia rhanbarthol, yn cynhyrchu pecyn cymorth yn unol â set gytûn o egwyddorion a diben arweiniol. Byddant hefyd yn rhannu datblygiadau yn lleol wrth i’r prosiect ddatblygu, er enghraifft o fewn eu hawdurdodau lleol.
 
Bydd grŵp rhanddeiliaid ehangach yn cynnwys gweithwyr addysg proffesiynol a rhanddeiliaid eraill yn gwneud cyfraniad pwysig at y gwaith hwn hefyd. Bydd ganddynt rôl allweddol yn ymgorffori gwiriadau a chydbwyseddau yn y broses ac i gasglu barnau cynulleidfa rhanddeiliaid ehangach i gynnwys disgyblion, rhieni, llywodraethwyr a grwpiau eraill, fel gwasanaethau addysg esgobaethol.

Graddfeydd amser

Bydd y gweithgor yn cyfarfod bob rhyw fis, bydd y grŵp rhanddeiliaid yn cyfarfod bob tymor a bydd gwaith y grŵp llywio yn gyson dros y deuddeg mis nesaf.
 
Byddwn yn ymgynghori â rhanddeiliaid yn yr hydref/gwanwyn 2018-2019 cyn cyflwyno’r prosesau gwella newydd fesul cam yn 2019-2020.