Swyddogaethau'r arolygwyr

Arolygwyr Ei Mawrhydi dros Addysg a Hyfforddiant (AEM)

Mae AEM yn aelodau staff parhaol. Maent yn arwain ac yn cyflawni gwaith arolygu gan roi barnau annibynnol a gwrthrychol ar ddarpariaeth addysg a hyfforddiant.

Maent hefyd yn ymgymryd â gwaith arolygon a gorchwylion eraill yn eu meysydd arbenigedd.

Gwyliwch ein ffilm fer ynghylch sut beth yw bod yn AEM.

Arolygydd Cofrestredig ac Arolygydd Cofrestredig Meithrin

Maent yn gweithio fel Arolygwyr Arweiniol ar arolygiadau ysgolion/lleoliadau cyn ysgol, gan gyflawni’r un rôl ag AEM i bob pwrpas.

Byddwn yn gwneud contract gyda’r Arolygwyr Cofrestredig ac Arolygydd Cofrestredig Meithrin a benodir ar gyfer pob arolygiad a ddyfernir iddo.

Rydym yn recriwtio, yn hyfforddi ac yn cadw rhestr o Arolygwyr Cofrestredig ac Arolygydd Cofrestredig Meithrin ‘cymeradwy’.

Pennir rôl ‘Arolygydd Cofrestredig’ mewn deddfwriaeth ar gyfer arolygu ysgolion a lleoliadau cyn ysgol.

 Arolygydd Ychwanegol (AY): Arolygydd Tîm

Dyma arolygwyr annibynnol, hunangyflogedig sy’n gweithio fel ‘Arolygwyr Tîm’ mewn timau arolygu sy’n cael eu harwain gan AEM neu Arolygwyr Cofrestredig. 

Maent yn cael eu hyfforddi a’u contractio gennym i gyflawni gwaith arolygu. 

Gall rhai ohonynt hefyd fod yn Arolygwyr Cofrestredig neu’n AEM wedi ymddeol, sy’n cyflawni gwaith arolygu dan gontract gydag Estyn.

Arolygydd Ychwanegol: Secondai

Maent yn unigolion sy’n cael eu secondio gan gyflogwr (e.e. ysgol neu awdurdod lleol) i weithio’n llawn amser fel arolygydd am gyfnod amser penodedig, hyd at ddwy flynedd fel arfer.

Byddant yn cyflawni’r un gwaith arolygu ag AEM ac yn ymgymryd â gwaith cylch gwaith a gorchwylion eraill, yn eu maes arbenigedd.

Caiff secondeion eu talu gennym ni, ond maent yn parhau’n gyflogedig gan eu cyflogwr gwreiddiol.

Arolygydd Cymheiriaid (AC)

Maent yn unigolion â rôl reoli mewn ysgol neu ddarparwr, ac mae ganddynt brofiad o addysgu neu hyfforddi yn y sector perthnasol.

Rydym yn recriwtio ac yn hyfforddi Arolygwyr Cymheiriaid. Maent yn aelodau llawn o dîm arolygu ac yn cyfrannu at y gwaith arolygu ym mhob cwestiwn allweddol. Maent hefyd yn ysgrifennu adrannau mewn adroddiadau arolygu a ddyrannwyd iddynt gan yr ACof.

Gall AC ysgol ymuno ag arolygiad ddwy neu dair gwaith y flwyddyn, am gyfnodau o 3 neu 4 diwrnod ar y tro.

Arolygydd Lleyg

Maent yn aelodau o’r cyhoedd a hyfforddir gennym ni i gymryd rhan mewn arolygiad ysgol. Maent yn darparu asesiad gwrthrychol a diduedd ar y ddarpariaeth addysg.

Yn ôl y gyfraith, ni allant fod wedi’u cyflogi i reoli ysgol neu ddarparu addysg mewn ysgol, ond gallant fod wedi gweithredu’n wirfoddol neu fel llywodraethwr.

Byddwn yn gwneud contract gyda’r unigolion hyn o’r rhestr gymeradwy ar gyfer gwaith arolygu.

Enwebai

Gall ysgol neu ddarparwr sy’n cael ei arolygu enwebu aelod o staff i weithio fel enwebai. Nid yw’n aelod llawn o dîm arolygu ac ni fydd yn ‘arolygu’ nac yn cymryd rhan mewn arfarnu’r ddarpariaeth.

Nid yw’n mynychu’r holl gyfarfodydd arolygu, a bydd yn cysylltu rhwng y tîm arolygu a’r ysgol neu’r darparwr gan sicrhau bod gan y tîm fynediad llawn i bob ffynhonnell dystiolaeth y mae ei hangen arno.